Opublikowano: 15.X.1966 52108 KI.V J/CD MKP B-aJMr- i UKD is7blT5t'1 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Jan Dyndal, Gerard Machecki, mp^!;::; inz. Leon Ledwon Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Hutniczego „Biprohut", Gliwice (Polska) Urzadzenie do obracania rur, zwlaszcza w prostownicach stemplowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ob¬ racania rur dookola ich podluznej osi, majace za¬ stosowanie zwlaszcza przy prostowaniu rur w pro¬ stownicach stemplowych, oraz przy szlifowaniu rur, smolowaniu itp. Dotychczas czynnosc obra¬ cania rur przy prostownicy stemplowej wykony¬ wali pracownicy recznie za pomoca odpowiednich dzwigni, a przy rurach o duzym ciezarze i znacz¬ nej krzywiznie, potrzebna byla dodatkowo wspól¬ praca suwnicy. Reczne obracanie rury zwlaszcza w czasie procesu prostowania jest praca ciezka, niebezpieczna, i ogranicza wykorzystanie pelnej zdolnosci produkcyjnej prostownicy.W kuzniach i prasowniach hutniczych do obra¬ cania wyrobów o przekroju kolowym, uzywany jest mechanizm, zawieszany na suwnicy wyposa¬ zony w naped lancuchowy, który u dolu opasuje luzno material kuty i ruch lancucha powoduje jego obrót dookola osi podluznej.Naped ten nie nadaje sie do obracania wyrobów których os podluzna jest znacznie skrzywiona, szczególnie przy rurach, których powierzchnia jest gladka. W tym przypadku na skutek krzywizny rury powstaje moment obrotowy od ciezaru ma¬ terialu, który moze byc znacznie wiekszy od mo¬ mentu powstalego od sily tarcia pomiedzy lancu¬ chem i materialem. Stosowanie tego urzadzenia wymaga zaangazowania suwnicy z mechanizmem lancuchowym do obracania, oraz dodatkowej pra¬ cy recznej przy nastawianiu samotoku dla odpo- 10 15 20 25 wiedniej srednicy rury i naprowadzenia rury w plaszczyzne prostowania w prostownicy. Celem wynalazku jest obracanie rur nawet o duzym skrzywieniu, uwolnienie suwnicy od pracochlonnej czynnosci i ustawianie rury w osi prostowania w dowolnym polozeniu przez obracanie i samo¬ czynne ustawianie pionowe, co przy zmiennej srednicy prostowanych rur ma zasadnicze zna¬ czenie.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie obrotu rury za pomoca lancucha dociskanego do rury i rolek tocznych cylindrem pneumatycznym lub hydraulicznym, co powoduje zwiekszenie sily tarcia lancucha o rure, oraz zawieszenie calego mechanizmu obracajacego rure na wahaczu, który samoczynnie dostosowuje sie do polozenia rury w plaszczyznie prostowania.Po zwolnieniu cisnienia w cylindrze pneuma¬ tycznym, urzadzenie dzieki odpowiedniemu wy¬ wazeniu samoczynnie powraca w polozenie wyj¬ sciowe.Urzadzenie do obracania rur wedlug wynalazku jest konstrukcja prosta i niezawodna w dzialaniu, pozwalajaca na automatyzacje procesu technolo¬ gicznego oraz zapewniajaca szybkie i wlasciwe ustawienie rury w prostownicy. Praca urzadzenia do obracania rur kieruje pracownik z pulpitu sterowniczego, który równoczesnie kontroluje pro¬ ces prostowania rury. 5210852108 3 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku, z ukladem lancucha w pozycji opuszczonej podczas wprowadzania rury do prostownicy, fig. 2 — w widoku z góry z wprowadzona do prostownicy rura, fig. 3 — w