Opublikowano: 15.XI.1966 52016 K1..4W»r-H- kU,tf/06 MKP F OOt! FJcc 43/06 UKD BIB Wspóltwórcy wynalazku: inz. Lucjan Bialas, inz. Wlodzimierz Zaremb-JUr - ski, Julian Koza, Wladyslaw Spalek, inz. Ta-'?*s^ deusz Stepien, Jerzy Hola Wlasciciel patentu: Huta Ferrum Przedsiebiorstwo Panstwowe, Kato¬ wice (Polska) /^-¦¦r^U^.-:"; Lozysko hutniczego pieca obrotowego Przedmiotem wynalazku jest lozysko hutnicze¬ go pieca obrotowego, umozliwiajace latwa jego wymiane.Piece obrotowe maja rózne zastosowanie w prze¬ mysle, na przyklad do produkcji cementu, tlenku 5 cynku, do wzbogacania rud zelaza itp. Piec skla¬ da sie zwykle ze stalowego walczaka obudowa¬ nego wewnatrz materialem ogniotrwalym oraz z lozyska, na którym jest osadzony obrotowo pan¬ cerz walczaka majacy niejednokrotnie dlugosc 10 dochodzaca do 100 metrów i srednice do 4,2 me¬ tra. Dotychczas stosuje sie przy piecach obroto¬ wych dwie postacie wykonania lozyska, tak zwa¬ ne lozyska plynne i lozyska sztywne, z nitowany¬ mi do walczaka pierscieniami, które maja szereg 15 wad i sa bardzo rzadko stosowane.Konstrukcja powszechnie stosowanego lozyska plynnego jest wykonana w sposób nastepujacy.Na stalowym pancerzu walczaka w odstepach okolo pietnastu metrów zaklada sie luzno pier- 20 scienie, z których kazdy jest umieszczony od spodu na dwóch podporowych krazkach. Ponie¬ waz najlepiej wykonany walczak nie ma nigdy wymaganego geometrycznego kolowego ksztaltu, dlatego pod pierscien na walczaku najpierw 25 przypawa sie na calym obwodzie stalowe wy¬ równujace podkladki. Nastepnie przypawane pod¬ kladki poddaje sie obróbce skrawaniem na spe¬ cjalnych duzych tokarniach, dzieki czemu uzy¬ skuje sie cylindryczny ksztalt. Pomiedzy obrobio- 30 na na tokarni powierzchnia podkladek a pierscie¬ niem musi byc zachowany odpowiedni dla danej srednicy luz, który z jednej strony ulatwia na¬ suniecie pierscienia wazacego niejednokrotnie 30 ton, a z drugiej strony pozwala na cieplne rozszerzanie walczaka, powstale wskutek przeni¬ kania ciepla z procesu poprzez ogniotrwala wy- murówke na pancerz.Luzne umieszczenie walczaka w pierscieniu, powoduje podczas obrotu tarcie pomiedzy pier¬ scieniem, a podkladkami wyrównujacymi i scie¬ ranie sie tych podkladek. Wskutek nadmiernych luzów moze z tego powodu nastapic awaria ca¬ lego urzadzenia. Po kilkunastu miesiacach pracy zachodzi wiec koniecznosc wymiany podkladek, która dotychczas byla bardzo pracochlonna i kosz¬ towna. Wymiane ta wykonuje sie np. w ten spo¬ sób, ze najpierw sporzadza sie rysunki konstruk¬ cyjne kazdej podkladki — a jest ich pod jednym pierscieniem nawet okolo trzydziesci, wypala sie je, wykonuje sie nowe podkladki odtwarzajac na podstawie rysunku profil kazdej podkladki osob¬ no, a nastepnie juz odtworzone przypawa sie do¬ kladnie w tych samych miejscach co poprzednie podkladki. Kazda z podkladek pod danym pier¬ scieniem ma z zasady inny profil, co wynika z niecentrycznego ksztaltu walczaka. Nastrecza to duzo dodatkowych trudnosci zwiazanych z wy¬ konaniem ich na znanych strugarkach lub frezar¬ kach. Taka wymiana tylko jednego lozyska spo- 52 01652 016 3 sród kilku, jakie istnieja przy jednym piecu, trwa przy duzych nakladach robocizny