Opublikowano: 24.X.1966 52094 KI. 48 b, 1/14 MKP C 23 c J/14 UKD BIBLIOTEKA U^U .Pfltftnto* i* Wspóltwórcy wynalazku: Jan Czerwinski, Tadeusz Gastol, Arkadiusz He- ropolitanski, Wojciech Mlotkowski, Ferdynand Kolek Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcji Kablowych, Ozarów k.Warszawy (Polska) Wsfcifi' te?;"1 Urzadzenie do cynowania drutu zwlaszcza cienkiego drutu miedzianego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do cy¬ nowania drutu zwlaszcza cienkiego drutu miedzia¬ nego, z przechylna dwuzbiornikowa wanna, w któ¬ rej w jednej ze scian czolowych znajduje sie gniaz¬ do z oczkiem do przeciagania drutu wyposazone ponadto w zespól sluzacy do wprowadzania kon¬ cówki drutu w gniazdo oczka w trakcie zbrojenia wanny.W produkcji przewodów elektrycznych stosuje sie czesto drut miedziany ocynowany. Pokrywaja¬ ca jego powierzchnie warstwa cyny, ulatwia luto¬ wanie przewodów, a ponadto stanowi zabezpiecze¬ nie antykorozyjne.Dotychczas cynowanie cienkich drutów miedzia¬ nych (o grubosci nieprzekraczajacej 1 mm) wy¬ konuje sie przepuszczajac drut przez wanne z ka¬ piela z roztopionej cyny. Po wyjsciu z kapieli drut jest przepuszczany przez oczko majace, najczesciej postac wezla ze sznura azbestowego powodujace zgarnianie nadmiaru cyny, po czym zostaje ochlo¬ dzony i nawijany jest na szpule.Zasadnicza wada tego znanego sposobu cynowa¬ nia drutu jest niewielka wydajnosc zwiazana z ma¬ la predkoscia jego przepuszczania przez kapiel wy¬ noszaca kilka metrów na sekunde oraz nierówno¬ mierna grubosc warstwy cyny niekiedy kilkakrot¬ nie przekraczajaca wartosc nominalna, co powodu¬ je odpowiednio wieksze zuzycie cyny i nierówno- miernosc srednicy drutu w poszczególnych prze¬ krojach, a tym samym obnizenie jego jakosci. Po- 2 nadto okazalo sie, ze wskutek tarcia warstwy cy¬ ny o szorstka powierzchnie azbestowego oczka po¬ wierzchnia jej nie jest gladka i szczelna powo¬ dujac przez to obnizenie wlasnosci antykorozyj- 5 nych drutu, co ma szczególnie ujemne znaczenie w przypadku produkcji przewodów elektrycznych dla przemyslu okretowego.W celu usuniecia tych wad zbudowano urzadze¬ nia umozliwiajace przepuszczanie drutu przez ka- 10 piel cynowa ze znacznie wieksza predkoscia wy¬ noszaca okolo 20 m/sek oraz metalowe lub dia¬ mentowe oczka zgarniajace. Okalalo sie przy tym, ze wytworzone wskutek wprowadzenia roztopio¬ nej cyny warunki tarcia plynnego w otworze pez- 1s ka, sprzyjaja tworzeniu sie warstwy pokrywaja¬ cej o równomiernej i stosunkowo njewielkiej gru¬ bosci (rzedu kilku mikronów), któca charakteryzu¬ je sie ponadto duza gladkoscia i szczelnoscia.Przy stosowaniu urzadzen do cynowania zappa- 20 trzonych w oczka metalowe, których gnia&da umieszczone sa w scianie czolowej wanny ponizej powierzchni roztopionej cyny napotykano na licz¬ ne trudnosci zwiazane z wprowadzaniem konców¬ ki drutu do gniazda oczka w czasie zbrojenia wan- 25 ny. Poniewaz wprowadzanie tej koncówki pod po¬ wierzchnia roztopionej cyny jest niemozliwe, za¬ stosowano wanny uchylne, które umozliwiaja obfót sciany czolowej i uniesienie osadzonego w Jjiej gniazda z oczkiem pomad powierzchnie roztopionej 30 cyny, umozliwiajac wprowadzenie.w^n drutu. Zbeo- 5209452004 jenie tych wanien odbywa sie * dotychczas recznie, co ze wzgledu na trudnosc manipulacji cienkim drutem i wysoka temperatura wanny jest bardzo pracochlonne i powoduje czesto obrazenia obslugi.Ponadto przy zbrojeniu recznym istnieje koniecz¬ nosc dostepu do wanny z dwóch stron uniemozli¬ wiajac jej szczelna obudowe, na przyklad w celu usuwania par.Powyzsze wady usuwa