przekroju wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 2 z ukladem lancucha zacis¬ nietym na obwodzie rury podczas obrotu.Urzadzenie sklada sie z podstawy 1 z zawieszo¬ nym wahadlem 2 polaczonym osia 3 z rama 4, w której na sworzniu 5 zamocowana jest obroto¬ wo dzwignia dwuramienna 6, odchylana cylindrem hydraulicznym lub pneumatycznym 7 zamocowa¬ nym w ramie 4 na sworzniu 8. Rama oparta jest na zderzaku 9. Na ramie zamocowane sa rolki kie¬ rujace 10, rolki toczne 11, przeciwciezar 12 oraz ustawiony jest uklad napedowy skladajacy sie z silnika elektrycznego 13, sprzegla 14 i przekladni slimakowej 15. Na dzwigni dwuramiennej zamo¬ cowane jest na sworzniu 16 kolo lancuchowe 17 z zawieszonym lancuchem 18, które napedzane jest od ukladu napedowego za pomoca przekladni lan¬ cuchowej 19.Urzadzenie wyzej opisane dziala w sposób na¬ stepujacy. Rura 20 transportowana jest rolkami 22 do prostownicy 21 w kierunku oznaczonym strzalka A. Na korpusie prostownicy 21 zamoco¬ wana jest podstawa 1 urzadzenia do obracania rur z zawieszonym obrotowo wahadlem 2, na którym w osi 3 zamocowana jest obrotowo rama 4.Lancuch 18 zawieszony na wale lancuchowym 17 i oparty na rolkach kierujacych 10, jest opusz¬ czony do oporu na konstrukcji prostownicy, za pomoca dzwigni dwuramiennej 6, zamocowanej obrotowo na sworzniu 5 w ramie 4, która obraca w kierunku oznaczonym na rysunku strzalka B, cylinder hydrauliczny lub pneumatyczny zamoco¬ wany w ramie na sworzniu 8. Przy opuszczonym lancuchu 18, rama 4 zostaje obrócona w osi 3, do oporu na zderzaku 9 za pomoca przeciwciezaru 12, przyjmujac polozenie pokazane na rysunku fig. 1 zapewniajace swobodne wprowadzenie rury 20 przez petle lancucha 18 i pod rolkami tocznymi 11 do prostownicy 21.Dzwignia dwuramienna 6, z kolem lancuchowym 17 i zawieszonym lancuchem 18, obracana cylin¬ drem 7, w kierunku oznaczonym na rysunku strzalka C podnosi lancuch az do opasania rury na obwodzie, a przy dalszym obrocie, dzwignia dwuramienna powoduje obrót ramy 4 w osi 3 w kierunku strzalki G i zacisniecie rury pomie¬ dzy lancuchem 18 i rolkami tocznymi 11 zamoco¬ wanymi na ramie 4.Obrotu rury dookola osi podluznej dokonuje sie; napedem ustawionym na ramie 4, który za pomo¬ ca silnika elektrycznego 13, sprzegla 14, przeklad¬ ni slimakowej 15, oraz przekladni lancuchowej 19, 5 napedza na dzwigni dwuramiennej 6, kolo lancu¬ chowe 17, opasane z rura lancuchem 18, którego ruch oznaczony na rysunku strzalka D, powoduje obrót rury dookola osi w kierunku strzalki E.W czasie prostowania rury, urzadzenie do obra¬ lo cania, utrzymuje rure w pozycji zacisnietej lan¬ cuchem i umozliwia przesuniecie rury w plasz¬ czyznie prostowania. Zmiane polozenia rury w pro¬ stownicy, umozliwia zawieszenie przegubowe ru¬ ry 4 na wahadle 2, które moze byc odchylone 15 wzgledem podstawy 1 w kierunku strzalki F..Otwarcie lancucha 20 odbywa sie za pomoca cy¬ lindra 7, który opuszcza dzwignie dwuramienna 6 z kolem lancuchowym 17 do oporu lancucha 18 na konstrukcji prostownicy. Równoczesnie prze- 20 ciwciezar 12 odchyla rame 4 z rolkami tocznymi 11 do oporu na zderzaku 9 i wyprostowana, rura moze byc swobodnie odprowadzana z prostownicy na rolkach 22. 25 PL