PL52046B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XI.1966 52046 KI. 12 o, 23/03 MKP C 07 C UKD My/* Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr Anna Chrzaszczewska, dr Wi^felS^ Pofenio-,., Strzyzewski, dr Wiktor Dawid, dr Alicja'JMSr^e:"'¦' natowska Wlasciciel patentu: Lódzkie Zaklady Farmaceutyczne „Polfa" Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Lódz (Polska) Sposób wytwarzania soli metali dwu- i trójwartosciowych N-chlo- rowcoamidów kwasu benzenosulfonowego, zawierajacego w pierscie¬ niu fenylowym atom chlorowca Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania no¬ wych, nie opisanych w literaturze soli metali dwu- i trójwartosciowych N-chloro- lub N-bromo-ami- dów kwasów p-chloro- lub p-bromo-benzenosulfo- nowych o ogólnym wzorze (Ar-S02N-X)nMe, w którym Ar oznacza rodnik fenylowy, zawiera¬ jacy w pierscieniu w polozeniu para atom chlo¬ rowca takiego jak chlor lub brom, X oznacza chlor lub brom, Me oznacza atom metalu dwu- lub trójwartosciowego, jak atom magnezu, wapnia, cynku, miedzi, glinu, zelaza lub kobaltu, n ozna¬ cza 2 lub 3.Zwiazki tego rodzaju wykazuja silne dzialanie bakterio- i grzybo-statyczne oraz pierwotniakobój- cze i moga znalezc zastosowanie w lecznictwie do zwalczania róznego rodzaju pasozytów, grzybków i bakterii, wystepujacych w organizmach ludzi i zwierzat.Wedlug wynalazku sole metali dwuwartoscio- wych, to jest magnezu, wapnia i cynku, N-chloro- lub N-bromo-amidu kwasu p-chloro- lub p-bro- mo-benzenosulfonowego, otrzymuje sie przez dzia¬ lanie na mieszanine N-dwuchloro- lub N-dwubro- moamidu kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzeno- sulfonowego z amidem kwasu p-chloro- lub p-bro- mo-benzenosulfonowego, zasadniczo w stosunku molowym, tlenkiem lub wodorotlenkiem magnezu, wapnia lub cynku w srodowisku wodnym, w tem- 10 15 20 25 peraturze 60—80°. W tym celu do naczynia z wo¬ da wprowadza sie N-dwuchlorowcoamid kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzenosulfonowego, a na¬ stepnie amid kwasu, jaki wystepuje w uzytym do reakcji N-dwuchlorowcoamidzie, i tlenek lub wo¬ dorotlenek odpowiedniego metalu, naprzyklad magnezu lub wapnia albo cynku, w stosunkach molowych. Produkt reakcji miesza sie i ogrzewa w ciagu okolo 3 godzin, utrzymujac temperature reakcji 60—80°, po czym mase poreakcyjna chlodzi sie i przesacza. Z uzyskanego przesaczu odparo¬ wuje sie wode w temperaturze do 60° pod zmniej¬ szonym cisnieniem. Pozostala mase oziebia sie i osad odsacza, a nastepnie suszy na powietrzu.Sól wapniowa N-chloroamidu kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzenosulfonowego mozna takze otrzymywac, jezeli 1 mol amiidu kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzenosulfonowego w srodowisku wod¬ nym poddaje sie reakcji z okolo 1,5 mola wapna chlorowanego, dodawanego porcjami w ciagu 1 godziny w temperaturze pokojowej, a nastepnie mase reakcyjna miesza 3—4 godziny w tempera¬ turze pokojowej. Nastepnie produkt poreakcyjny przesacza sie, przesacz zateza pod zmniejszonym cisnieniem, a pozostalosc oziebia i odsacza. Uzy¬ skany surowy produkt przekrystalizowuje sie z malej ilosci destylowanej wody.Sole wapnia i magnezu N-chloro- lub N-bromo- -amidu kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzenosul¬ fonowego mozna równiez wytwarzac przez dzia- 520463 52046 4 lanie na mieszanine 2 moli amidu kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzenosulfonowego i 2 moli wodo¬ rotlenku wapnia lub magnezu w wodnym srodo¬ wisku o temperaturze okolo 60° 2 molami chloru lub bromu przy silnym mieszaniu masy reakcyj¬ nej, po czym mieszanine reakcyjna miesza sie okolo 3 godziny, nastepnie przesacza i zateza przesacz. Otrzymany osad odsacza sie i przekry- stalizowuje z malej ilosci destylowanej wody.Sole trójwartosciowych metali, jak zelaza, glinu lub chromu, N-chloro- lub N-bromo-amidu kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzenosulfonowego otrzy¬ muje sie w nastepujacy sposób: mieszanine 3 moli amidu kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzenosul¬ fonowego i 2 moli swiezo przyrzadzonego wodoro¬ tlenku zelaza lub chromu albo glinu w wodnym srodowisku ogrzewa sie do temperatury okolo 70° i dodaje porcjami 3 mole N-dwuchloro- lub N-dwubromo-amidu kwasu p-chlpro- lub p-bro¬ mo-benzenosulfonowego, po czym mase reakcyjna utrzymuje w tej temperaturze w ciagu okolo pól godziny. Goracy produkt poreakcyjny odsacza sie, osad przemywa goraca woda i suszy. Otrzymuje sie gotowe produkty, bardzo trudno rozpuszczalne w wodzie, z wydajnoscia prawie teoretyczna.Sole kobaltu i miedzi N-chlóro- lub N-bromo- -amidu kwasu p-chloro- lub p-bromo-benzenosul¬ fonowego otrzymuje sie wedlug wynalazku przez dzialanie na walny roztwór 2 moli soli sodowej lub potasowej N-chloro- lub N-bromo-amidu kwa¬ su p-chloro- lub p-bromo-benzenosulfonowego 1 molem chlorku kobaltu lub chlorku miedzi w tem¬ peraturze okolo 60° przy mieszaniu masy reakcyj¬ nej. Wydzielony w czasie reakcji osad odsacza sie,, przemywa i suszy.Przy zastosowaniu do syntez czystych substra- tów reakcje przebiegaja z dobrymi wydajnosciami i uzyskuje sie produkty o wysokim stopniu czys¬ tosci.Nizej podane przyklady wykonania wynalazku wyjasniaja blizej istote wynalazku.Przyklad I. Do naczynia wprowadza sie 7,8g N-dwuchloroamidu kwasu p-chlorobenzenosulfono- wego, 5,7 g amidu kwasu p-chlorobenzenosulfono- wego, 1,7 g tlenku wapnia i 150 ml wody. Mase reakcyjna miesza sie i ogrzewa, utrzymujac tem¬ perature srodowiska 65—80°, w cdagu 3 godzin, po czym chlodzi i przesacza. Z przesaczu odpa¬ rowuje sie wode pod zmniejszonym cisnieniem niemal do uzyskania stalej masy, a nastepnie wydzielona sól odsacza i suszy na powietrzu.Uzyskuje sie 13 g siedmiowodnej soli wapniowej N-chloroamidu kwasu p-chlorobenzenosulfonowego, to jest 70,3% wydajnosci teoretycznej.P r z y k l a d II. Do naczynia wprowadza sie 7,8 g N-dwuchloroamidu kwasu p-chlorobenzenosulfono¬ wego, 5,7 g amidu kwasu p-chlorobenzenosulfono¬ wego i 2,4 g tlenku cynku oraz 150 ml wody.Mase miesza sie i utrzymuje w temperaturze 70—80° w ciagu 3 godzin. Nastepnie produkt po¬ reakcyjny chlodzi sie, przesacza i z przesaczu od¬ parowuje wode pod zmniejszonym cisnieniem az do uzyskania gestej, ciastowatej masy, która po¬ woli krzepnie. Osad suszy sie na powietrzu. Uzy¬ skuje sie 15,5 g czterowodnej soli cynkowej N-chloroamldu kwasu p-chlorobenzenosulfono¬¬ wego.Przyklad III. Do naczynia wprowadza sie 5 7,8 g p-dwuchloroamidu kwasu p-chlorobenzeno¬ sulfonowego, 5,7 g amidu kwasu p-chlorobenzeno¬ sulfonowego, 1,7 g wodorotlenku magnezu i 150 ml wody. W wyniku przeprowadzenia analogicznych operacji, jak w przykladzie I, uzyskuje sie, 12,1 g 10 osmiowodnej soli magnezowej N-chloroamidu kwa¬ su p-chlorobenzenosulfonowego.Przyklad IV. Do naczynia wprowadza sie 9,1 g N-dwubromo-p-bromobenzenósulfonamidu, 7 g p-bromobenzenosulfonamidu, 1,7 g tlenku wa¬ pnia i 150 ml wody. Mase reakcyjna ogrzewa sie przy silnym mieszaniu do temperatury 60—65° do calkowitego zaniku reagentów, po czym powsta¬ ly roztwór chlodzi sie i przesacza. Przesacz zateza sie pod zmniejszonym cisnieniem, pozostalosc chlo¬ dzi i odsacza wydzielona sól wapniowa N-bromo- amidu kwasu p-bromobenzenosulfonowego w ilosci 16,8 g po wysuszeniu.Przyklad V. Do naczynia wprowadza sie 25 19,1 g p-chlorobenzenosulfonamidu i 200 ml wo¬ dy, a nastepnie przy energicznym mieszaniu do¬ daje porcjami 38 g 50-procentowej pasty wapna chlorowanego w ciagu 1 godziny, utrzymujac tem¬ perature pokojowa srodowiska reakcji, po czym 30 w tej temperaturze mase reakcyjna miesza sie 3 godziny i pozostawia na noc. Na drugi dzien produkt poreakcyjny przesacza sie, przesacz zateza pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze nie przekraczajacej 60° do momentu poczatkowego 35 wydzielania sie krysztalów, a nastepnie po ozie¬ bieniu wydzielony osad odsacza sie. Otrzymany