Najdluzszy czas trwania patentu do 26 stycznia 1941 r.Patent Nr 4 041 dotyczyl sposobów wy- rdbu wlókiem,, dajacych sile przasc z wló¬ kien o strukturze mniej Mb wiecej nadaja¬ cej isie do przedzenia, znamiennych tern, ze celem wytworzenia chropowatej powierzch¬ ni wlókien, »te ostatnie sa obrabiane w sta¬ nie suchym albo mokrym, zapomoca ostro- kamciastych ziarnek proszku, w( urzadze¬ niach, nadajacych sie dla tego, azeby srodek powodujacy chropowatosc izetknal sie z wlóknami. Po obróbce ziarnka proszku zo¬ staja usuniete.Usuniecie srodków powodujacych chro¬ powatosc uskuitiecznia sie praktycznie dla¬ tego, azeby z jedrnej strony mogly byc one uzyte ponownie, gdyz nie podlegaja zad¬ nemu zuzyciu, zas z drugiej strony dlatego, ze wytwarzalyby w pomieszczeniach prze¬ dzalni kurz, który jest tam bardzo niepoza¬ dany.Jedna/k zupelnie ulsuni^cie pozostalosci nie jest mozliwe, gdyz czesc ziarnek trzy¬ ma sie na wlóknach lub pomiedzy niemi tak mocno, ze zwyczajnemi technic^neanii srod¬ kami nie moga byc usuniete, zwlaszcza o ile wlókna pnzed obróbka lub po odkurzeniu zostaly poddane dzialaniu tluszczów czyU zwilzaniu wlókien olejami, roztworami my¬ dla i temu podobnemi srodkami.Okazalo sie, ze pozostale we wlóknach czasteczki nie powoduja zadlnych trudnosci przy przedizeniu i nie szkodza w gotowymtowarz*/ Pri2efcWfl.ie, zwiekszaja zdolnosc wlókien do przedzenia, oraz zwiekszaja ich miekkosc i wytrzymalosc na zrywanie. Po¬ wyzsze wskazuje na ito, azeby z wlókien usuwac tylko nadmiar srodka, który sie na wlóknach nie da- utrzymac.W peiwnych warunkach nawiet poleca sie zatrzymywanie srodka powodujacego chro¬ powatosc na wlóknach, -zapomoca dodawa¬ nia pewnych martenjalów pomocniczych, Ostrokanci&ste ziarnka inozna np. dodac do srodka nwtlaszczajapego lub innego mia- terjalu ulatwilajapego zatrzymywanie ziar- , n«k na ^óloEplch. Mfofam takze iziiiarnka zmieszac *z wioda lub inlnrym plynfem ii smai- stepmicLzmiesizjac z wlóknami i potem wy¬ suszyc.Pcdcizak suszenia mozna mieszanine pod¬ dac mechanicznemu cisnifcniiu, które im jest silmiejiszle, tym w wiekszym stopniuj powo¬ duje zmiane powierzchni i ksztalt; wlókien.Na ostatku mieszanina zostaje odkurzo¬ na w miare potrzeby.Ziarnka moga byc dodawane jednocze¬ snie ize srodkami (ulatwiaijacemi ich trzyma¬ nie sie na wlóknach, albo w; pewnych odste¬ pach czasu.Specjalnie dla dlugich wlókien, jak siztwczny jedwab i temu podobne wlókna, ziarnka moga miec miieksize brtze$l, jak np. ,rSiilica Gel" lub inne organiczne lub nieor¬ ganiczne materialy.Dodatoie srodków1 powodujacych chro¬ powatosc, oraz obróbka niemi, moze odby¬ wac sie yp. kazdym stiadijunu przeróbki wló- kieni, np, takze podczas przedzenia. Przy satuc^nyim jedwabiu Mb wlóknach podob¬ nych, dodanie srodków moze byc uskutecz¬ nione w dowolnym stanie wyrobu wlókna, np. podczas twardnienia, nawijania na cew¬ ki, krajania i temu podobnych okresów prze¬ robu.Nadzwyczaj! dtobre wyniki otrzyjnuje sie przy zastosowaniu sposobu do kreconych wyrobów, wzglednie przy polaczeniu; pro¬ cesów chropowania i skrecania.Obróbka moze