Opublikowano: 5.Y.1967 53266 5Jb TAl04 KI -B K 89 MKP E21c u\o\ CZYTELNIA UKD UrzeHr j'-'-.^-"ii.-.-'-QO Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wlodzimierz Lepiarz, mgr inz. Juliusz Pellar, mgr inz. Marian Jedrzejowski, inz. Ma¬ rian Przybyla Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Mortimer Porabka", Zagórze (Polska) Urzadzenie do urabiania grubych pokladów wegla i Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie urabia¬ jace i ladujace, przystosowane do pracy w grubych pokladach wegla, eksploatowanych warstwami z zastosowaniem podsadzki plynnej.Grube poklady wegla nastreczaja szczególne trudnosci przy wprowadzaniu mechanizacji ura¬ biania za pomoca znanych kombajnów, ze wzgle¬ du na wystepujace zjawisko tapan, przerywania calizny weglowej w stropie pokladu luib warstwy.Znane kombajny sa przystosowane do eksploatacji pokladów cienkich i maja te wade, ze elementy urabiajace skrawaja wegiel na calej plaszczyznie przodka i przez to -powoduja duze rozdrobnienie wegla, badz tez majac wrebniki konturowe wyci¬ naja wegiel calego zabioru, co znowu ogranicza wysokosc urabiania warstwy lub pokladu.Dalsza wada znanych kombajnów przystosowa¬ nych do urabiania cienkich pokladów, jest to, ze nie uzyskuje sie nimi równego stropu, co jest waz¬ ne dla wykonania prawidlowej obudowy przodka.Eksploatacja znanymi kombajnami grubych pokla¬ dów wegla przez kolejne urabianie tego pokladu warstwami i podsadzanie piaskiem kazdej wy¬ branej warstwy, jest nie mozliwa i nie jest, sto¬ sowana, poniewaz urobek prawie w calosci sta¬ nowil by drobny najgorszy sortyment.Znane tego rodzaju urzadzenie do urabiania wegla kamiennego ma szereg wad i niedomagan.Wieza wraz z wrebnikami jest umieszczona w ca¬ losci przesuwnie pionowo na odpowiednim pod- 30 woziu i jest zaopatrzona w dwa wrebniki, z któ¬ rych górny jest dwupoziomowy. Podnoszenie w ca¬ losci ciezkiej wiezy i napedu wrebników, uzyskuje sie za pomoca trzech par specjalnych prowadnic, wewnatrz których sa umieszczone podnosniki.Taka konstrukcja urzadzenia jest bardzo skom¬ plikowana i niepewna w dzialaniu, co szczególnie utrudnia zastosowanie w pracach dolowych. Silne drgania udarowe organów urabiajacych moga spo¬ wodowac ponadto niepozadane przesuwanie sie wiezy w calosci do dolu lub do góry, co doprowa¬ dza albo do zakleszczenia sie wrebnika o strop, al¬ bo do wykonania górnego wrebu ponizej tego stropu.Natomiast zastosowanie na calej dlugosci dwu¬ poziomowego podwójnego wrebnika przystr©p©we- go utrudnia wykonanie dlugiej szczeliny i wymaga zastosowania duzych sil napedowych co ma wplyw na zwiekszenie ogólnych gabarytów urzadzenia. In¬ na jeszcze wada wynikajaca z zastosowania dwu¬ poziomowego jednostopniowego wrebnika przystro- powego i dodatkowego wrebnika nad bebnem ura¬ biajacym jest zwiekszenie wychodu drobnych sor¬ tymentów wegla.Mysla przewodnia wynalazku jest rozwiazanie dotychczasowych trudnosci i wad przez zastoso¬ wanie urzadzenia urabiajaco-ladujacego umozli¬ wiajacego urabianie grubych pokladów* przy zwiek¬ szeniu uzysku grubych sortymentów wegla oraz duzej koncentracji wydobycia. Ur^aefeenie posia- 53266i 53266 25 30 calej dlugosci sciany, jeden element jest umiesz¬ czony pod stropem a drugi przy spagu. Przy spa¬ gu jest umieszczony w znany sposób beben ura¬ biajacy, a wyzej zamocowana przegubowo wrebów- 5 ka z dwoma przystropowymi schodkowymi, dwu¬ stopniowo urabiajacymi wrebnikami.Zastosowanie dwustopniowej schodkowej wre- bówki umozliwia wykonanie glebokiej przystropo- wej szczeliny, przy czym w odróznieniu od opisa- 10 ne|vwyzej dwupoziomowej wrejbówki wedlug pa¬ tentu polskiego 48798, tylko czesc tej szczeliny wy¬ konana jest w caliznie niekorzystnie przez oby¬ dwa wrebniki. Pozostala przystropowa czesc sta¬ nowi waska szczeline wykonana tylko jednym 15 górnym wrebnikiem.Mozliwosc wykonania glebokiej przystropowej szczeliny, wiekszej od dlugosci dolnego bebna ura¬ biajacego, ma te wielka zalete, ze ulatwia odpa¬ danie grubszej srodkowej partii calizny weglowej 20 bez potrzeby stosowania, jak w patencie 4S798, do¬ datkowego wrebnika z tarczami podcinajacymi.Umozliwienie samoczynnego odpadu grubszej war¬ stwy calizny weglowej ma decydujacy wplyw na zwiekszenie wychodu grubych sortymentów mniej¬ szym nakladem energii i kosztów.Przegubowe jednostronne zamocowanie ma te wielka zalete, ze umozliwia ustawianie przystro- powego wrebnika pod róznym katem, w zaleznosci od lokalnego nachylenia .skalnego stropu. Poza tym, umozliwia wykonanie jazdy urzadzenia spo- wrotem do pozycji wyjsciowej, po wykonaniu skra- wu na calej, dlugosci sciany i po zabezpieczeniu stropu obiadowa. Uzyskuje sie /dzieki temu duza koncentracie wydobycia przy zachowaniu pelne- 35 go bezpieczenstwa pracy, co jest dalsza wazna ce¬ cha i zalela wynalazku.