Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1964 (jP 103 874) 28.11.1963 dla zastrz. 1—6, 10—11 03.XII.1963 dla zaiStrz 7 i 9 Wielka Brytania 5.X.1966 51911 KI. 12p, 4/01 MKP C 07 d m\\ UKD p^OTm^l Wlasciciel patentu: Beediam Research Laboratories Limited, Brentford, Middlesex (Wielka Brytania) Sposób wytwarzania penicylin lub ich nietoksycznych soli Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania peni¬ cylin, lub ich nietoksycznych soli, a w szczególnosci aminoacylopenicylin.Penicyliny, wytworzone sposobem wedlug wy¬ nalazku, sa cennymi srodkami do zwalczania bak¬ terii, stanowia wartosciowe dodatki do pokarmów zwierzecych, srodki do leczenia zapalenia gruczolu sutkowego u bydla oraz srodki do leczenia drobiu, zwierzat i ludizi, zwlaszcza przy zwalczaniu chorób zakaznych, wywolywanych przez bakterie Gram — dodatnie i Gram — ujemne.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania penicylin o wzorze ogólnym 1, w którym R ozna¬ cza podstawiony lub niepodstawiony alkil, aralkil, aryl lub grupe heterocykliczna, jak równiez nie¬ toksycznych soli tych penicylin, przy czym sposób ten polega na hydrolizowaniu chronionej przy azo¬ cie penicyliny o ogólnym wzorze 2, w kitórym R ma znaczenie wyzej podane, Ri oznacza alkil, aralkil lub aryl, R2 oznacza alkil, aralkil, aryl, grupe alko- ksy, aralkoksy lub aryloksy, zas R3 oznacza atom wodoru, alkil, aralkil lub aryl, przy czym R3 wraz z Rx lub R2 moga tworzyc pierscien.Zgodnie z wynalazkiem mozna tez poddawac hy¬ drolizie nietoksyczne sole penicyliny o wzorze 2, jak sól sodowa, potasowa, wapniowa, glinowa i amonowa oraz podstawione sole amin, na przyklad sole takich nietoksycznych amin, jak trójalkiloami- ny, zwlaszcza trójetyloamina, prokaina, dwubenzy- loamina, N-benzylo-beta-fenetyloaimina, 1-efenami- 10 20 25 30 2 na, N,N'-dwubenzyloetyilenodwuamina, dehydro- abietyloamina, N,N'-bis-dehydroaibietyloetyleno- dwuamina oraz inne aminy, stosowane w celu wytwarzania soli z benzylopenicylina.Chronione przy azocie penicyliny o wzorze ogól¬ nym 2 wytwarza sie na drodze reakcji kwasu 6- -aminopenicylamowego lub jego soli, w srodowisku wodnym albo bezwodnym, z czynna pochodna kwa¬ su karboksylowego o wzorze ogólnym 3, w którym R, Ri, R2 i R3 maja wyzej podane znaczenie.Jako czynne pochodne kwasu o wzorze 3 stosuje sie mieszane bezwodniki otrzymywane przez reak¬ cje soli tego kwasu z chloromrówczanem allkilu w srodowisku bezwodnym, a takze posrednie produk¬ ty reakcji wspomnianego kwasu z karbodwuimi- dami, ma przyklad z NyN^dwucykloheksylokaribo- dwuimidem lub z karbonylodwuimidazolem.Szczególnie korzystnie jest stosowac sposób we¬ dlug wynalazku nie wyodrebniajac ze srodowiska reakcyjnego chronionych przy azocie penicylin o wzorze ogólnym 2, lecz poddawac je hydrolizie w tym srodowisku. Hydrolize mozna przeprowa¬ dzac w roztworze wodnym lub w mieszaninie wo¬ dy z organicznym