Pierwszenstwo: Opublikowano: 12. VI. 1967 53099 KI. u', t/ti , 31 c, 5/03 * MKP B 22£ %\*l Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr inz. Janusz Szreniawski, dr inz. Zbig¬ niew Wronski Wlasciciel patentu: Politechnika Lódzka (Katedra Technologii Metali), Lódz (Polska) Sposób wytwarzania rdzeni skorupowych z termoutwardzalnych wilgotnych mas rdzeniowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia odlewniczych rdzeni skorupowych, wewnatrz pustych, z wilgotnych termoutwardzalnych mas rdzeniowych.Odlewnicze rdzenie skorupowe wytwarza sie do¬ tychczas z sypkich termoutwardzalnych mieszanek rdzeniowych, zawierajacych, jako podstawowe skladniki, piasek kwarcowy oraz sproszkowana syntetyczna zywice termoutwardzalna, lub tez z piasków kwarcowych, których ziarna uprzednio sa powleczone cienka blonka z syntetycznej zy¬ wicy termoutwardzalnej. Z tych mieszanek rdze¬ niowych wytwarza sie rdzenie skorupowe, we¬ wnatrz puste, przez ich nadmuchiwanie od dolu do podgrzanej rdzennicy przy pomocy specjalnych nadmuchiwarek i nastepnie usuwanie nadmiaru nieutwardzonej mieszanki rdzeniowej.Znany jest sposób wytwarzania rdzeni skoru¬ powych z termoutwardzalnych sypkich mieszanek rdzeniowych przez nadmuch od dolu do podgrza¬ nej rdzennicy i usuniecie nieutwardzonej, jeszcze sypkiej mieszanki rdzeniowej z wnetrza wytwo¬ rzonego rdzenia skorupowego przez samoczynne opadanie slupa tej nietwardzonej mieszanki, przy czym opadanie jego wytwarza podcisnienie ulat¬ wiajace odessanie nadmiaru mieszanki rdzeniowej.Wyzej opisany sposób moze byc stosowany tyl¬ ko do wytwarzania rdzeni skorupowych o ksztal¬ tach prostych, lecz nie moze miec zastosowania przy wytwarzaniu rdzeni skorupowych o bardziej 15 20 -30 skomplikowanych ksztaltach, na przyklad rdzeni skorupowych z odgalezieniami.Znane jest równiez urzadzenie, które umozli¬ wia usuwanie z wnetrza rdzenia skorupowego o bardziej skomplikowanych ksztaltach nieutwar¬ dzonej jeszcze sypkiej mieszanki rdzeniowej i zle¬ pionych jej grudek przez ich odsysanie przy jed¬ noczesnym zastosowaniem dmuchu na powierzchnie nieutwardzonej mieszanki rdzeniowej. Zastosowa¬ nie dmuchu powietrza poprzez specjalny przewód umieszczony wspólosiowo z przewodem odsysaja¬ cym ma na celu jedynie zawieszenie jeszcze syp¬ kiej lub skawalonej w brylki mieszanki rdzenio¬ wej w powietrzu i ulatwienie procesu odsysania.Znana jest równiez nowsza metoda wytwarzania rdzeni odlewniczych, zwana „procesem goracej rdzennicy", która polega na tym, ze do podgrza¬ nej do odpowiedniej temperatury rdzennicy wdmuchuje sie lub wstrzeliwuje nie sypka mie¬ szanke, lecz wilgotna mase rdzeniowa, skladajaca sie z piasku kwarcowego i roztworu termoutwar¬ dzalnej zywicy syntetycznej.Stosowanie metod wyzej podanych nie jest mo¬ zliwe w procesie „goracej rdzennicy" przy uzy¬ waniu wilgotnych termoutwardzalnych mas rdze¬ niowych ze wzgledu na ich znaczna spoistosc uzy¬ skiwana przez nadmuch lub wstrzeliwanie. Przy stosowaniu pierwszej metody spoistosc zageszczo¬ nej i jeszcze nieutwardzonej wilgotnej masy rdze¬ niowej jest tak duza, ze wytwarzajace sie samo- 5309953099 3 czynnie podcisnienie nie jest wystarczajace do cal¬ kowitego usuniecia jej nadmiaru z wnetrza wytwo¬ rzonej skorupy, nawet przy prostych ksztaltach rdzenia.Urzadzenie z zastosowaniem nadmuchu równiez nie nadaje sie do wytwarzania rdzeni skorupo¬ wych o bardziej skomplikowanych ksztaltach przy uzyciu wilgotnych mas rdzeniowych, poniewaz ich ^ % spoistosc, jak juz wspomniano wyzej, jest tak k $Jjza»\ze oderwanie nadmiaru masy rdzeniowej, '* * zwlaszcza z odgalezien rdzenia i zawieszenie w od¬ sysanym powietrzu jest rzecza niemozliwa. Po¬ nadto, usuwanie nieutwardzonej wilgotnej masy rdzeniowej przez odsysanie ze wszystkich odgale¬ zien rdzenia przy pomocy tylko jednego przewodu ssacego jest równiez w tych przypadkach nie¬ mozliwe.Przy stosowaniu wilgotnych termoutwardzalnych mas rdzeniowych, w celu uzyskiwania rdzeni we¬ wnatrz pustych, uzywa sie obecnie specjalnych wkladek rdzeniowych. Stosowanie tych wkladek rdzeniowych jest ograniczone i mozliwe tylko w przypadkach wytwarzania rdzeni o ksztaltach prostych, przy czym puste ich wnetrza mozliwe sa do uzyskania tylko w prostych odcinkach rdzeni.Poza tym stosowanie wkladek rdzeniowych kom¬ plikuje konstrukcje rdzennic i utrudnia ich eks¬ ploatacje.Przewodnia mysla wynalazku jest wytwarzanie rdzeni skorupowych o dowolnie skomplikowanych ksztaltach przy stosowaniu wilgotnych termoutwar¬ dzalnych mas rdzeniowych w procesie goracej rdzennicy.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze do podgrzanej do odpowiedniej temperatury rdzenni¬ cy nadmuchuje sie lub wstrzeliwuje wilgotna ter¬ moutwardzalna mase rdzeniowa, a po uplywie okreslonego czasu, niezbednego do wytworzenia sie zadanej grubosci utwardzonej scianki skorupowej rdzenia, usuwa sie nadmiar pozostalej nieutwar¬ dzonej masy rdzeniowej z wnetrza rdzenia przez jej wydmuch poprzez odgalezienia rdzennicy.Jest rzecza zrozumiala, ze przy wytwarzaniu rdzeni o sciankach skorupowych, podczas nadmu¬ chu lub wstrzeliwaniu masy rdzeniowej otwory w odgalezieniach rdzennicy utrzymuje sie w stanie zamknietym, a po uplywie czasu niezbednego do utworzenia sie skorupy o zadanej grubosci, pod¬ czas wydmuchu nadmiaru nieutwardzonej masy rdzeniowej za pomoca sprezonego powietrza od¬ galezienia, w których ma byc wytworzona skorupa, otwiera sie.Grubosc scianek rdzeni skorupowych jest regulo¬ wana temperatura rdzennicy oraz czasem prze¬ trzymywanie w niej rdzenia.W pewnych przypadkach jest rzecza wskazana, aby rdzenie skorupowe mialy scianki wytworzone nie z jednej warstwy, lecz z dwóch warstw o róznej grubosci i róznej procentowej zawartosci skladni¬ ków podstawowych mas rdzeniowych.Dwuwarstwowe rdzenie skorupowe wedlug wy¬ nalazku wytwarza sie przez dwukrotne powtórzenie zabiegu stosowanego do wytwarzania rdzeni skoru¬ powych jednowarstwowych.RSW „Prasa" Wr. 4 Wedlug wynalazku do wilgotnej masy rdzeniowej dodaje sie dodatkowo skladników wplywajacych na wlasnosci fizyczne, chemiczne lub fizykochemiczne powierzchniowych warstw odlewów, lub na proces 5 ich krzepniecia od strony rdzeni, przy czym przy wytwarzaniu rdzeni dwuwarstwowych kazda ich warstwa moze zawierac rózne dodatki.Nalezy tu dodac, ze wydmuchana nieutwardzona masa rdzeniowa nadaje sie do dalszego uzycia.W niektórych przypadkach, zwlaszcza przy wy¬ twarzaniu wiekszych rdzeni skorupowych, jest rze¬ cza wskazana wypelnianie wnetrza rdzeni masa wzmacniajaca, o dobrej przepuszczalnosci gazów, ,_ która ewentualnie zawiera dodatkowe skladniki ID wplywajace na proces krzepniecia odlewów.Sposób wedlug wynalazku jest latwy do prak¬ tycznego zastosowania, eliminuje koniecznosc sto¬ sowania specjalnych nadmuchiwarek przy wytwa- 20 rzeniu rdzeni skorupowych z wilgotnych mas rdzeniowych metoda „goracej rdzennicy" i umozli¬ wia przystosowanie do tego celu zwyklych nadmu¬ chiwarek lub rdzeniarek strzalowych.Aczkolwiek sposób wedlug wynalazku zostal opi- 25 sany w zwiazku ze stosowaniem wilgotnych ter¬ moutwardzalnych mas rdzeniowych, lecz naturalnie sposób ten nadaje sie równiez do zastosowania przy wytwarzaniu rdzeni skorupowych z termoutwar¬ dzalnych sypkich mieszanek rdzeniowych. 30 PL