PL52038B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 25.VIII.1966 52038 KI. 12 p, 1/01 MKP C07d UKD sSfao BIBLIOTEKA Urzedu P^t*ntot*eg Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Zdzislaw Kulicki, mgr inz. Wladyslaw Karminski, Bernard Kajzerek Wlasciciel patentu: Politechnika Slaska (Katedra Technologii Chemicznej Organicznej), Gliwice (Polska) Sposób wytwarzania 2,2'-dwupirydylu, 2,2'-dwuchinolilu lub ich pochodnych Znany sposób wytwarzania 2,2'-dwupirydylu lub 2,2'-dwuchinolilu polega na ogrzewaniu odpowied¬ nich chlorowcopochodnych pirydyny lub chinoliny z proszkiem miedzi metalicznej. Przy zastosowa¬ niu chlorowcopochodnych pirydyny lub chinoliny majacych rózne podstawniki nie reagujace z mie¬ dzia metaliczna uzyskuje sie rózne pochodne 2,2'- -dwupirydylu lub 2,2'-dwuchinolilu. Jako srodo¬ wisko reakcji stosuje sie p-cymen lub dwufenyl.Prowadzenie reakcji nie jest proste ze wzgledu na trudne jej zapoczatkowanie, a nastepnie gwalto¬ wny przebieg.Z reguly do rozpuszczalnika zawierajacego miedz sproszkowana dodaje sie chlorowcopochodna ma¬ lymi porcjami w temperaturze okolo 200°C, przy stalym mieszaniu uwazajac na to, aby dodana por¬ cja przereagowala przed dodaniem nastepnej, gdyz nagromadzenie chlorowcopochodnej w razie rap¬ townego przyspieszenia reakcji doprowadza do nadmiernego wzrostu temperatury i wyrzucenia masy reakcyjnej z reaktora.Utworzony podczas reakcji kompleks produktu z miedzia nierozpuszczalny w rozpuszczalniku sta¬ nowiacym srodowisko reakcji zbija sie w twarda mase trudna do usuniecia z reaktora. Po wyjeciu spieczonych bryl, które zawieraja znaczna ilosc pochlonietego rozpuszczalnika poddaje sie je roz¬ drobnieniu, a nastepnie zadaje lugiem w celu roz¬ lozenia kompleksu i uwolnienia produktu, po czym poddaje destylacji z para wodna. Otrzymuje sie 10 15 20 25 80 destylat zawierajacy produkt rozdzielony miedzy warstwe wodna i warstwe rozpuszczalnika.Z warstwy rozpuszczalnikowej ekstrahuje sie pro¬ dukt kwasem, a z warstwy wodnej benzenem.Wynalazek polega na zastosowaniu jako srodo¬ wiska reakcji takiego rozpuszczalnika, w którym przebieg reakcji jest lagodny, nie ma poczatko¬ wych zahamowan, a produkt reakcji wytraca sie w postaci proszku, a nie zbitej chlonnej masy.Tym rozpuszczalnikiem specjalnie nadajacym sie do prowadzenia tego procesu jest dwumetylofor- mamid lub dwumetyloacetamid lub ich mieszanina.Lagodny przebieg reakcji zapewnia wieksza wy¬ dajnosc i wieksza czystosc produktu, przy czym okazalo sie mozliwe zmniejszenie nadmiaru mie¬ dzi, który wynosi okolo 2,5 mola przy znanym sposobie, do 1—1,5 mola Cu na 1 mol chlorowco¬ pochodnej pirydyny lub chinoliny.Kompleks z miedzia wytraca sie w postaci pro¬ szku, z którego mozna rozpuszczalnik calkowicie usunac przez odsaczenie lub odwirowanie, a na¬ stepnie wymycie woda. Wobec tego po rozlozeniu kompleksu lugiem i przeprowadzeniu destylacji z para wodna, otrzymuje sie jedynie wodna faze destylatu.Wedlug wynalazku do rozpuszczalnika, którym moze byc dwumetyloformamid lub