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym ;fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku, 40 fig. 2.— w widoku od strony podsadzki, fig. 3 — szczegól A w powiekszeniu zaznaczony na fig. 2, a fig. 4 — urzadzenie w przekroju wzdluz linii B— Na podwoziu 1 zaopatrzonym w przesuwajace sie na zgrzeblowym przenosniku 2 krazki 3, jest umieszczony kadlulb 4 z bebnem 5 urabiajacym ca¬ lizna Weglowa 6 przy stJajgu 7. Na kadlubie 4 jest zamocowany zespól stojaków 8 i 9 na których jest osadzony przechylnie kadlub 10 zaopatrzony w dwa schodkowo umieszczone wzgledem siebie znanej konstrukcji wrebniki 11 i 12 odcinajace calizne weglowa 6 «d stropu 13.' Przystrqnctwe wrebniki II i 12 sa umieszczone wzgledem siebie schodkowo tak, aby (górny wreb- nik 12 <5onajfcniej o polowe swej dlugosci wysta¬ wal poza czolowa czesc dolnego wrebnika 11, co umozliwia przesuw urzadzenia w czasie cyklu ro^ boczego wzdluz sciany 6a pod stalowo-czlonowymi stropnicami 14 icdtrzymujacyimi strop 13, oraz ^ umozliwia wykonanie glebokiej przystropowej szczeliny ulatwiajacej odpadanie srodkowej partii óaHzriy; ¦—¦-'¦• '- -' * ¦-'- '-•* '¦ '" Kadlub 10 z wrebnikami 11 i 12 jest osadzony przechylnie w ten sposóto, ze z jednej strony jest M 45 50 55 zamocowany za pomoca przegubu 15 do stojaków 8 a z drugiej strony jest zamocowany przesuwnie pionowo za pomoca sruby 16 do stojaków 9. W tym celu stojaki 9 sa zaopatrzone w plyte 17 z po- ziomo-pionowym wycieciem 17a w którym prze¬ suwa sie sruba 16 podczas przechylania kadluba 10v a kadlub 10 jest zaopatrzony w druga plyte 18- Po podniesieniu kadluba 10 do górnego polozenia roboczego, ustala sie go- w tym polozeniu, przez skrecenie sruba 16 plyt 17 i 18. Podnoszenie i opuszczanie kadluba 10 wykonuje sie za pomoca pneumatycznego, hydraulicznego lub srubowego podnosnika 19 ustawionego na podwoziu 1.Wyzej opisane urzadzenie dziala w sposób na¬ stepujacy.W pozycji wyjsciowej; przed rozpoczeciem ura¬ biania sciany, kadlub 10 wraz -z wrebnikami 11 i 12 podnosi sie podnosnikiem 19 do góry do polozenia uwidocznionego na fig. 1 i 2. Polozenie to ustala sie przez skrecenie sruba 16 plyt 17 i 18. Nastep¬ nie uruchamia sie naped bebna 5 i wrejbników 11 i 12 oraz naped umozliwiajacy przesuwanie urza¬ dzenia na krazkach 3 wzdluz sciany 6a i przenos¬ nika 2.Do przesuwania urzadzenia wzdluz sciany 6a moze byc wykorzystany naped przenosnika 2, na¬ ped bebna 5, lub oddzielny naped umieszczony w podwoziu 1. W czasie urabiania, czesc calizny we¬ glowej pomiedzy bebnem 5 a wrebnikami 11 i 12 odpada samoczynnie za przesuwajacym sie wzdluz sciany urzadzeniem. Podwrebiony strop 13 otrzy¬ muje gladka powierzchnie, która zabudowuje sie zaraz za posuwajacym sie urzadzeniem, stalowo- -czlonowymi stropnicami 14.Po przesunieciu urzadzenia do konca sciany, od¬ kreca sie srube 16, zluzowuje podnosnik 19 i opusz¬ cza sie kadlub 10 wraz z wrebnikami 11 i 12 do po¬ lozenia dolnego uwidocznionego liniami przerywa¬ nymi na fig. 2. Po obnizeniu wrebników 11 i 12, skreceniu plyt 17 i 18 sruba 16, urzadzenie prze¬ suwa sie spowrotem do polozenia wyjsciowego to jest na poczatek sciany. Dzieki obnizeniu wrebni¬ ków, pomimo istnienia stalowo-czlonowych strop¬ nic 14 zabezpieczajacych strop 13, urzadzenie bez przeszkód moze przesunac sie wzdluz sciany do po¬ lozenia wyjsciowego.W czasie powrotnej drogi beben 5 obraca sie, a jego spiralne odkladnie 5b zaladowuja na prze¬ nosnik 2 pozostala czesc urobionego poprzednio wegla. Gdy urzadzenie znajduje sie juz na po¬ czatku sciany, to jest przy glowicy przenosnika 2 i nastapi przesuniecie tego przenosnika pod ocios weglowy, kadlub 10 wraz z wrebnikami 11 i 12 podnosi sie do polozenia górnego i uruchamia sie wszystkie napedy w celu rozpoczecia nowego cy¬ klu' urabiania calizny weglowej. PL PL