Pierwszenstwo: Opublikowano: 21.X.1961 (P 97 537) 24.XII.1960 dla zastrz. 1—11 04.V.1961 dla zastrz. 12—21 Niemiecka Republika Federalna 28.11.1967 53175 óc, ts ki.) Lor-lO/OI ¦ rv MKP E 21 d UKD 45/d^ Wlasciciel patentu: Rheinstahl Wanheim G.m.b.H., Duisburg-Wanheim (Niemiecka Republika Federalna) Czesc spagowa do przesuwnego elementu obudowy l Wynalazek dotyczy czesci spagowej przesuw¬ nych elementów obudowy, przy których stojaki kopalniane sa polaczone u swej podstawy za po¬ moca plyty, oraz posiadaja u swej podstawy prze¬ gubowo umocowane plyty podstawy.Wiadomym jest, ze stojaki kopalniane, plyty sklepienia i plyty spagowe przesuwnych elemen¬ tów obudowy mozna ze soba laczyc za pomoca przegubów i elementów elastycznych, jak pierscie¬ nie gumowe itp. w ten sposób, ze te czesci po ob¬ ciazeniu ich przez skaly, moga sie w pewnych granicach poruszac wzgledem siebie, przeciw si¬ lom zwrotnym elementów elastycznych. W ten spo¬ sób chce sie osiagnac to, aby elementy obudowy, przy obciazeniu na ruch przesuwny oraz przy nie¬ równosciach warstwy stropowej i spagowej, które uksztaltowane sa nierównomiernie i najczesciej przebiegaja niezupelnie równolegle do siebie, mo¬ gly sie tak ustawic, aby osiagnac przyleganie plyt stropowych i spagowych mozliwie jak najwiek¬ sza powierzchnia od stropu i spagu, co pozwala jednoczesnie uniknac sil znieksztalcajacych, powo¬ dujacych zniszczenie czesci skladowych ramy.Wiadomym jest równiez, ze plyty spagowe ram obudowy wykonuje sie ze stalowej tasmy spre¬ zynujacej, a jako trzymadla stojaków kopalnia¬ nych umieszcza sie na koncach stalowej tasmy sprezynujacej tuleje, w których sa umieszczone przegubowo podstawy stojaków kopalnianych, przy zastosowaniu wkladów posredniczacych w postaci 10 15 20 25 30 pierscieni gumowych itp. Taki uklad posiada jed¬ nak rózne wady. Poniewaz przy pracy pod ziemia guma twardnieje w stosunkowo krótkim czasie, stosowanie tego materialu jest niepozadane. Ujem¬ nym zjawiskiem jest jednak przede wszystkim to, ze sily dzialania zwrotnego jakie sa przenoszone z wkladu gumowego na stojak kopalniany, a któ¬ re maja za zadanie aby stojak po odciazeniu po¬ wrócil do polozenia prostego, sa bardzo niewielkie w zasiegu pionowego polozenia stojaka i dopiero przy bardziej ukosnym polozeniu stojaka kopal¬ nianego ulegaja zwiekszeniu. Skutkiem tego, przy odciazeniu elementu obudowy i podczas posuwa¬ nia, stojaki kopalniane i wypierane przez nie ply¬ ty sklepienia moga podlegac silnym wahaniom, przez co posuwanie obudowy i po przesunieciu, napinanie stojaków w pionowe polozenie, jest utrudnione.Wynalazek ma na celu stworzenie uproszczone¬ go i poprawionego wykonania polaczenia spago- wego przesuwnych elementów obudowy, które za¬ pewnia zadana ruchomosc czesci równiez bez za¬ stosowania wkladów gumowych, przy czym sily dzialania zwrotnego równiez w zasiegu pionowego polozenia stojaków kopalnianych sa tak duze, ze wymienione wyzej wady nie moga wystepowac.Wynalazek proponuje uklad, przy którym sto¬ jaki kopalniane sa umieszczone