Opublikowano: 30.111.1967 52886 KI. 21 c, 62/80 MKP H-02p- Fiu: Twórca wynalazku: inz. Mieczyslaw Olszewski Wlasciciel patentu: Fabryka Automatów Tokarskich, Bydgoszcz (Polska) Sposób sterowania ukladu napedu walu sterujacego, zwlaszcza w automatach tokarskich typu wzdluznego Przedmiotem wynalazku jest sposób sterowania ukladu napedu walu sterujacego w obrabiarkach automatycznych.Sposób ten uniemozliwia wlaczenie mechanicz¬ nego napedu walu sterujacego, a zatem i wyko¬ nywania jakichkolwiek ruchów narzedzi skrawa¬ jacych, sterowanych z tego walu w momencie wlaczenia obrabiarki do zasilajacej sieci elektrycz¬ nej, jak równiez w przypadku ponownego doplywu pradu po przerwie spowodowanej jakakolwiek awaria.W dotychczas znanych rozwiazaniach konstruk¬ cyjnych wlaczanie obrotów walu sterujacego od¬ bywa sie recznie za pomoca sprzegla klowego.Istnieja zabezpieczenia powodujace automatycz¬ ne wylaczenie walu rozrzadczego z chwila wyla¬ czenia silnika napedowego obrabiarki za pomoca ukladu stycznik-elektromagnes, który poprzez dzwigniowy uklad mechaniczny powoduje rozla¬ czenie sprzegla klowego. Zabezpieczenia te nie umozliwiaja zatrzymania ruchu obrotowego walu sterujacego w chwili zaniku napiecia w sieci zasi¬ lajacej. Ponowne samoczynne wlaczenie silnika, a zatem i obrotów wrzeciona glównego i walu ste¬ rujacego spowodowane naglym, uprzednio przer¬ wanym, doplywem pradu w momencie gdy narze¬ dzia skrawajace znajduja sie w obrabianym ma¬ teriale, powoduje nagly przyrost momentu obro¬ towego wrzeciona i zamocowanego w nim mate¬ rialu obrabianego co w konsekwencji prowadzi 10 15 do zniszczenia narzedzi skrawajacych i uszkodze¬ nia czesciowo wykonanego juz detalu.Wszystkie te wady usuwa uklad sterowania wa¬ lu rozrzadczego wedlug wynalazku przedstawiony przykladowo w zastosowaniu do automatu tokar¬ skiego wzdluznego na rysunku. Wal sterujacy 1 napedzany jest poprzez przekladnie slimakowa 2 z walka 3, na którym osadzone jest sprzeglo 4 elektromagnetyczne. Walek 3 przenosi moment ob¬ rotowy z nieuwidocznionej na rysunku pedni po¬ przez przekladnie pasowa 6 i przekladnie zebata 5.Sprzeglo 4 elektromagnetyczne sterowane jest stycznikiem 7 majacym swe styki 7' w obwodzie zasilania tegoz sprzegla. Nastepne dwie pary sty¬ ków 7" i 7"' sterowanych stycznikiem 7 znajduja sie w obwodzie lampki 8i sygnalizacji swietlnej i w obwodzie zasilania cewki stycznika 7. W ob¬ wodzie stycznika 7 znajduje sie przycisk zalacza¬ jacy 17 i przycisk wylaczajacy 16 sterowany wal¬ kiem 18 majacym mozliwosc przesuwania sie w kierunkach oznaczonych strzalka. Na walku 18 znajduje sie kolo zebate 19 wspólpracujace po odpowiednim przesunieciu walka z kolem zebatym 20 osadzonym na walku 3. Uklad zasilania stycz¬ nika 7, w którego obwodzie znajduja sie styki 10' stycznika 10 wlaczony jest do ukladu sterowania silnika 9, sterowanego przy pomocy stycznika 10» Niezaleznie od tego w ukladzie