rozpuszczalnikieim, najlepiej przy pH w granicach 1—5 i w temperaturze otoczenia.Jeden ze sposobów prowadzenia hydrolizy zgod¬ nie z wynalazkiem polega na dodawaniu do roz¬ tworu soli aminowej chronionej przy azocie peni¬ cyliny w roztworze organicznego rozpuszczalnika lub mieszaniny rozpuszczalników, takiej ilosci wod- 519113 nego roztworu kwasu mineralnego lufo mocnego kwasu organicznego, aby doprowadzic pH roztwo¬ ru do 1—5.Inny sposób wedlug wynalazku polega na trak¬ towaniu soli metalu alkalicznego penicyliny chro¬ nionej przy azocie wodnym roztworem kwasu, na przyklad rozcienczonym kwasem octowym lub roz¬ cienczonym kwasem solnym.Zakonczenie reakcji hydrolizy poznaje sie po za¬ niku penicyliny chronionej przy azocie, okresla^ nym za pomoca chromatografii papierowej. Otrzy¬ mana penicyline o wzorze ogólnym 1 wyodrebnia sie i oczyszcza jedna z metod, stosowanych do oczyszczania aminopenicylin.Kwasy o ogólnym wzorze 3 sa prawdopodobnie substancjami tautomerycznymi i moga byc przed¬ stawione wzorami ogólnymi 3a oraz 3fo. Podobne uwagi odnosza sie i do pochodnych penicylin o wzo¬ rze ogólnym 2, ale dla uproszczenia wszystkie te zwiazki sa tu okreslane zgodnie z wzorami ogólny¬ mi 2 oraz 3a. Linie przerywane we wzorach 2, 3a i 3fo oznaczaja wiazania wodorowe.Sole kwasów o ogólnym wzorze 3 wytwarza sie korzystnie przez kondensacje a-aminokwasu o wzo¬ rze ogólnym 4, lufb jego soli z ^-dwuketonem albo /?-ketonoestrem o wzorze ogólnym 5.Reakcja to przebiega wedlug schematu 1, przy czym jeden ze sposobów przeprowadzenia tej kon¬ densacji zostal opisany przez Dane i in. (Angew.Chem., 1962, 74, 873). Mozna stosowac optyczny izomer aminokwasu o wzorze 4, lub mieszanine raceimiiczna.Wieksza wydajnosc penicylin bedacych ostatecz¬ nym produktem reakcji mozna osiagnac przez pod¬ dawanie hydrolizie roztworów chronionych przy azocie penicylin, przygotowanych przez reakcje kwasu 6-aminopenicylanowego lub jego soli z mie¬ szanym bezwodnikiem, otrzymanym na drodze reakcji soli metalu alkalicznego kwasu karboksy- lowego o wzorze ogólnym 3 z chloromrówczanem alkilu w obecnosci malej ilosci katalizatora.Jako katalizatory nadaja sie tu szczególnie zwiaz¬ ki o ogólnym wzorze 6, gdzie X oznacza atom wo¬ doru lub alkil, alkil podstawiony, fenyl, fenyl pod¬ stawiony lub grupe karboksylowa, zas Y oznacza atom wodoru lub nizszy alkil, wzglednie X i Y oznaczaja razem dowolny rodnik dwuwartosciowy, etylen, podstawiony etylen, trójmetylen, podsta¬ wiony tcrójmetylen, —^CH2OCH2— lub —CH2N(CH3) CH—. Przykladami takich katalizatorów sa N-me- tylomorfolina i N^-dwumetylobenzyloamina.Korzystnie jest przygotowac mieszany bezwod¬ nik w obojetnym, mieszajacym sie z woda roz¬ puszczalniku, na przyklad w suchym acetonie i poddawac go nastepnie reakcji z wodnym roztwo¬ rem soli kwasu 6-aminopenicylanowego, na przy¬ klad soli metalu alkalicznego lub soli z trzeciorze¬ dowa