surowy produkt przekiystalizowuje sie z malej ilo¬ sci wody, a oczyszczona subsitancje soli wapniowej N-chloroamidu kwasu p-chlorobenzenosulfonowego 40 odsacza sie i suszy na powietrzu, uzyskujac 18 g siedmiowodnej soli wapniowej.Przyklad VI. Do kolby, zaopatrzonej w mie¬ szadlo, termometr i rurke, doprowadzajaca chlor, wprowadza sie 19,1 g amidu kwasu p-chloroben- 45 zenosulfonowego, 7,4 g wodorotlenku wapnia i 150 ml wody. Mieszanine ogrzewa sie do tem¬ peratury 60° i przy mieszaniu wprowadza 7,2 g chloru, a nastepnie miesza 3 godziny w tempera¬ turze 50—60°. Produkt poreakcyjny chlodzi sie 50 i przesacza, a przesacz zateza pod zmniejszonym cisnieniem. Krystalizujaca mase oziebia sie i od¬ sacza. Surowy produkt oczyszcza sie przez krysta¬ lizacje z malej ilosci destylowanej wody. Uzyskuje sie 20 g uwodnionej soli wapniowej N-chloroami- 55 du kwasu p-chlorobenzenosulfonowego.Przyklad VII. Do naczynia wprowadza sie 6 g amidu kwasu p-chlorobenzenosulfonowego i 2,1 g swiezego przyrzadzonego wodorotlenku zelazowego, zawieszonego w 150 ml wody. Mie- 60 szanine ogrzewa sie do temperatury 65° i wpro¬ wadza do niej malymi porcjami 7,8 g N-dwuchlo¬ roamidu kwasu p-chlorobenzenosulfonowego, po czym utrzymuje sie w tej temperaturze w ciagu pól godziny przy ciaglym mieszaniu. Goracy pro- « dukt poreakcyjny odsacza sie, osad przemywa go-5 52046 6 raca woda i suszy na powietrzu. Uzyskuje sie 14 g trudno rozpuszczalnej w wodzie soli zela¬ zowej N-chloroamidu kwasu p-chlorobenzenosul¬ fonowego.Przyklad VIII. Do 60 ml wody o tempera¬ turze 60° wprowadza sie 10 g soli sodowej N-chlo¬ roamidu kwasu p-chlorobenzenosulfonowego i po rozpuszczeniu sie osadu do otrzymanego roztworu przy mieszaniu wtaapla 5,9 g szescioiwodnego chlorku kobaltowego, rozpuszczonego uprzednio w 10 ml wody. Nastepnie produkt reakcji miesza sie jeszcze 1 godzine i przesacza. Z przesaczu krystalizuje produkt, który odsacza sie, przemywa mala iloscia zimnej wody i suszy na plowietrzu.Uzyskuje sie uwodniona sól kobaltowa N-chloro¬ amidu kwasu p-chlorobenzenosulfonowego w ilos¬ ci 10 g. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania soli metali dwu- i trój¬ wartosciowych N-chlorowcoamidów kwasu ben- zenosulfonowego, zawierajacego w pierscieniu fenylowym atom chlorowca, o wzorze ogólnym (Ar—SOzN—X)nMe, w którym Ar oznacza rodnik fenylowy, zawie¬ rajacy w polozeniu para atom chlorowca,X ozna¬ cza chlor lub brom, Me oznacza atom metalu dwu- lub trójwartosciowego, n oznacza 2 lub 3, znamienny tym, ze na mieszanine amidu kwa¬ su p-chloro- lub p-bromobenzenosulfonowego i N-dwuchloro- lub N-dwubromoamidu kwasu p-chloro- lub p-bromobenzenosulfonowego dzia¬ la sie, zasadniczo w stosunku molowym, tlen- 5 kiem lub wodorotlenkiem metalu dwu- lub trój¬ wartosciowego, w srodowisku wodnym, w tem¬ peraturze 60—80°, po czym wydziela produkt reakcji przez przesaczenie masy poreakcyjnej, zatezenie przesaczu i odsaczenie wykrystali¬ zowanego produktu albo przez odsaczenie z ma¬ sy poreakcyjnej wytraconego osadu.
2. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym ze w celu otrzymania soli wapniowej amid kwasu p-chloro- lub p-bromobenzenosulfonowe¬ go wprowadza sie w reakcje z wapnem chloro¬ wanym w stosunku molowym 1 :1,5 w srodo¬ wisku wodnym, w temperaturze pokojowej.
3. 3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w celu otrzymania soli wapniowej lub magnezowej, na mieszanine 1 mola amidu kwasu p-chloro- lub p-bromobenzenosulfono¬ wego i 1 mola wodorotlenku wapnia lub ma¬ gnezu dziala sie 2 molami chlorku lub bromu w srodowisku wodnym, w temperaturze oko¬ lo 60°.
4. 4. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w celu otrzymania soli kobaltowej lub miedziowej, na wodny roztwór 2 moli soli sodo¬ wej lub potasowej N-chloro- lub N-bromoamidu kwasu p-chloro- lub p-bromosulfonowego dzia¬ la sie wodnym roztworem 1 mola chlorku ko¬ baltowego lub miedziowego, w temperaturze okolo 60°. 19 20 25 M PL