przegubowo na plytach podstawy, przy czym stojaki sa polaczo¬ ne u swych podstaw za pomoca plyty. Wedlug 5317553175 wynalazku, stojaki razem ze swymi plytami pod¬ staw ruchomymi przegubowo, moga byc przesu¬ wane w kierunku pionowym do góry i do dolu wzgledem plyty spagowej.W tym celu na plycie spagowej sa umieszczone tuleje lub pierscienie, w których stojaki kopal¬ niane moga sie pionowo przesuwac, niezaleznie od plyty spagowej. Aby to osiagnac, tuleja skla¬ da sie z dwóch przesuwajacych sie wzgledem sie¬ bie czesci, przy czym jedna z tych czesci pola¬ czona jest z plyta podstawy za pomoca przegubu, na przyklad przegubu kulistego, a druga czesc umocowana jest na stale do plyty spagowej, jed¬ nakze mozna ja od tej plyty odlaczyc.Plyta spagowa, która przy ukosnym polozeniu stojaków powoduje ich powrót do pozycji piono¬ wej, moze byc wykonana w postaci tasmy ze sta¬ li sprezynowej. Powinna byc jednak ona elas¬ tyczna tylko w pewnym stopniu i to w ten spo¬ sób, aby mogla przyjmowac elastycznie ruchy prze¬ suwne stropu, nie udzielajac przy tym zbyt du¬ zych wewnetrznych mozliwosci ruchu elementowi obudowy. Korzystnym jest przy tym, takie wyko¬ nanie plyty spagowej, aby pomiedzy stojakami kopalnianymi wspierala sie ona bezposrednio na spagu, przez co zwieksza sie powierzchnia wspor- cza elementu obudowy na spagu.Rysunek przedstawia przyklady wykonania we¬ dlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia schematycznie widok z boku elementu obudowy wedlug wynalazku przy za¬ stosowaniu pod ziemia, fig. 2 — widok z boku, czesciowo w przekroju polaczenia spagowego ele¬ mentu obudowy wedlug wynalazku, fig. 3 — wi¬ dok z góry polaczenia spagowego wedlug fig. 2, figl 4 — widok z przodu polaczenia spagowego wedlug fig. 2 i 3, fig. 5 — widok z boku, czescio¬ wo w przekroju, troche zmienionego polaczenia spagowego wedlug wynalazku, a fig. 6 przedsta¬ wia widok z góry polaczenia spagowego wedlug fig. 5.Do obudowy przestrzeni, która jak przedstawia fig. 1 ograniczona jest od przodu sciana wegla a, od tylu przez przestrzen podsadzkowa b, z dolu przez skalisty spag c a z góry przez takiz strop d, sluza elementy obudowy wykonane na ksztalt ram lub odpowiednich korpusów.Przesuwne elementy obudowy skladaja sie z hy¬ draulicznych stojaków kopalnianych 1, plyt stro¬ powych 4 przylegajacych do stropu d, oraz z pola¬ czenia spagowego w obrebie spodniej czesci sto¬ jaków kopalnianych. Z elementem obudowy jest zwiazany przesuwnik 2 o podwójnym dzialaniu, którego drag tlokowy jest polaczony z przenos¬ nikiem 3 (przenosnik dwulancuchowy), który jest polozony przed urabiana sciana a, równolegle do niej, a który sluzy do odtransportowania zwalu urobionego przy scianie a. Przesuwnik 2 umoz¬ liwia to, ze wraz z postepujaca eksploatacja po¬ kladu przenosnik 3 popychany jest do przodu po¬ przez wysuwanie draga tlokowego, a nastepnie przez przeciwnie skierowane dzialanie draga tlo¬ kowego, przesuwnik 2 a razem z nim i element obudowy, sa za nim pociagane. Wewnatrz prze¬ strzeni eksploatacyjnej