Pierwszenstwo: Opublikowano: 13.111.1965 (P 107 900) 25.11.1967 52879 KI. 21 di, 54 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wieslaw Seruga, mgr inz. Józef Za¬ mojski, inz. Henryk Solnicki, mgr inz. Boleslaw Drys, mgr inz. Izabella Kochman Wlasciciel patentu: Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) Bandaz na polaczeniach czolowych uzwojen wirnika maszyny elektrycznej, wykonany z wlókna szklanego nasyconego zywica Przedmiotem wynalazku jest bandaz do moco¬ wania czól uzwojen wirnika maszyn elektrycz¬ nych od dzialania sil odsrodkowych.Czola uzwojen wirnika w maszynach elektrycz¬ nych, a szczególnie w maszynach pradu stalego mocowane sa za pomoca bandazy wykonanych z drutu stalowego, który w zasadzie powinien byc niemagnetyczny, lub za pomoca bandazy wyko¬ nanych z tasmy szklanej nasyconej zywica poli¬ estrowa.Wada bandazy wykonanych z drutu stalowego jest skomplikowana technologia mocowania ban¬ dazy, polegajaca na stosowaniu specjalnych zam¬ ków i procesu lutowania, który jest szczególnie trudny dla bandazy niemagnetycznych oraz ko¬ niecznosc stosowania podkladek izolacyjnych po¬ wodujacych podwyzszenie temperatury uzwojen.W przypadku uszkodzenia takiego bandaza naste¬ puja dalsze bardzo powazne uszkodzenia calej ma¬ szyny.Wada bandaza wykonanego z tasmy szklanej nasyconej zywica poliestrowa jest koniecznosc sto¬ sowania wlókna szklanego o odpowiedniej apretu- rze, np. w postaci tasmy, celem uzyskania mozli¬ wosci zlaczenia wlókien szklanych zywica poliestro¬ wa, która jest malo przyczepna do wiekszosci po¬ wierzchni. Ponadto zywice poliestrowe sa w zasa¬ dzie przystosowane do utwardzania na zimno oraz sa mniej odporne na czynniki zewnetrzne, od zywic epoksydowych zwlaszcza w stanie nieutwardzonym. 10 20 25 30 Powyzszych wad nie posiada bandaz wedlug wynalazku wykonany z wlókna szklanego bez ko¬ niecznosci stosowania odpowiedniej apretury, na¬ syconego zywica epoksydowa.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na zala¬ czonym rysunku, który przedstawia czola 1 uzwo¬ jenia wirnika 2 z nawinietym bandazem 3 wykona¬ nym z wlókna szklanego ulozonego w kierunku podluznym, które jest uprzednio przygotowane przez nasycenie zywica epoksydowa w proporcji dostosowanej do wymaganych parametrów tech¬ nologii bandazowania, dzieki czemu wlókno uzys¬ kuje wymagana wytrzymalosc mechaniczna nie¬ zbedna przy nawijaniu. Bandaz nie moze byc wy¬ konany z tasmy szklanej przeznaczonej do celów izolacyjnych o podluzno-poprzecznym splocie wló¬ kien ze wzgledu na niedostateczne wlasnosci me¬ chaniczne.Bandaz 3 nawija sie z odpowiednim naciagiem bezposrednio na nagrzane do odpowiedniej tempe¬ ratury uzwojenie wirnika 2 bez stosowania do¬ datkowych podkladek z materialu izolacyjnego, które sa niezbedne w przypadku bandaza z drutu stalowego.Wlókno szklane ciagle zlepione zywica przed przystapieniem do bandazowania sklada sie z kil¬ kudziesieciu pasm zawierajacych kazde po 200 wlókien elementarnych o srednicy 9—10 iu. Po na¬ syceniu zywica czas skladowania, zaleznie od temperatury, wynosi od kilku do kilkunastu mie- 5287952879 siecy. Czas utwardzania bandaza w piecu, po na¬ winieciu zalezy równiez od temperatury i waha sie w granicach 5—20 godzin. PLPriority: Published: 13.11.1965 (P 107 900) 11/25/1967 52879 IC. 21 di, 54 Inventors of the invention: Wieslaw Seruga, MSc, Józef Za¬mojski, MSc, Henryk Solnicki, Boleslaw Drys, MSc, Izabella Kochman, MSc Patent owner: Electrotechnical Institute, Warsaw (Poland) Bandage on connections The subject of the invention is a bandage for fastening rotor winding faces of electric machines from the action of centrifugal forces. The faces of rotor windings in electric machines, and especially in DC machines, bandages made of steel wire, which in principle should be non-magnetic, or with a bandage made of glass tape saturated with polyester resin. The disadvantage of bandages made of steel wire is the complicated technology of fixing the band, consisting in the use of special clamps. the soldering process, which is particularly difficult for non-magnetic bandases, and the necessity to use washers Insulating materials that increase the temperature of the windings. In the event of damage to such a bandage, further, very serious damage to the entire machine occurs. The defect of a bandage made of glass tape saturated with polyester resin is the need to use glass fiber with an appropriate finish, e.g. the form of a tape, in order to obtain the possibility of joining the glass fibers with a polyester resin, which has little adhesion to most surfaces. Moreover, polyester resins are generally suitable for cold hardening and are less resistant to external influences than epoxy resins, especially in the uncured state. According to the invention, the bandage made of glass fiber does not have the above drawbacks, without the need to use a suitable finish, impregnated with epoxy resin. The subject of the invention is shown in the enclosed figure, which shows the faces 1 of the winding of the rotor 2 with a wound on bandage 3 made of glass fiber arranged in the longitudinal direction, which is previously prepared by impregnating epoxy resin in a proportion adjusted to the required parameters of the bandaging technology, thanks to which the fiber obtains the required mechanical strength necessary for winding. The bandage may not be made of glass tape intended for insulation purposes with longitudinal-transverse weave of fibers due to insufficient mechanical properties. Band 3 is wound with a suitable tension directly on the rotor 2 heated to the appropriate temperature without the use of additional shims of insulating material, which are necessary for the steel wire bandage. The glass fiber is still stuck together in the resin before the bandaging process is made of several dozen strands containing 200 monofilaments each 9-10 IU in diameter. After the resin is saturated, the storage time, depending on the temperature, ranges from a few to a dozen or so months of the net. The time of hardening the bandage in the oven, after winding, also depends on the temperature and ranges from 5 to 20 hours. PL