urzadzenie do cynowania drutu wedlug wynalazku, zaopatrzone w zespól do prowadzenia koncówki drutu zlozony z osadzonego przesuwnie w prowadnicy trzpienia, sluzacego do przeprowadzenia koncówki drutu przez zamkniete szczelna obudowa urzadzenia i wanne z roztopiona cyna — do gniazda oczka oraz w uchylna wanne, mogaca zajmowac dwa polozenia: robocze, w któ¬ rym jej punkt wlotowy i wylotowy lezy na osi przeciaganego przez wanne drutu i odchylone, w którym punkt wlotowy i wylotowy lezy na osi trzpienia wprowadzajacego koncówke drutu.Poniewaz zaczep trzpienia wprowadzajacego kon¬ cówke drutu znajduje sie w poblizu sciany wan¬ ny, a wiec najkorzystniej wewnatrz otaczajacej ja szczelnej obudowy, zespól urzadzenia jest zaopa¬ trzony ponadto w przesuwny uchwyt, umozliwia¬ jacy zaczepienie tej koncówki poza obudowa urza¬ dzenia, a nastepnie przesuniecie jej w polozenie, w którym zostaje chwycona przez zaczep trzpienia wprowadzajacego, co umozliwia zbrojenie wanny poza obrebem obudowy urzadzenia.Wada znanych dotychczas urzadzen do cynowa¬ nia wyposazonych w wanne uchylna majaca po¬ stac plaskich mis jest takze stosunkowo duza po¬ jemnosc wanny nie uwarunkowana wzgledami technologicznymi oraz duza powierzchnia roztopio¬ nej cyny, powodujaca intensywne jej utlenianie. W celu usuniecia tej wady urzadzenie wedlug wy¬ nalazku jest wyposazone w wanne uchylna, zlozo¬ na z dwóch oddzielnych polaczonych za pomoca przelewów zbiorników: roboczego i przelewowego, co w znacznym stopniu zmniejsza pojemnosc wan¬ ny i powierzchnie zwierciadla roztopionej cyny.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc ponadto wyposazone w zespól wanien uchylnych, które ze wzgledu na latwy dostep i mozliwosc ich zbroje¬ nia sa umieszczone jedna nad druga, przy czym osie poszczególnych wanien sa wzgledem siebie przesuniete w plaszczyznie poziomej.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie urzadzenie do cynowania drutu, zaopatrzone w wanne uchylna w przekroju pionowym wzdluz osi ruchu drutu, fig. 2 — to samo urzadzenie w przekroju poziomym, fig. 3 — przekrój przez wan¬ ne urzadzenia wzdluz linii AA na fig. 2, fig. 4 — konstrukcje osadzenia trzpienia wprowadzajacego w widoku z boku* fig. 5 — przesuwny zaczep do wprowadzania koncówki drutu w polozenie zacze¬ powe w widoku z przodu, fig. 6 — ten sam zaczep w widoku z boku, a fig. 7 — przykladowa kon¬ strukcje urzadzenia z trzema wannami w przekroju pionowym.Urzadzenie do cynowania drutu wedlug wyna¬ lazku jest wyposazone w uchylna wanne zlozona z czesci robocze) 1, majacej postac rury obustron¬ nie zamknietej scianami czolowymi 7 i 9, osadzo¬ nej obrotowo w lozyskach 2 i polaczonej z nia za pomoca przelewów 3 czesci przelewowej 4.Wanna, która moze przyjmowac dwa polozenia 5 robocze przedstawione na fig. 3 linia ciagla i od¬ chylone przedstawione na fig. 3 linia przerywana, jest umieszczona wewnatrz szczelnej obudowy 5, zaopatrzonej w sciane dzialowa 6 umieszczona w poblizu sciany czolowej 7 wanny. Sciana 7 ma otwór io wlotowy 8, zas naprzeciwlegla sciana czolowa 9 jest zaopatrzona w gniazdo 10 z umieszczonym we¬ wnatrz niego oczkiem 11 do przeciagania drutu i zgarniania nadmiaru cyny, znajdujacym sie w po¬ lozeniu roboczym wanny (przedstawionym linia 15 ciagla na fig. 3) pod powierzchnia 12 roztopionej cyny, zas w polozeniu odchylonym (przedstawio¬ nym na fig. 3 linia przerywana) — ponad ta po¬ wierzchnia 12. Otwór oczka 11 stanowi równoczes¬ nie punkt wylotowy czesci roboczej 1 wanny. Cy- 20 nowany drut 14 przechodzi przy tym przez wanne w jej polozeniu roboczym w ten sposób, ze