umieszczona jest w szeregu obok siebie duza ilosc poszczególnych elementów obudowy, które dragami tlokowymi sa polaczone z przenosnikiem.Plyta stropowa 4 elementu obudowy sklada sie 5 z poszczególnych czesci 4a, z których kazda jest podpierana oddzielnym stojakiem kopalnianym 1, craz z tarczy podsadzkowej 4b przy tylnej czesci 4a plyty stropowej, która to tarcza ma zapobiec wpadaniu skal do przestrzeni eksploatacyjnej, 10 a takze z podpierajacej przedniej plyty stropo¬ wej 4c, która podtrzymuje strop ponad przenos- ^ nikiem 3. Czesci 4a obudowy stropu tak sa pola¬ czone za pomoca trzpieni 4d umieszczonych w po¬ ziomych otworach, ze moga sie przesuwac rów- 15 nolegle wzgledem siebie w kierunku pionowym.Poza tym mozliwosci jakie posiadaja trzpienie 4d, umozliwiaja przesuwanie sie czesci 4a obudowy stropu wzgledem siebie zarówno w plaszczyznie pionowej jak i poziomej. To przesuniecie naste- 20 PuJe przeciw silom zwrotnym sprezyny 4e, która tak jest umieszczona na trzpieniu 4d, ze z jed¬ nej strony wspiera sie na glowicy trzpienia, a z drugiej na czesci 4a, w której znajduje sie prostopadly otwór 4e. Przednia czesc plyty stro- 25 powej 4c polaczona jest w znany sposób rozlacz¬ nie z przednia czescia 4a za pomoca przegubowe¬ go trzpienia 4f i klina 4g.Jak przedstawia fig. 3, dwa ramowe elementy obudowy A i B, z których kazdy posiada dwa hy- 30 drauliczne stojaki kopalniane sa polaczone ze so¬ ba w jedna jednostke obudowy. Obie ramy obu¬ dowy A i B moga byc równiez od siebie oddzie¬ lone, poprzez przesuwnik 2, sa jednak tak ze so¬ ba sprzezone, ze moga sie niezaleznie od siebie na 35 przemian przesuwac, przy czym kazdorazowo od¬ ciazona rama obudowy opiera sie na napietej ra¬ mie i podczas przesuwania prowadzi sie w opar¬ ciu o nia. Uklady obudowy tego rodzaju sa pow¬ szechnie znane. 40 W jednostce obudowy przedstawionej na fig. 3 elementy obudowy A i B wykonane w ksztalcie ramy, tak sa ze soba polaczone, ze moga byc prze¬ suwane razem. Tworza one w tym wypadku je¬ den korpus obudowy, obejmujacy cztery stojaki 45 kopalniane. Przesuwnik 2 jest umieszczony mie¬ dzy ramami A i B, Jego drag tlokowy 2a jest po¬ laczony za pomoca trzpienia 2fo przegubowo z prze¬ nosnikiem 3 lub z nie uwidoczniona szyna prze¬ gubowa, która podobnie jak przenosnik przebiega 50 przez urabiana sciane. Trzpien 2b jest umiesz¬ czony w otworach widel 3a, które sa umocowane z boku przenosnika 3. W ten sposób mozna naj¬ pierw przesunac do przodu przenosnik 3 a na¬ stepnie pociagnac korpus obudowy A, B. Kazdy z czterech stojaków kopalnianych korpusu obu¬ dowy, jak przedstawiaja fig. 2—4, posiada specjal¬ na plyte podstawy 5 zagieta beczkowato do góry.Stojaki stoja w tulejach 6, które sa umocowane do plyty spagowej 9 za pomoca kolnierza 7 i trzpie- 60 nia 8 w sposób latwy do rozlaczenia. Tuleje 6 sa wykonane z dwóch czesci. Dolna czesc 6a tulei, która moze sie przesuwac w górnej czesci 6b, obejmuje podstawe 10 posiadajaca wyzlobienie 11 w ksztalcie wycinka kuli. Za pomoca tego wyzlo- 65 bienia 