sterowania stycz¬ nika 10 znajduja sie jego styki 10" i przycisk za- 5288652886 3 15 laczajacy 14 oraz przycisk, wylaczajacy 15. Ze wzgledu na bezpieczenstwo obslugujacego obra¬ biarke i zwiazana z tym koniecznosc obnizenia na¬ piecia, w uklady sterowania sprzegla 4 i silnika 9 wlaczone sa odpowiednio transformatory 11 i 12. "5 Uklad zasilajacy sprzeglo 4 elektromagnetyczne posiada równiez w swoim obwodzie prostownik 13 umozliwiajacy zasilanie cewek sprzegla pra¬ dem stalym.Silnik 9 uruchamiany jest przez chwilowe zam- 10 kniecie obwodu stycznika 10 przyciskiem 14. Sty¬ ki 10', 10" i- 10"' zostaly automatycznie zwarte umozliwiajac zamkniecie obwodu stycznika 7. Aby zalaczyc naped mechaniczny walu sterujacego 1 przesuwa sie walek 18 tak, aby kolo 19 spowo¬ dowalo zalaczenie przycisku 17 przy czym przycisk 16 pozostaje w dalszym ciagu zalaczony. Znajdu¬ jacy sie w tak zamknietym obwodzie stycznik 7 spowoduje zwarcie styków 7', 7" i 7'" zamykaja¬ cych odpowiednio obwody stycznika 7, lampki 8 i sprzegla 4 elektromagnetycznego. 20 Podanie napiecia na cewke sprzegla 4 elektro¬ magnetycznego umozliwia przeniesienie momentu obrotowego na walek sterujacy 1. Wlaczenie recz¬ ne napedu mechanicznego walka sterujacego 1 uzyskuje sie przez przesuniecie walka 18 przy 25 czym nastepuje przerwanie obwodu stycznika 7 przy pomocy przycisku 16. Przerwanie obwodu zasilajacego stycznik 7 powoduje rozwarcie sty¬ ków sterowanych tym stycznikiem, a mianowicie styków 7', 7", 7'" i wylaczenie stycznika 7 lampki 30 8 i sprzegla 4.Dalsze przesuniecia walka w tym samym kie¬ runku powoduje zazebienie kól zebatych 19 i 20 i umozliwia reczny naped walu sterujacego 1 przez pokrecenie korbka 21. Przy tym polozeniu walka 35 18 nie ma mozliwosci wlaczenia przycisku 16, a zatem i wlaczenia sprzegla 4 powodujacego przeniesienie momentu obrotowego na wal steru¬ jacy 1.Wyzej opisane dzialanie urzadzenia dotyczy ste- 40 rowania walu rozrzadczego w warunkach normal¬ nej pracy. W przypadku zaniku napiecia w sieci zasilajacej, spowodowanego jakakolwiek awaria, wystepuje równoczesny zanik napiecia na cewce stycznika 10 co z kolei powoduje rozwarcie sty¬ ków 10', 10", 10"' i zatrzymanie obrotów silni¬ ka 9. W tej sytuacji nie zasilany stycznik 7 spo¬ woduje rozwarcie styków 7', 7", i 7"', a zatem rozlaczenia sprzegla 4 elektromagnetycznego i wy¬ laczenie lampki 8 sygnalizacji swietlnej. Ewentu¬ alny samoczynny wzrost napiecia w sieci nie po¬ woduje wlaczenia obrotów silnika 9 i przeniesienia momentu obrotowego poprzez walek 22 i prze¬ kladnie pasowa 6 na walek sterujacy 1 oraz po¬ przez przekladnie pasowa 23 na wrzeciono robo¬ cze 24.Ponowne wlaczenie obrotów walu sterujacego 1 i wrzeciona £4 odbywa sie w opisany juz wyzej sposób kontrolowany calkowicie przez obsluguja¬ cego obrabiarke, co zabezpiecza przed naglym przyrostem momentu obrotowego, zniszczenia na¬ rzedzi i czesciowo wykonanego detalu. PL