Opublikowano: 25.IIL1967 52813 5Jb 25/60 KI. 5 b, 85/01 - MKP CP E 21 c JS^O I < Z' .».—.«j< Wspóltwórcy wynalazku: prof. mgr inz. Marcin Borecki, mgr inz. Mie¬ czyslaw Miller Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Sposób drazenia chodników i urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu drazenia chodników przez nacinanie calizny w dwóch zbieznych plasz¬ czyznach. Znane urabianie calizny w dwóch plasz¬ czyznach zbieznych jest ograniczone do stosowania urzadzen mechanicznych w postaci tarcz wycina- 5 jacyeh ustawionych wzgledem sieJbie zbieznie.To znane urzadzenie ma waski zakres zastoso¬ wania okreslony warunkami górniczymi. Nie na¬ daje sie ono do zastosowania w kopalniach gazo¬ wych ze wzgledu na niebezpieczenstwo wybuchu. 10 Znany sposób urabiania za pomoca strumienia wody, wyplywajacego z duza szybkoscia z dyszy natryskowej i nacinajacego w weglu równolegle szczeliny, nie daje dobrych wyników w przypadku urabiania twardych, bardziej zwiezlych gatunków 15 wegla lub skaly, zwlaszcza gdy dostep do calizny jest tylko z jednej strony, np. przy pedzeniu chod¬ ników. Strumien wody, nacinajacy w weglu szcze¬ liny nie jest w stanie oderwac i pokruszyc kesów wegla. Zmniejszajac odleglosc miedzy szczelina- 20 mi mozna wprawdzie doprowadzic do wykrusza¬ nia znajdujacego sie miedzy nimi wegla, wtedy jednak wzrasta równoczesnie, odwrotnie propor¬ cjonalnie do odleglosci miedzy szczelinami, ilosc zuzytej do urabiania wody, przedluza sie czas ura- 25 biania oraz obniza wydajnosc pracy, a tym samym pogarszaja sie wskazniki ekonomiczne.Sposób urabiania kopalin wedlug wynalazku po¬ lega na równoczesnym dzialaniu strumieni wody wyplywajacych z dwóch dysz natryskowych, usta- 30 wionych zbieznie tak, alby kat miedzy nimi wyno¬ sil 30°—60°. Strumienie wody zlobiace szczeliny, spotykajac sie u wierzcholka utworzonego przez nie kata, wycinaja w caliznie urobek w postaci kli¬ nów, których wielkosc jest tak dobrana, aby otrzy¬ mane przez pociecie klinów kesy posiadaly zadana wielkosc, uzalezniona od warunków eksploatacji.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia sposób draze¬ nia chodników w weglu lub w skale za pomoca strumienia wody, a fig. 2 i fig. 3 przedstawiaja przyklad wykonania urzadzenia do stosowania tego sposobu, przy czym fig. 2 przedstawia urzadzenie do drazenia w widoku z boku, a fig. 3 to samo urzadzenie widziane z góry, w przekroju pozio¬ mym.Na fig. 1 pokazany jest podluzny przekrój pio¬ nowy przodka drazonego chodnika, na którym przedstawiony jest schematycznie sposób urabia¬ nia wedlug wynalazku. Dysze natryskowe 1 i 2, tak ustawione aby wyplywajace z nich strumienie wody 3 i 4 tworzyly kat 30°—60°, przesuwane sa równolegle, lub prawie równolegle w kierunku poziomym, przy czym zlobione woda szczeliny w weglu lub w skale wycinaja kesy 5 o przekroju klinowym.Urzadzenie do stosowania tego sposobu, przed¬ stawione na fig. 2 w widoku z Iboku, a na fig. 3 w przekroju poziomym, sklada sie z dwóch par dysz natryskowych 1, 2, 6, 7, umieszczonych na koncach 5281352813 dwóch ramion 8 i 9u przy czyni osie kazdej pary dysz tworza kat 30°—60°.Ramiona wykonane z rur sluza równoczesnie do doprowadzania wody do dysz natryskowych. Ra¬ miona umocowane sa na przegubach 10 i 11, umoz¬ liwiajacych ich poziome obracanie przy równocze¬ snym doplywie wody. Przeguby umieszczone sa na