11, podstawa 10 wspiera sie na kuli 12, któ-53175 6 ra jest umieszczona na plycie podstawy 5. Polacze¬ nie miedzy plyta podstawy 5 i podstawa 10 sta¬ nowi trzpien 13, który swym trzonem jest umo¬ cowany do podstawy 10 i przechodzi poprzez otwór 12a w kuli 12 mogac sie poruszac we wszyst¬ kie strony. Glowica 13a trzpienia posiada kuliste powierzchnie, które sa dopasowane do wewnetrz¬ nych kulistych powierzchni 12b kuli 12. W ten sposób uzyskuje sie to, ze plyta podstawy 5 moze sie w pewnym stopniu swobodnie poruszac we wszystkie strony, wzgledem tulei 6 stojaka 1 i plyty spagowej 9. W ten sposób istnieje mozli¬ wosc przystosowania plyty podstawy do nierów¬ nosci spagu, przy czym stojaki kopalniane i ply¬ ty spagowe 9 nie doznaja polozenia ukosnego arii tez sil odksztalcajacych.Ruch stojaka 1 stojacego na podstawie 10 i ply¬ ty podstawy w plaszczyznie pionowej elementu obudowy, a wiec wzdluz osi wzdluznej stojaków, jest umozliwiony w ten sposób, ze czesc 6a tulei moze sie przesuwac w górnej czesci 6b, która jest umocowana do plyty spagowej 9. Aby stojak 1 polaczyc w sposób latwo rozlaczalny z czescia tu¬ lei 6a, na czesci tulei 6b umieszczone sa podluz¬ ne szczeliny 6c, przez które z zewnatrz przecho¬ dza kolki napinajace lub tym podobne 14, wcho¬ dzace w nawiercenia czesci tulei 6a i podstawy stojaka. Aby uwolnic stojak, kolki napinajace 14 ze szczelin 6c moga byc w znany sposób cale wbite w otwory u podstawy stojaka. Konce kol¬ ków napinajacych 14 wystajace z otworów, znaj¬ duja sie w podluznych szczelinach 6c. W ten spo¬ sób ograniczaja one osiowy ruch stojaka 1, czesci 6a tulei i plyty podstawy 5, wzgledem czesci 6b tulei i plyty spagowej 9, gdyz konce te uderzaja o górny lub dolny koniec podluznej szczeliny 6c.Poza tym zapobiegaja one obracaniu sie stojaka w tulei. Przednie plyty podstawy 5 elementu obu¬ dowy sa przymocowane za pomoca trzpienia 15 swym tylnym koncem, który jest zagiety do góry, do plyty spagowej 9. Trzpien 15 przechodzi przez podluzna szczeline 9a w plycie spagowej, która na swych koncach jest zagieta w ksztalcie litery S.Trzpienie 15 maja za zadanie ograniczenie ruchu plyty podstawy 5. Podobne polaczenie posiadaja tylne plyty podstawy na swych przednich koncach, tak jak to przedstawia fig. 2.Polozenie plyt podstawy 5 przy nierównym spa¬ gu jest zaznaczone na fig. 2 linia przerywana. Na fig. 4, plyty podstawy 5 sa zaznaczone jako po¬ chylone na zewnatrz. Plyta spagowa 9 w swym srodkowym odcinku, który znajduje sie miedzy stojakami kopalnianymi 1, tak jest wygieta do do¬ lu, ze znajduje sie na poziomie plyty podstawy 5.W ten sposób plyta spagowa 9 przyczynia sie do zwiekszenia pewnosci ustawienia elementu obu¬ dowy na spagu. Stojaki 1, jak przedstawia fig. 1 sa prowadzone na przestrzeni tulei 6 w dwóch miejscach, przy czesci 6a tulei i przy pierscieniu 6d, który jest umocowany do górnego konca tulei 6b.Dla kazdej z ram obudowy mozna zastosowac oddzielna plyte spagowa 9. Zamiast dwóch plyt mozna równiez zastosowac jedna plyte spagowa, do której sa