dwumetyloace¬ tamid lub ich mieszanina w dowolnym stosunku, wprowadza sie proszek miedziowy elektrolityczny w ilosci 1—1,5 mola na 1 mol chlorowcopirydyny 520383 lub chlorowcochinoliny. Podczas mieszania ogrze¬ wa sie mieszanine do temperatury wrzenia i wkra- pla sie chlorowcopirydyne lub chlorowcochinoline, po czym mieszanine reakcyjna utrzymuje sie w temperaturze wrzenia podczas mieszania w ciagu okolo 1,5—2 godzin. Po ochlodzeniu odsacza sie osad majacy postac proszku i przemywa go woda w celu usuniecia rozpuszczalnika.Nastepnie osad zadaje sie stezonym lugiem so¬ dowym w celu rozlozenia kompleksu i destyluje z para wodna. Z destylatu wodnego otrzymuje sie wiekszosc produktu w postaci krystalicznej. W ce¬ lu uzyskania reszty produktu roztwory wodne eks¬ trahuje sie organicznym rozpuszczalnikiem np. benzenem. Otrzymany produkt praktycznie nie zawiera zanieczyszczen, jednakze w celu uzyska¬ nia czystosci wymaganej od odczynników anali¬ tycznych, poddaje sie go jeszcze dodatkowej kry¬ stalizacji z organicznego rozpuszczalnika np. eteru naftowego. Wydajnosc w zaleznosci od otrzymywa¬ nego zwiazku waha sie w granicach 70—90% wy¬ dajnosci teoretycznej.Przyklad. Do trójszyjnej kolby o pojemnosci 1500 ml zaopatrzonej w mieszadlo mechaniczne, termometr, wkraplacz i chlodnice zwrotna, wpro¬ wadzono 700 ml dwumetyloformamidu i 192 g (3 mole) proszku miedziowego. Kolbe umieszczono w lazni olejowej i ogrzewano do temperatury wrzenia dwumetyloformamidu. Nastepnie wkra- plano w ciagu 20 minut 316 g (2 mole) 2-bromo- pirydyny. Po wkropleniu calej ilosci 2-brornopiry- 4 dyny, zawartosc kolby ogrzewano w ciagu 100 minut w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika.Nastepnie produkt reakcji ochlodzono do tempe¬ ratury pokojowej, a uzyskany ós&d odsaczono od 5 cieczy. Z przesaczu oddestylowano rozpuszczalnik, a pozostalosc rozcienczono woda. Wypadl osad kompleksu dwupirydylu z miedzia, który odsaczo¬ no i polaczono z osadem uzyskanym przez odsacze¬ nie produktu reakcji. Polaczone osady przemyto io woda, zadano stezonym roztworem wodorotlenku sodowego, po czym poddano destylacji z para wodna. Z wodnego destylatu wykrystalizowal 2,2'- -dwupirydyl w postaci bezbarwnych krysztalów.Z warstwy wodnej po odsaczeniu krysztalów wy- 15 dobyto dalsza ilosc 2,2'-dwupirydylu przez eks¬ trakcje benzenem. Surowy produkt przekrystali- zowano z eteru naftowego i Uzyskano czysty pre¬ parat o temperaturze topnienia 71—72aC, w ilosci okolo 135 g, to jcst 86% wydajnosci teoretycznej. 20 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania 2,2'-dwupirydylu, 2,2'-dwu- chinolilu lub ich pochodnych na drodze reakcji 25 chlorowcopochodnych pirydyny lub chinoliny z miedzia w postaci proszku w srodowisku rozpu¬ szczalnika organicznego w podwyzszonej tempera¬ turze, znamienny tym, ze jako rozpuszczalnik sto¬ suje sie dwumetyloformamid i dwumetyloacetamid 30 lub ich mieszanine, przy czym reakcje prowadzi sie w temperaturze wrzenia mieszaniny reakcyj¬ nej. PZG W Pab., zam. 881-66, nakl. 260 szt. PL