amina, zwlaszcza trójetyloamina. Po usunie¬ ciu organicznego rozpuszczalnika chroniona przy azocie penicylina pozostaje w wodnym roztworze i ulega bezposrednio hydrolizie za pomoca mine¬ ralnego kwasu, dajac wolna aminocylopenicyline.Uwolniony czynnik chroniacy azot usuwa sie przez ekstrahowanie (rozpuszczalnikiem, po czym pod- 51911 1 wyzsza isie pH fazy wodnej do wartosci 4—7 tak, ze aminopenicylina krystalizuje.Oddzielanie ^-dwuketonu lub /?^ketonoestru, utworzonego w iczasie reakcji od aminopenicyliny s mozna przeprowadzic rozpuszczajac te produkty uboczne w rozpuszczalnikach,, które nie rozpusz¬ czaja aminopenicyliny, na przyklad w eterze, chlo¬ roformie lub benzenie.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie szczególnie 10 do wytwarzania a-aminobenzylopenicyiiny. Ta pe¬ nicylina, jak i inne penicyliny tu wymienione, mo¬ ga wystepowac w formach epimerycznych i jest rzecza oczywista, ze sposób wedlug wynalazku obejmuje te formy. 15 Ponizsze przyklady wyjasniaja tólizej sposób we¬ dlug wynalazku.Przyklad L Sól sodowa kwasu N-(l-acetylo- propenyilo-2)-a-aiminofenylooctowego. 20 Zawiesine 6,9 g soli sodowej kwasu D(-)-a ami- nofenylooctowego w 200 ml etanolu potraktowano 4,2 ml acetyloacetonu i ogrzewano pod chlodnica zwrotna w ciagu 3 godzin. Prawie klarowny, jasno- zólty roztwór przesaczono, odparowano do sucha 25 pod zmniejszonym cisnieniem i pozostalosc wysu¬ szono nad pieciotlenkiem fosforu w prózni, otrzy¬ mujac 10 g soli sodowej kwasu N-(l-acetyloprope- nylo-2)-a-aminofenylooctowego. Po przekrystalizo- waniu z lekkiej benzyny produkt rozklada sie 30 w temperaturze 115—121°C. Stwierdzono nastepu¬ jacy sklad: C — 61,1%, H — 6,1%, N — 5,5% i Na — 8,7% podczas gdy wzorowi CiaH^NNaOa odpo¬ wiada sklad: C — 61,1%, H — 5,5%, i Na — 9%. 35 Przyklad II. Sól sodowa kwasu N-(l-meto- ksykarbonylQpropenylo-2)-a-aminofenyloo.ctowego.Zawiesine 17,3 g soli sodowej kwasu D(-)-a-amino- fenylooctowego w 300 ml etanolu potraktowano 10,8 ml estru metylowego kwasu acetylooctowego 40 i ogrzewano pod chlodnica zwrotna w ciagu 2 go¬ dzin, otrzymujac klarowny, bezbarwny roztwór. Po ochlodzeniu oddzielono 11,3 g krysztalów soli sodo¬ wej kwasu N-(l^etoksykarbonylopropenylo-2)-a- -aminofenylooctowego o temperaturze topnienia 45 244—248°C a dalsze 14,4 g tego zwiazku otrzymano przez odparowanie przesaczu po oddzieleniu krysz¬ talów. Otrzymany produkt zawieral: C — 57,3%, H — 5,4%, N — 4,9%, Na — 8,1%, podczas gdy wzorowi Ci3Hi4NNa04 odpowiada: C — 57,7%, H — 50 — 5,2%, N — 5,2%, Na — 8,5%.Przyklad III. Sól sodowa kwasu N-(l-acety- lopropenyl-2)-a-amino-^nmetylotiomaslowego. Za¬ wiesine 1,7 g soli soli sodowej DL-metioniny w 25 ml etanolu potraktowano 1 ml acetyloacetonu i mieszanine ogrzewano 2 godziny pod chlodnica zwrotna. Postepujac nastepnie jak podano w przy¬ kladzie I, otrzymano 2,5 g soli sodowej kwasu N- -(l-acetylopropenylo-2)-a-aminio-7Hmetylotiomaslo- 60 wego o temperaturze topnienia 165—170°C. Otrzy¬ many produkt zawieral: C — 47,8%, H — 6,6%, N — 5,5%, Na — 8,9%, S — 12,2%, podczas gdy wzorowi Ci0H16NNaO3S odpowiada sklad: C — — 47,7%, H — 6,4%, N — 5,5%, Na — 9,1% oraz es S - 12,70/0. 