przylaczone cztery stojaki kopalniane korpusu obudowy ze swymi plytami podstawy Plyta spagowa jest celowo w pewnym stopniu elas¬ tyczna, tak ze swym elastycznym odksztalceniem moze przyjac przesuniecia stropu. Przy tym jest 5 ona na tyle sztywna, ze rama obudowy wzgled¬ nie korpus obudowy moga byc posuwane, bez powodowania ukosnego polozenia stojaków lub ich wahania. Poszczególne czesci opisanej czesci spa¬ gowej tak sa wykonane, ze za pomoca trzpieni lub 10 tym podobnych, moga byc latwo ze soba laczo¬ ne a za pomoca niewielu ruchów reki mozna je od siebie oddzielic.Zastosowane sa srodki, które zapobiegaja temu, aby w przestrzeni miedzy plyta podstawy a ply- 15 ta spagowa umiejscawialy sie odlamki skal lub tym podobne, które przeszkadzalyby swobodnemu ruchowi plyt podstawy. Mozna uzyc w tym celu elementy z gumy piankowej lub miekkiej lub z po¬ dobnego materialu, np. pierscieni z gumy pianko- 20 wej, które na plytach podstawy wokól przegubu kulistego tak sa umieszczone, ze bez hamowania ruchu plyty podstawy, zapobiegaja wchodzeniu od¬ lamków skaly do przestrzeni miedzy plyta podsta¬ wy i plyta spagowa. 25 Sposób wykonania przedstawiony na fig. 5 i 6 w znacznym stopniu odpowiada wykonaniu przed¬ stawionemu na fig. 2—4. Równiez i tutaj element obudowy obejmuje cztery hydrauliczne stojaki kopalniane 1, które u swej podstawy posiadaja ku- 30 liscie umocowane plyty podstawy 5. Kuliste pola¬ czenie przegubowe odpowiada polaczeniu przegu¬ bowemu przedstawionemu na fig. 2—4. Przesuw- nik 2, swym dragiem tlokowym 2a jest polaczony z przenosnikiem urobku 3, przy czym jednak otwo- 35 ry 3b dla trzpieni w elemencie widlastym 3a sa wykonane jako poziome otwory wzdluzne, aby umozliwic nastawienie wysokosci. Przy tym ro¬ dzaju wykonania, stojaki stoja w jednoczescio¬ wych tulejach 6, które sa polaczone z plyta pod- 40 stawy za pomoca wymienionego przegubu kulis¬ tego 10—13. Ruch stojaka kopalnianego 1 zaopa¬ trzonego w plyte podstawy 5, w plaszczyznie pio¬ nowej korpusu obudowy, a wiec wzdluz osi po¬ dluznej stojaka, umozliwiony jest przez to, ze tu- 45 leja 6 ze stojakiem 1 moze sie przesuwac piono¬ wo w pierscieniach 17, które sa polaczone z kon¬ strukcja plyt spagowych 9. Zwykle umieszczone sa dwa pierscienie 17, jeden nad drugim, przy czym sa one przymocowane w sposób latwy do rozlacze- 50 nia do blach naroznych 18 konstrukcji plyty spa¬ gowej za pomoca trzpieni 19 lub t.p. Oba pierscie¬ nie umieszczone jeden nad drugim, sa powiazane ze soba ze wzgledu na usztywnienie kontrukcji.Przednie konce plyt podstawy 5 sa przymoco- 55 wane ruchomo do konstrukcji plyt spagowych.W tym celu, plyta spagowa 9 jest przeprowadzo¬ na pomiedzy obydwoma przednimi stojakami ko¬ palnianymi oraz jest zaopatrzona w poprzecznik 20. Na poprzeczniku znajduja sie wsporniki 21. 