jego os przecina punkt wlotowy 8 i oczko 11.Wewnatrz obudowy 5 od strony krazka 13 poda¬ jacego drut 14 znajduje sie trzpien 15, sluzacy do 25 wprowadzania koncówki drutu do gniazda 10 ocz¬ ka 11. Trzpien ten jest osadzony w rurowej pro¬ wadnicy 16 i skierowany w przestrzeni w ten spo¬ sób, ze przedluzenie jego osi przechodzi w poloze¬ niu odchylonym wanny przez punkt wlotowy 8 i ao oczko 11 jej czesci roboczej 1.Prowadnica rurowa 16 trzpienia 15 jest przymo¬ cowana za pomoca wsporników 17 do obudowy 5 urzadzenia. Trzpien 15 jest zaopatrzony na jednym koncu w zaczep 18 w postaci klinowego wyciecia, 35 sluzacy do zaczepienia koncówki drutu wprowa¬ dzonego do wanny. Poniewaz zaczep ten znajduje sie wewnatrz zamknietej obudowy 5, urzadzenie jest ponadto wyposazone w uchwyt 19 z wycieciem 20 do zamocowania koncówki 21 wprowadzanego 40 drutu przesuwany wzdluz prowadnicy 22 za po¬ moca ciegla 23 sterowanego na zewnatrz obudowy urzadzenia. W poblizu przegrody 6 obudowy znaj¬ duje sie zderzak 24, do którego dosuwany jest uchwyt 19 w polozeniu, w którym zamocowana 45 w uchwycie koncówka 21 wprowadzanego drutu 14 wchodzi w zaczep 18 trzpienia 15.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione przykladowo na fig. 7 jest wyposazone w zespól trzech wanien A, B, C osadzonych uchylnie w obu- 50 dowie 5 urzadzenia i umozliwiajacych równoczes¬ ne cynowanie trzech ciagów drutu. Poszczególne wanny A, B, C sa zaopatrzone w oslony 26 i war¬ stwy izolacyjne 27 oraz w nieuwidocznione na ry¬ sunku grzejniki, sluzace do ogrzewania zawartej w 55 wannach cyny. Wanny sa umieszczone jedna nad druga, zas osie ich czesci roboczych 1 sa wzgledem siebie przesuniete w plaszczyznie poziomej, umoz¬ liwiajac dostep do kazdej wanny od strony drzwi¬ czek 25 w obudowie 5 oraz ich zbrojenie od stro- 60 ny czolowej za pomoca opisanych wyzej zespolów z trzpieniem wprowadzajacym 15 i uchwytem 19.Na fig. 7 — wanna B jest przy tym przedsta¬ wiona w polozeniu roboczym, zas wanny A i € w polozeniu odchylonym, w trakcie zbrojenia. es Przebieg zbrojenia wanny, urzadzenia wedlug52094 wynalazku jest nastepujacy. Koncówke 21 drutu 14 podawanego z zespolu zdawczego przez krazek 13 mocuje sie w wycieciu 20 uchwytu 19, wyciagnie¬ tego za pomoca ciegla 23 w polozenie (przedstawio¬ ne na fig. 4 linia przerywana), w którym znajdu¬ je sie on na zewnatrz obudowy 5.Nastepnie za pomoca ciegla 23 wprowadza sie uchwyt 19 do wnetrza obudowy 5 dosuwajac go do zderzaka 24 w polozenie, w którym koncówka 21 drutu 14 znajduje sie przed zaczepem 18 trzpie¬ nia wprowadzajacego 15. Nastepnie obraca sie wan¬ ne za pomoca nieuwidocznionego na rysunku urza¬ dzenia hydraulicznego w polozenie odchylone przedstawione na fig. 3 linia przerywana) i prze¬ suwa sie trzpien 15 do przodu, wprowadzajac kon¬ cówke 21 drutu 14 przez otwór 8 do wnetrza wan¬ ny i do otworu gniazda 10. Po czym po zdjeciu koncówki 21 z zaczepu 18 przewleka sie ja przez oczko 11, które osadza sie nastepnie w gniezdzie 10, zas wanne obraca sie w polozenie robocze (przed¬ stawione na fig. 3 linia ciagla), a koncówke 21 drutu 14 mocuje sie do nieuwidocznionej na rysun¬ ku szpuli nawijarki, która przeciaga drut przez urzadzenie. W trakcie przeciagania drutu nastepu¬ je cynowanie go w czesci roboczej 1 wanny, przy czym nadmiar cyny jest zgarniany przez oczko 11, a ocynowany drut nawija sie na szpule nawijarki.Urzadzenie do cynowania drutu wedlug wyna¬ lazku moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do cy¬ nowania cienkich drutów miedzianych stosowanych w produkcji przewodów elektrycznych. PL