5551911 Przyklad IV. Sól sodowa kwasu N-{l-meto- ksykarbonylopropenylo-2)-a-amino-y-metylotioina- slowegc. Postepujac jak w przykladzie III, tylko zamiast acetyloacetonu stosujac 1,1 ml estru mety¬ lowego kwasu acetylooctowego, otrzymano 2,4 g wymienionej soli o temperaturze topnienia 90— —95°C.Przyklad V. N- (1-acetylopropenylo-2)-a- -aminobsnzylopenicylina. a) Sól z trójetyloamina. 2.56 g soli sodowej kwa¬ su N-(l-acetyloipropenylo-2)-a-aminofenylooctowe- go, przygotowanego jak w przykladzie I, rozpusz¬ czono w 25 ml dwuchlorku metylenu i ochlodzono do temperatury —5°C, a nastepnie potraktowano 0,95 ml chlorom-rówiczanu etylu, dodajac po pieciu minutach krople pirydyny. Mieszanine mieszano w ciagu 15 minut w temperaturze 0°C i powstala zawiesine dodano do ochlodzonego lodem roztworu 2,16 g kwasu 6-aminopenicylanowego i 0,5 ml trój- etyloaminy w 50 ml dwuchlorku metylenu. Miesza¬ no dalej w ciagu 3 godzin w temperaturze Ó°C, przesaczono i przesacz odparowano pod zmniejszo¬ nym cisnieniem. Pozostalosc, potraktowano bez¬ wodnym eterem, dala jasnozólty, staly produkt, który zebrano i wysuszono w prózni nad piecio¬ tlenkiem fosforu. Otrzymano 4,0 g penicylinowej soli trójetyloaminy, która na podstawie kaloryme¬ trycznej próby z hydroksyloamina okreslono jako 60 procentowa. b) Sól sodowa. Roztwór 2,5 g soli sodowej kwasu N-(1-acetylopropenylo-2)-a-aminofenylooctowega w 25 iml suchego acetonu ochlodzono do temperatury —5°C i potraktowano 0,95 ml chloromrowczanu etylu i po 5 minutach dodano krope pirydyny, mie¬ szano w ciagu 15 minut w temperaturze 0°C, a na¬ stepnie ochlodzono do temperatury —45°C i dodano mozliwie najszybciej do silnie mieszanego i ochlo¬ dzonego lodem roztworu 2,15 g kwasu 6-aminopeni¬ cylanowego w 28 ml 3 procentowego roztworu wod¬ nego kwasnego weglanu sodowego, przy czym dba¬ no o to, aby temperatura mieszaniny nie podniosla sie ponad 0°C. Otrzymany zólty roztwór mieszano 30 minut w temperaturze 0°C, a nastepnie w ciagu dalszych 30 minut bez chlodzenia od zewnatrz. Po odparowaniu w temperaturze ponizej 25°C, a na¬ stepnie wysuszeniu nad pieciotlenkiem fosforu w prózni, otrzymano 4,0 g sbli sodowej penicyliny, która jak wykazala próba kolorymetryczna z hy- droksylamina, miala czystosc 75%.Przyklad VI. Sól trójetyloaminowa N-(l- -metyloksykarbonylo -propenylo-2)- a-aminobenzy- lopenicyliny. Zawiesine 2,7 g soli sodowej kwasu N-(l-metylokarlbonylopropenylo-2)-a-am-inofenylo- octowego w 25 ml bezwodnego dwuchlorku mety¬ lenu, przygotowana jak opisano w przykladzie II, przeksztalcono w mieszany bezwodnik i sprezano z 2,16 g kwasu 6-aminopenicylanowego w sposób opisany