i kosztów do dwóch tygodni.Wymiane lozyska mozna równiez wykonac w ten sposób, ze wycina sie odcinek (czlon) wal¬ czaka razem z podkladkami, wazacy kilkanascie ton, przesyla do specjalizujacego sie w tego ro¬ dzaju pracach zakladu przemyslowego, gdzie po odpaleniu zuzytych podkladek naklada sie nowe, a nastepnie w calosci toczy sie az do uzyskania centrycznego ksztaltu i wymiaru odpowiadajace¬ go wewnetrznej srednicy pierscienia lozyskowego z uwzglednieniem wymaganego luzu. Ten sposób wymiany eliminuje wprawdzie sporzadzanie ry¬ sunku i indywidualne pracochlonne wykonywanie profilu kazdej podkladki, lecz pomimo to jest nieoplacalny, poniewaz zachodzi najpierw potrze¬ ba kosztownego odciecia calego czlonu walczaka, przeprowadzenie trudnego transportu do zakladu wyspecjalizowanego w obróbce czlonów, gdyz nie wszystkie mosty i trakcje pozwalaja na prze¬ wóz kilkumetrowej srednicy czlonu, a nastepnie ponownego przypawania czlonu z wyremonto¬ wanym lozyskiem.Pierwszy jak i drugi sposób remontu i wy¬ miany lozyska ma te wspólna wade, ze jest bar¬ dzo pracochlonny i kosztowny tym bardziej, ze jeden walczak na swej dlugosci ma kilka takich lozysk. Inna powazna wada, wynikajaca z dlugo¬ trwalej wymiany znanej konstrukcji lozyska, byl kilkutygodniowy a nawet kilkumiesieczny postój calego pieca, powodujacy duze straty w produk¬ cji, i Wszystkie dotychczasowe wady zostaly usunie¬ te dzieki zastosowaniu lozyska, które jest przed¬ miotem wynalazku. Mysla przewodnia wynalazku jest nadanie takiej konstrukcji lozysku, która po¬ zwolilaby na kilkakrotne skrócenie czasu postoju pieca przy wymianie lozyska i na kilkakrotne zmniejszenie kosztu i pracochlonnosci przeprowa¬ dzania takiej wymiany. Udalo sie to osiagnac dzieki zastosowaniu pomiedzy plaszczem walcza¬ ka i pierscieniem lozyskowym stalych niewy- mienianych podkladek centrujacych przypawa- nych trwale do pobocznicy walczaka oraz gór¬ nych podkladek wymiennych o jednakowej gru¬ bosci przypawanych prowizorycznie do podkla¬ dek centrujacych. Tarciu w tym ukladzie o pier¬ scien lozyskowy poddana jest podkladka wy¬ mienna, dlatego tez tylko ona ulega zuzyciu, na¬ tomiast centrujaca i odpowiednio sprofilowana podkladka spodnia nie ulega nigdy zniszczeniu.Wymiana górnych podkladek lozyska nie na¬ strecza zadnych trudnosci i moze byc wykonana przy jednym lozysku w ciagu zaledwie kilku go¬ dzin, poniewaz funkcje centrujaca walczak spel¬ niaja stale, niewymienne podkladki spodnie wy¬ konane przez producenta pieca. Wymiana tak wykonanego lozyska moze dzieki temu odbywac sie w sposób prosty, szybki i tani na zupelnie odmiennej zasadzie niz opisane wyzej znane spo¬ soby. Wszystkie prace zwiazane z wymiana moz¬ na wykonywac na miejscu zabudowania, nawet bez potrzeby zdejmowania lozyskowego kilku- dziesieciotonowego pierscienia. Wymienne zuzyte 20 25 35 40 45 50 60 65 podkladki, po usunieciu sczepnych spawów po- prostu mozna wybic a w to miejsce zalozyc no¬ we, których wykonanie nie nastrecza zadnych trudnosci, poniewaz na calej dlugosci swego luku posiadaja jednakowa grubosc i nie musza byc obrabiane mechanicznie. Moga byc wiec wykona¬ ne z wygietej blachy lub tasmy stalowej. Wazna cecha i zaleta lozyska wedlug wynalazku jest wyeliminowanie przy wymianie niekorzystnych wplywów odpalania i ponownego spawania pod¬ kladek na walczaku, co powodowalo zmniejszenie sie wskazników wytrzymalosciowych tego miej¬ sca walczaka. Przy nowym lozysku raz przypa- wana podkladka centrujaca istnieje bez odpalania tak dlugo jak walczak.