Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.1.1967 KI. 37 C, 9/04 MKP E 04 g si/el 0K» IBu- lOTKKi hu^u Htfg^^yygfil Twórca wynalazku: mgr inz. Aleksander Róg Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Budowlane Przemyslu Weglowego Katowice (Polska) Urzadzenie zapobiegajace skrecaniu sie wysokich budowli podczas ich wznoszenia przy uzyciu deskowan slizgowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zapo¬ biegajace skrecaniu sie wysokich budowli, podczas ich wznoszenia przy uzyciu deskowan slizgowych.Wysokie budowle dochodzace czesto do wyso¬ kosci ponad 100 metrów, podczas wznoszenia me¬ toda slizgowa ulegaja z zasady pod wplywem od¬ dzialywania róznych czynników stopniowemu skre¬ caniu. Jest to problem w technice swiatowej nie rozwiazany, nie znane sa tez urzadzenia ani sku¬ teczne sposoby, które zapobiegalyby powstawaniu tego rodzaju skretów.Przy wysokosciach do 60 metrów wielkosc skre¬ tu moze juz dochodzic nawet do 11—20 cm. Tego rodzaju skrety ze wzgledów statycznych i tech¬ nologicznych sa niedopuszczalne. Przy budowaniu na przyklad górniczych wiez wyciagowych istnie¬ jace skrety komplikuja ustawienie maszyn i urza¬ dzen w osi szybu wedlug pozostawionych uprzed- dnio otworów kotwiowych w stropach i scianach wiezy, oraz doprowadzaja do znacznego podroze¬ nia kosztów wykonawstwa dodatkowymi praco¬ chlonnymi robotami. Dotychczas jakiekolwiek pod¬ jecie prób korygowania skretu podczas ruchu slizgu bylo niemozliwe i powodowalo z zasady zatrzymanie robót, ogromne straty i wydluzenie cyklu budowy.Stosowane dotychczas naciagi linowe do usu¬ wania skretnych odchylen budowli, wykonuje sie w ten sposób, ze jedne konce dwóch lub czterech lin mocuje sie przy ziemi w odleglosci kilkudzie- 2 sieciu metrów od budynku, a drugie konce tych lin do stalowej konstrukcji slizgu znajdujacego sie w najwyzszym punkcie budowli. Przez odpo¬ wiednie regulowanie naprezen lin, mozna bylo 5 uzyskiwac sily przeciwskretne; Tego rodzaju wy¬ konanie naciagu bylo jednak bardzo kosztowne i nie umozliwialo korygowania skretu podczas ruchu slizgu. Poza tym, co bylo jego zasadnicza wada, naciag mógl spowodowac zerwanie slizgu 10 oraz pochylenie a nawet przewrócenie wysokiej budowli.Urzadzenie wedlug wynalazku usuwa wszystkie dotychczasowe trudnosci i zapobiega skrecaniu sie wysokich budowli przy ich wznoszeniu metoda 15 slizgowa. Urzadzenie w swej istocie sklada sie z ram zamocowanych do spodniej czesci konstruk¬ cji nosnej slizgu co najmniej przy dwóch naprze¬ ciwleglych naroznikach budynku, z obrotowego walka zamocowanego wahliwie do kazdej ramy 20 oraz z ciegna zamocowanego z jednej strony do walka a z drugiej strony do konstrukcji nosnej slizgu przy sasiednim narozniku tego budynku.Przy podnoszeniu sie slizgu do góry, walki stale opierajac sie i toczac po naprzeciwleglych scia- 25 nach budynku poprzez napiete ciegna sciagaja w zadanym kierunku konstrukcje slizgu, odwrotnie do momentu skrecajacego. Urzadzenie to jest ta¬ nie, proste w konstrukcji i mozna zalozyc je przy dwóch naprzeciwleglych naroznikach lub przy 30 wszystkich jednoczesnie zwlaszcza przy budyn- 5255752557 kach duzych. Oprócz tego podstawowa zaleta i jednoczesnie cecha urzadzenia jest jego doklad¬ nosc i pewnosc dzialania przy eliminowaniu skre¬ tu budynku i to podczas ciaglego podnoszenia sie slizgu dogóry. 