60 Polaczenie nastepuje za pomoca trzpieni 22, któ¬ re sa przesuniete przez wsporniki 21 oraz przez kablaki 23 przy plytach podstawy 5, przy czym te trzpienie posiadaja na obu koncach zderzaki, np. w postaci zatyczek. Polaczenie jest tego ro- 65 dzaju, ze nie hamuje ruchu plyty podstawy 5 za-54178 pewnionej przez przegub kulisty 10—1$, & takze nie hamuje przesuniecia pionowego stojaków 1 i zwiazanych z nimi plyt podstawy 5, nadanego im 1. przez pierscienie 17 itd. Otwory w kablakach sa dlatego wieksze niz przekroje trzpieni 21 5 Zamocowanie plyt podstawy tylnych stojaków kopalnianych 1 jest takie same jak takiez zamo¬ cowanie przednich plyt podstawy. Jednakze w tym przypadku plyty podstawy nie sa przylaczone do poprzecznika lecz do plyty spagowej 9, do jej czes- io ci zagietej do góry, jak to przedstawiono na ry¬ sunku. Przez to, ze wszystkie plyty podstawy 5 sa polaczone swymi przednimi koncami z kon¬ strukcja plyt spagowych, wiec przy przesuwaniu 2. korpusu obudowy plyty podstawy 5 sa podciaga- 15 ne a nie przesuwane tak jak przy wykonaniu wedlug fig. 2—4, co moglo powodowac krzywe po¬ lozenie plytpodstawy. 3.Poprzecznik 20 jest wykonany na ksztalt scian¬ ki i siega prawie do spagu. W ten sposób spelnia 20 sie funkcje blachy odsuwajacej, która przy prze¬ suwaniu korpusu obudowy przesuwa przed soba zwal lub t.p. lezacy przed korpusem, tak ze prze¬ suwanie moze nastepowac bez przeszkód.Plyta spagowa 9 jest przeprowadzona do przo- » du i do tylu przez przestrzen pomiedzy stojacy- 4. mi obok siebie stojakami kopalnianymi korpusu obudowy. Na przestrzeni pomiedzy stojakami jest ona wykonana w ksztalcie skrzynki, jak to uwi- 5. dacznia fig. 1. Czesci 24 plyty spagowej 9 obej- 30 muja przesuwnik 2. W przedniej czesci skrzynki umocowany jest przesuwnik 2 za pomoca przegu- g. bu Cardana, przy uzyciu kulaków 25 wchodza¬ cych przesuwnie w podluzne otwory 26.Polaczenie spagowe, jak uwidacznia fig. 6, tak 35 jest wykonane, ze plyty podstawy 5 na wiekszej czesci swej powierzchni nie sa pokrywane przez konstrukcje plyt spagowych. W ten sposób zosta¬ je wykluczone niebezpieczenstwo zahamowania 7. ruchu plyt podstawy 5 przez odlamki zwalu lub 40 t.p., które moga sie zbierac na plytach podstawy i wciskac sie miedzy plyty podstawy oraz lezaca ponad nimi oslone.Nalezy dodac, ze blachy odsuwajace wzglednie 8. poprzecznik 20 tak sa umieszczone, ze przy na- tó suwaniu cylindra przesuwajacego, a wiec przy przesuwaniu korpusu obudowy, moga jedna swa strona przylegac z boku do przenosnika, jezeli korpus obudowy ustawi sie krzywo do kierunku przesuwania. Za pomoca zderzaka przy bocznej 50 9. scianie przenosnika 3, pod wplywem sily przesu¬ wu cylindra, korpus obudowy powraca do polo¬ zenia prostego.Polaczenie spagowe sklada sie z niewielu czes- ci latwych do transportowania i dajacych sie mon- 10. towac przy uzyciu niewielu ruchów reki. Aby sto¬ jaki kopalniane 1 z tulejami 16 i plytami podsta¬ wy 5 przylaczyc do konstrukcji plyt spagowych, 11. nalezy tylko nalozyc pierscienie 17 na tuleje 16 M a nastepnie tak je daleko przesunac na tulejach 16, az otwory znajdujace sie w pierscieniach po¬ kryja sie otworami w blachach naroznych 18.Polaczenie mozna uzyskac wtedy w prosty sposób przez wsadzenie trzpieni 19. nE PL