Do wyparowywania lub zgeszczania rozczynów, jakotez do wykonywania reakcji chemicznych znane sa sposoby i przyrzady, przy których sie plyn roz¬ pyla, zamienia w mgle i w tym stanie poddaje wzajemnemu dzialaniu ze srod¬ kiem parujacym (suszacym) lub reakcyj¬ nym w stanie gazu lub pary.Doswiadczenie pokazalo, ze sposoby i przyrzady takie odpowiadaja stawia¬ nym wymaganiom najlepiej, jezeli sie plyn rozpyla urzadzeniem odsrodkowem, znaj- dujacem sie wewnatrz przestrzeni, w któ¬ rej .sie odbywa wyparowywanie, i w ten sposób sprowadza do zetkniecia z do¬ prowadzonym w odpowiedniem miejscu srodkiem suszacym w ksztalcie gazu lub pary.Uzywano dotychczas do rozpylania plynu np. plaskich albo stozkowych ta¬ lerzy i tarcz, które jednak nie bardzo nadawaly sie, bo przy przerabianiu wiekszych ilosci plynu odlatywaly cze¬ sto zamiast pylu i mgly wieksze krople plynu, które wyparowywaly stosunkowo za wolno i zle oddzialywaly na caly przebieg suszenia.W dalszym ciagu znane byly dotad urzadzenia, przy których wprowadzalo sie plyn z dolu do przestrzeni, w któ¬ rej odbywa sie parowanie. Dzialo sie to w ten sposób, ze z polozonego wy¬ zej zbiornika zapasowego doprowadzalo sie plyn zapomoca pompy, do stalej, po¬ nizej wspomnianej przestrzeni znajduja¬ cej sie, u góry wygietej rury, z która polaczona byla druga rura, obracalna, pionowo wchodzaca do przestrzeni pa¬ rowania i zaopatrzona w dwa lub wie¬ cej poziome ramiona. Suma przekrojiprzeplywu tych ramion byla dwa razy wieksza od przekroju pionowej rury do¬ plywowej. Umieszczone na koncu tych ramion wyloty mialy uskuteczniac roz¬ dzial plynu, podczas gdy obrót mial slu¬ zyc tylko do rozprowadzenia poziomego plynu wokolo. Przez te wyloty nie uzys¬ kiwalo si^ równiez zmniejszenia sumy przekroju ramioii poziomych, tak ze nie otrzymywalo sie takze nadwyzki cisnie¬ nia w tychze. Oprócz tego urzadzenie rozdzielcze zostawalo w ruch wprawione albo reakcja plynu z wylotów wyply¬ wajacego albo kolami zebatemi, dziala- jacemi na rure pionowa, tak ze nie mozna bylo osiagnac szybkich obrotów.W rezultacie otrzymywalo sie tylko grube rozpylenie plynu, którego susze¬ nie wobec tego nie odbywalo sie w sfe¬ rze rozpylania, lecz dopiero powyzej urzadzenia rozdzielczego w umieszczo¬ nej tam wysokiej przestrzeni i w drodze do rozdzielacza (Sichter).Okazalo sie jednak, ze mozna uzys¬ kac bardzo duze i do wielkich urzadzen sie nadajace rozpylenie, jezeli sie plyn wprowadza do umieszczonego w prze¬ strzeni parowania lub reakcji szybko sie obracajacego urzadzenia, które jest wykonane jako naczynie zaopatrzone u góry w otwór doplywowy centralny i na którego obwodzie znajduja sie bar¬ dzo ciasne otwory lub szczeliny, przy- czem cisnienie plynu, doprowadzanego ciagle rura, niestale polaczona z owem naczyniem, z powodu nader wysokiej szybkosci w wewnetrznym obwodzie bar¬ dzo wzrasta, i wyrzuca plyn z wazkich szczelin szybko i dobrze rozpylajac go.Nastepstwem tego jest, ze suszenie wzglednie reakcja odbywa sie bezposre¬ dnio po wyplywie plynu z otworów w strefie rozpylania. Przytem ciasne otwory moga sie znajdowac na obwo¬ dzie urzadzenia obracajacego sie bez¬ posrednio, albo moze ono byc zaopa¬ trzone w dwa lub wiecej ramion, które na koncach posiadaja drobne otwory.Mozna wreszcie doprowadzac do miejsc rozpylajacych powietrze lub gaz od wewnatrz, przezco rozpylenie lub zamiana w mgle plynu poteguje sie przez dzialanie powietrza ssanego. Wreszcie mozna przy obrocie naczynia doprowa¬ dzac do miejsc rozpylania powietrze lub gaz z zewnatrz albo ssac ztamtad i przeto wspomagac rozpylanie.Przyklad urzadzenia do wykonania tego sposobu przedstawiony jest w ry¬ sunku na fig. 1 w przekroju pionowym przez przestrzen pracujaca (przestrzen parowania, suszenia lub reakcji). Fig 2, przedstawia przekrój osiowy przez na¬ czynie rozpylajace, przyczem po