rurach 12 i 13 prowadzonych w tulejach 14 i 15, w których moga sie przesuwac, przy równoczes¬ nym obracaniu sie dookola osi poziomej. Rury, za posrednictwem zlacza 16 i 17 polaczone sa z ela¬ stycznymi wezami 18 i 19, doprowadzajacymi wode o odpowiednio wysokim cisnieniu.Ramiona 8 i 9 polaczone sa za pomoca trzona tlokowego z tlokiem 20, znajdujacym sie w cylin¬ drze 21. Do cylindra 21 doprowadzana jest przewo¬ dami 22 i 23 ciecz poruszajaca tlok.Cylinder wraz z tlokiem, trzonem tlokowym i ra¬ mionami, na których znajduja sie dysze przesuwa¬ ny jest w góre i w dól wzdluz lukowego prowadze¬ nia 24. Cale urzadzenie urabiajace zmontowane jest na dwuczesciowym korpusie 25 i 26 podstawy której czesci polaczone sa silownikami hydraulicz¬ nymi 27 i 28. Na górnej stronie korpusów znajdu¬ ja sie rozpory 29 i 30.W czasie urabiania, dysze natryskowe 1, 2, 6, 7 wraz z ramionami poruszane sa ruchem wahadlo¬ wym w plaszczyznie poziomej za pomoca trzona tlokowego z tlokiem 20, na który dziala cisnienie cieczy doplywajacej do cylindra 21 naprzemian, to z jednej to z drugiej strony przewodami 22 i 23.Po odcieciu jednego klina urobku od spagu trzon tlokowy wraz z cylindrem 21 podnosi sie na odpo¬ wiednia wysokosc celem urobienia nastepnego kli¬ na. Prowadzenie cylindra w lukowej prowadnicy 24 ma na celu utrzymanie dysz urabiajacych w op¬ tymalnej odleglosci od ociosu, niezaleznie od wy¬ sokosci ich podnoszenia. Poniewaz ramiona z dy¬ szami prowadzone sa przez trzon tlokowy poru¬ szajacy sie prostoliniowo wzdluz swojej osi, prze¬ suniecia srodków obrotu ramion w przegubach 10 i 11 sa mozliwe na skutek umieszczenia rur 12 i 13 w tulejach 14 i 15.Po urobieniu calej wysokosci chodnika ustawia sie dysze w skrajnych bocznych polozeniach z pra¬ wej lub lewej strony. Podnoszac dysze natryskowe do góry i opuszczajac na dól odcina sie ocios boczny uzyskujac w ten sposób wymagany gabaryt chod¬ nika. Zagiecie koncowych odcinków przewodów doprowadzajacych wode do dysz ma na celu z jed¬ nej strony uzyskanie odpowiedniego kata strumie¬ nia wody przy bocznym ociosie, z drugiej zas stro¬ ny spotkanie strumieni obydwu par dysz w czesci srodkowej chodnika, Urabianie poszczególnych klinów z dolu do góry ma ta zalete, ze urobek spadajacy na spag nie przeszkadza w poruszaniu dyszami i przodek moze byc latwo oczyszczany z urobku w czasie pracy dysz, za pomoca odstawy mechanicznej. Przesuwa¬ nie calego urzadzenia do przodu zapewnia dwu¬ dzielny korpus 25 i 26. Po zluzowaniu rozpory 30 przesuwa sie przednia czesc korpusu 26 do przodu za pomoca silowników hydraulicznych 27 i 28. Po rozparciu czesci 26 i zluzowaniu czesci 25 podcia¬ ga sie ja silowniikaimi do czesci 26. W czasie ura- 5 biania obydwie czesci korpusu sa rozparte.Glówna zaleta sposobu urabiania i urzadzenia do stosowania tego sposobu wedlug wynalazku, jest moznosc wcinania sie w calizne od czola przodka, co umozliwia pedzenie chodników za pomoca dra- 10 zenia strumieniem wody w warunkach duzego za¬ grozenia gazowego, gdzie luraibianie mechaniczne ze wzgledu na mozliwosc powstawania iskier jest nie¬ dopuszczalne. Poza tym umozliwia drazenie chod¬ ników w weglu twardym nie nadajacym sie do 15 urabiania mechanicznego zwlaszcza za pomoca kombajnów.Sposób urabiania i urzadzenie wedlug wynalazku moze byc stosowane tak do pedzenia chodników, jak i do urabiania scianowego. 20 PL