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia piec obrotowy w widoku z boku, fig. 2 — w przekroju przez lozysko wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 — szczegól B lozyska w przekroju zaznaczony na fig. 2, fig. 4 — szczegól B lozyska w widoku z boku w kierun¬ ku strzalki C zaznaczonej na fig. 2, a fig. 5 — w przekroju wzdluz linii D—D zaznaczonej na fig. 4.Piec zwykle sklada sie z walczaka 1, którego dlugosc dochodzi nawet do 100 metrów a sre¬ dnica do 4,2 metra, z elektrycznego silnika 2 obracajacego poprzez zebata przekladnie 2a wal¬ czak 1, oraz z kilku lozysk zaopatrzonych w na¬ suniete luzno na walczak 1 lozyskowe pierscienie 3 osadzone obrotowo na podporowych krazkach 4.Zgodnie z wynalazkiem, pomiedzy walczakiem 1 a pierscieniem 3 sa przypawane na stale do pobocznicy walczaka centrujace podkladki 5 oraz prowizorycznie do podkladek 5 wymienne pod¬ kladki 6. Centrujace podkladki 5 sa wykonane fabrycznie przez producenta pieca dla wyelimi¬ nowania nierównosci i owalizacji duzych rozmia¬ rów walczaka tak, aby po przetoczeniu na tokar¬ ni obrobiona powierzchnia 7 wszystkich znajdu¬ jacych sie na obwodzie podkladek 6 tworzyla w przekroju dokladny kolowy ksztalt. Na tak wyko¬ nane centrycznie podkladki 5 naklada sie wymien¬ ne podkladki 6 które mocuje sie prowizorycznie spawem sczepnym 8, przy czym grubosc kazdej podkladki 6 jest na calej dlugosci luku jednako¬ wa i tak dobrana, aby po nasunieciu lozyskowe¬ go pierscienia 3 istnial luz 9 uwzgledniajacy powiekszenie sie obwodu walczaka 1 pod wply¬ wem przenikania ciepla z procesu. Istotna cecha wymiennej podkladki 6 jest jej jednakowa gru¬ bosc na calej dlugosci luku, co zupelnie elimi¬ nuje technologiczne trudnosci wykonania.W bocznych czesciach, kazda wymienna pod¬ kladka 6 ma wyciecia 6a, przez które wyprowa¬ dzone sa stalowe kolki 10 przypawane do dolnych podkladek 5, uniemozliwiajace zsuniecie sie pier¬ scieni 3. Wyciecia 6a zabezpieczaja miedzy inny¬ mi wymienna podkladke 6 przed zesunieciem sie z centrujacej podkladki 5 lub przed wysunieciem sie spod lozyskowego pierscienia 3, gdyby w cza¬ sie ruchu ulegly zniszczeniu sczepne spawy 8.W przypadku zuzycia sie podkladek 6 tak, ze luz 9 przekroczy dopuszczalna ustalona fabrycznie52 016 6 wielkosc co narazic moze walczak 1 na uszkodze¬ nie lub moze doprowadzic do awarii pieca, mozna w sposób prosty dokonac wymiany uszkodzonych czesci. Po zatrzymaniu napedowego silnika 2, od¬ jeciu po jednej stronie ograniczajacych kolków 10 usuwa sie sczepne spoiny — i wybija kolejne wszystkie wymienne podkladki 6 osadzone na cen¬ trujacych podkladkach 5. Nastepnie naklada sie juz wczesniej przygotowane podkladki 6 i mocuje sczepnymi spoinami 8. Dzieki temu wymiana je¬ dnego lozyska przy malych nakladach robocizny i kosztów moze trwac tylko kilka godzin, co znacznie skraca okres postoju pieca. PL