prawej i po lewej stronie przedstawione sa dwa rózne wykonania. Fig. 3, jest rzutem poziomym naczynia i zawiera równiez dwa rózne wykonania. Dwie dalsze od¬ miany urzadzenia przedstawione sa w wi¬ doku z czesciowym przekrojem w fig. 4,. w rzucie poziomym w fig. 5 i w prze¬ kroju osiowym w fig. 6.A jest przestrzen pracy (parowania, suszenia lub reakcji) z lejkowatem dnem B} do której wprowadza sie przy C srodek suszacy lub reakcyjny w ksztal¬ cie gazu albo pary, który przy D do¬ staje sie do przestrzeni parowania lub reakcji i przeplywa w kierunku strza¬ lek /. E jest rura do doprowadzenia plynu, F naczynie rozpylajace, które bedzie jeszcze opisane, a G kanal dla odplywu gazu, powietrza czy pary. ¦ Naczynie z centralnym otworem do¬ plywowym, sluzace do rozpylania i za¬ miany plynu w mgle, oznaczone litera Fy osadzone jest stale na osi /, która sie popedza z wysoka iloscia obrotów.Sciany naczynia zaopatrzone sa w bar¬ dzo wazkie szczeliny lub dwa albo wie¬ cej promieniowych, lukowych lub ko¬ lankowych ramion K (patrz zwlaszcza — 2 —fig. 3), które ze wzgledu na wytrzyma¬ losc najlepiej sac zbiezne (zwezaja sie) w kierunku na zewnatrz. W drugim wypadku konce tych ramion zaopatrzone sa w jeden lub wiecej otworów Z,, ma¬ lych w porównaniu z wewnetrzna sred¬ nica rur, które moga byc skierowane w kierunku osi rury albo prostopadle albo ukosnie wzgledem niej. Zaleznie od wyboru tych otworów rozpylanie moze sie odbywac w dowolnym poza¬ danym kierunku. Mozna jednak umiescic na jednej rurze otwory w róznych kie¬ runkach, tak ze rozpylanie odbywa sie równoczesnie w róznych kierunkach.Wreszcie mozna umiescic na zewnetrz¬ nych koncach rur K wymienialne dy¬ sze M z otworami L. Sposób umoco¬ wania dysz moze byc dowolny. Wedlug fig. 2, (strona prawa) i fig. 6, dysze (których wolny otwór moze miec sred¬ nice do 1 mm. i mniej) zaopatrzone sa z tylu kryza N, wsadza sie je w iw.ryK od srodka, a wiec przez górny otwór naczynia F, podczas ruchu sila odsrod¬ kowa pedzi je na zewnatrz, a zatrzy¬ muja sie na koncach rur K kryzami N, które sie opieraja o odpowiednie wy¬ stepy pierscieniowe rur K.Urzadzenie moze tez byc takie, ze przy odpowiedniej budowie naczynia F otwory wzglednie dysze bezposrednio w niem sa umieszczone. Przy wykona¬ niu sposobu plyn doprowadzony rura E do naczynia F sila odsrodkowa wyrzuca natychmiast na zewnatrz w rury Ky pod¬ wyzszajac równoczesnie bardzo jego cisnienie. W nastepstwie plyn wyplywa z otworów L z wielka szybkoscia, za¬ mieniajac sie w pyl i mgle.Przy urzadzeniu, uwidocznionem na fig. 6, w naczynie ^wzglednie w rury K wbudowane sa kanaly O, obustronnie otwarte. Koncza sie one z jednej strony blizko osi obrotu naczynia F, z drugiej strony w miejscu, gdzie sie odbywa rozpylanie, w ten sposób, ze otwory L konców rur K wzglednie dysz obejmuja pierscieniowo wolne konce kanalów O.Podczas pracy ssa one powietrze kon¬ cem wewnetrznym i oddaja je na zew¬ natrz. Nastepstwem tego jest wspomo¬ zenie rozpylenia plynu z otworów L pod cisnieniem wyplywajacego przez dziala¬ nie kanalu ssacego O.Mozna w podany sposób rozpylic plyn w przestrzeni'roboczej (przestrzeni parowania, suszenia lub reakcji) w do¬ wolnym kierunku na najdrobniejsze cza¬ steczki poddac ze srodkiem suszacym lub reakcyjnym w ksztalcie gazu lub pary wzajemnemu dzialaniu.Jak uwidoczniono na fig. 4 i 5, mozna, jezeli naczynie zaopatrzone jest w ra¬ miona, wykonac je w rodzaju skrzydel lub smig (Propeller) i ustawic wichrowato albo tez ukosnie wzgledem osi obrotu naczynia F, albo tez skrecic odpowied¬ nio. Skrzydla te moga sluzyc do tran¬ sportowania srodka suszacego lub rea¬ kcyjnego. Moga jednak i tak byc wy¬ konane i ustawione, aby przez obrót do¬ prowadzaly gaz albo powietrze z zewnatrz do miejsca rozpylania albo tez wysy¬ saly je ztamtad, a temsamem takze plyn rozpylony. PL