5 Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku aksonometry- cznym, umieszczone na wznoszonym budynku, fig. 2 — w widoku z boku, fig. 3 — szczegól A, zaz- 10 naczony na fig. 2, przedstawiajacy rame nosna urzadzenia w widoku z boku, a fig. 4 — rame w widoku z przodu to jest w kierunku strzalki B zaznaczonej na fig. 3.Wznoszenie wysokich budynków 1 metoda sliz- 15 gowa odbywa sie za pomoca slizgu 2, który stale przesuwa do góry zalewane betonem deskowa¬ nie 3. Razem z konstrukcja slizgu 2 przesuwa sie do góry roboczy pomost 4 i pomocniczy pomost 5 zawieszony na ciegnach6. 20 Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku jest zamocowane do spodniej czesci slizgu 2. Urzadze¬ nie to w swojej istocie sklada sie z ramy 7 wzmocnionej pretami 9, przykreconej srubami 8 do slizgu 2 przy naprzeciwleglych naroznikach 25 NI i N2 badz N3 i N4, albo gdy zachodzi potrzeba stosowania duzych sil przeciwskretu jednoczesnie, przy wszystkich czterech naroznikach NI—N4 bu¬ dynku 1, ze stalowego walka 10, ulozyskowanego na osi 11, w uchwytach 12, które razem z wal- 30 kiem 10 sa zamocowane przegubowo na trzpieniu 13y do dolnej czesci ramy 7, oraz nastawnego ciegna 14 polaczonego z jednej strony do osi 11 walka 10, a z drugiej strony do konstrukcji nos¬ nej slizgu 2 przy sasiednim narozniku tego budyn- 35 ku. Ciegno 14 które moze byc wykonane ze stalo¬ wej liny zaopatrzone jest w ciegnik 15, przezna¬ czony do jego napinania. Przy napietych ciegnach 14, kazdy walek 10 znajdujacy sie przy danym narozniku NI—N4 silnie opiera sie o powierzchnie 40 sciany budynku, sciagajac poprzez to ciegno kon¬ strukcje slizgu 2 wraz z calym roboczym pomo¬ stem 4 i deskowaniem 3 tak, ze uzyskuje sie wo¬ bec skrecajacego momentu Ml tego slizgu prze- ciwskretny moment M2 zaznaczony na fig. 1 ry- 45 sunku.Przy ciaglym prowadzeniu robót betonowych konstrukcja nosna slizgu 2 nieprzerwanie podnosi sie do góry razem z rama 7 i razem z walkiem 10, opierajacym sie o sciane budynku. Z tego wzgledu 50 przeciwskretny moment M2 dziala stale podczas wznoszenia budowli, nieustannie korygujac skre¬ cajacy moment Ml tak, ze budynek wznosi sie prawidlowo bez zadnego skretu.Na fig. 1 rysunku liniami ciaglymi oznaczono 55 narozniki NI—N4 prawidlowo wykonanego bu¬ dynku, a liniami przerywanymi te same naroz¬ niki budynku wykonanego nieprawidlowo, ze skre¬ tem. Oczywiscie podczas wykonywania robót tak, jak dotychczas stale powinny trwac dokladne po¬ miary skretu, aby w razie potrzeby ciegnikiem 15 powiekszyc lub zmniejszyc naprezenie ciegna 14, a tym samym powiekszyc lub zmniejszyc sile przeciwskretnego momentu M2. Zakladanie urza¬ dzenia i regulacje naciagu ciegna 14 wykonuje sie bez zadnych trudnosci z kontrolnego pomostu 5, zawieszonego do slizgu 2. Kazda nawet naj¬ wieksza praktyczna szybkosc posuwu slizgu co góry, w zupelnosci umozliwia zestalenie sie beto¬ nu na tyle, ze duzy opór obracajacego sie walka 10 o sciane budynku nie powoduje uszkodzenia tej sciany. Zamiast jednego oporowego walka 10 mozna dla zwiekszenia powierzchni oporowej za¬ stosowac kilka takich walków ulozyskowanych na wahliwych uchwytach 12 lub tez zamiast walków mozna w pewnych przypadkach zastosowac od¬ powiednia ploze, wykonana z zagietej plyty sta¬ lowej zamocowanej wahliwie do ramy 7. PL