sie odbywac w dowol¬ nych przyrzadach, pozwalajacych na grun¬ towne zetkniecie sie srodka drapiacego z wlóknami.Opisany wyzej sposób daje sie zastoso¬ wac do wszystkich wlókien roslinnego lulb zwierzecego pochodzenia, zas glównie do celulozy, kotonizowanych wlókien lnu i ko¬ nopi,, wszystkich rodzajów pokrzywy (z ro¬ dziny Urticaioeae np. Urtica diloica L. i Boehmeria nivea), kapoku, sztucznego je¬ dwabiu i jego odpadków, wlókien sklada¬ nych, najróznorodniejsizych dlugosci, wlosa zwierzecego, bawelny, sztucznej bawelny, jedwabiiu, weltiy, j mieszanin powyzszych materjalów.Dla blizszego objasnienia sluza nastepu¬ jace przyklady.Wlókna np. sztucznego jedwabiu, wlók¬ na skladane i t. d. zostaja najpierw zmie¬ szane ;z ziarnkami i woidla lub innym ply¬ nem. Jako ziarnka drapiace isluza glówniite: ziemia okrzemkowa, kaolin, silica gel, krochmal zwyczajny, drobny piasek i temu podobne substancje. Mieszanie odbywa sie w odpowiednich maszynach przez slabszo lub silniejsze ubijanie lub walkowanie w za¬ leznosci od rodzaju wlókien. Po skonczeniu mieszania nastepuje suszenie. W tym celu mozna nadmiar plynu oidwirowac, przyczem niewielka czesc ziarnek odchodzi ratzem z plynem. Zas wiekszosc ziam zostanie wy¬ suszona] raiziem z wlóknami. W ten sposób otrzymuje sie skrecony, choropowaty i po¬ giety materjal nadajacy sie doskonale do przedzenia. Wieksze dzialanie ziarnek na wlókna mozna osiagnac przez poddlanie ich cisnieniu, wskutek czego ziarnka wchodza wglab wlókien.Celem osiagniecia wi^ksizego afektu moz¬ na powyzsze operacje powtarzac. Nastepnie w odpowiednich przyrzadach odbywa sie odkurzanie, azeby podczas przedzenia nie powstawal kurz. Przez dodanie odpowied¬ niego spoiwa, mozna z jednej strony imnjej- szyc tworzenie sie kursu, a z drugiej stro- _ 2 —ny zwiekszyc ilosc ziarnek pozostajacych na wlóknach, wskutek czego przedziwo sta¬ je tsie lepsze, 0 ile obróbke stosuje sie na sucho, to wykonanie odbywa sie jak nastepuje; Wlókna obrabia isie razem z ziarnami w ulbijarkach, stepach, przyozem ilosc ziarnek wynosi np, polowe ilosci wlókien. Ziarna mozna przed obróbka natluiszczyc raz, a po obróbce drugi raz, po uprzediniem odkurze¬ niu wlókien. Odkurzanie odbywa sie w cy¬ klonach lub bebnach isitowych. Wszystkie powyzsze operacje moga byc powtarzane dowolna ilosc razy. Mozna takze obróbke wykonac najpierw na mokro i nastepnie na sucho, 0 ilfe obróbka odbywa sie w pófoniolkrym (wilgotnym) (sianie, to naturalnie przed od¬ kurzaniem traeba suszyc. Obróbka w stanie mokrym lub póllmokryin nadaje sie glównie do sztucznego jedwabiu, Pewtna chropowatosc i skrecanie otrzy¬ muje isie glównie przy sztucznym jedlwabiu w ten sposób, ze wlókna zostalja obrobione w mniej lub wiecej mokrym stanie, bez do¬ dania ziarnek, i postepuje sie jak opisano wyzej.Przez powtarzanie obróbki i prize^ po¬ wtarzanie moczenia i suszenia, skutek dzia¬ lania cial drapiacych zwieksza1 sie.Przy wszystkich opisanych operacjach rruoznla zatmiiast wody uzywac takie plyny, lub rozazyny, które wplywaja dodatnio na proces dtrapania lub skrecania wlókien. PL PL