w przykladzie Va. Otrzymano 4,2 g soli penicyliny z trójetyioamina, przy czym czystosc jej, oznaczona kalorymetrycznie przez próbe z hydro- ksylamina, wynosila 59%.Przyklad VIL N-(l-acetylopropenylo-2)-a- -amino-y-metyloitiiopropylopenicylina. a) Sól z trójetyioamina. Zawiesine 2,5 g scdi so¬ dowej kwasu N-(l-acetylopix)penylo-2)-a-aimi!no-y- 5 -metylotiomaslowego w 25 iml bezwodnego dwu¬ chlorku metylenu, przygotowana jak w przykladzie III, przeprowadzono w mieszany 'bezwodnik i sprze¬ zono z 2,16 g kwasu 6-aiminopenicylanowego w spo¬ sób opisany w przykladzie Va. Otrzymano 3,9 g jo soli penicyliny z trójetyioamina. Czystosc jej, ozna¬ czona kolorymetrycznie przez próbe z hydroksyla- mina, wynosila 53%. b) Sól sodowa. Roztwór 2,5 g soli sodowej kwasu N-.(l-acetylopropenylo-2)- a-amino- ynmetylotioma- 15 slowego w 25 md bezwodnego acetonu przeprowa¬ dzono w mieszany bezwodnik i sprzezono z 2,16 g kwasu 6-aminopenicylanowego w sposób podany w przykladzie Vb. Otrzymano 4,2 g soli sodowej penicyliny, której czystosc, okreslona koloryme- 20 trycznie z hydroksylamina, wynosila 57°/o.Przyklad VIII. Sól trójetyloaminowa N-(l- mletoksykarbonyloproipenylo-2)-a- amino-y-metylo- 25 tiopropylopenicyliny. Przez reakcje 2,7 g soli sodo¬ wej kwasu N-(l^metoksykarbonylopropenylo-2)-a- -amino-y-metylotiomaslowego, otrzymanej jak w przykladzie IV, z kwasem 6-aminopenicylanowym poprzez mieszany bezwodnik, jak opisano w przy- 30 kladzie Va,otrzymano surowa sól trójetyloaminowa penicyliny w postaci gumowatego ciala stalego, o zdolnosci zwalczania bakterii grupy Bacillus subti- lis. 35 Przyklad IX. Kondensacja róznych, podsta¬ wionych w pierscieniu kwasów DL-ct-aminofenylo- octowych z acetylooctanem metylu. Sole sodowe odpowiednich aminokwasów kondensowano z ace¬ tylooctanem metylu w sposób opisany w przykladzie 40 II, otrzymujac sole sodowe nastepujacych pochod¬ nych kwasu N-Cl-metoksykarbonylopropenylo-S)- -a-aminofenylooctowego, przy czym niekt6re z nich byly solwatami: Podstawienie w pierscieniu Temperatura topnienia. 45 benzenowym (rozklad) o-fluoro 147—149° m-fluoro nieokreslona p-fluoro 152—153° o-chloro 160—165° m-chloro 170—171° p-chloro 164^165° 3,4-dwuchloro 165—167° m-nitro 205—207° m-hydroksy 198—200° 50 55 Przyklad X. Kondensacja kwasu D(-)-a-ami- nofenylooctowego z róznymi zwiazkami karbony- lowymi. Sole metali alkalicznych kwasu D(-)-a- 6o -aminofenylooctowego zawieszano w nizszym al- kanolu i kondensowano z odpowiednim zwiazkiem karbonylowym, zasadniczo jak w przykladzie I.Temperatury topnienia otrzymanych soli chronio¬ nych przy azocie aminokwasów, niekiedy bedacych 65 solwatami, podane sa ponizej:sian Skladnik karbonylowy Jon metalu Acetylooctan etylu Na Acetylooctan etylu K a-mefyloacetylooctan etylu Na Ester etylowy kwasu cyklo- heksanono-2-karboksylo- wego-1 Na Ester etylowy kwasu cyklo- pentanono-2-karboksylo- wego-1 K Ester dwuetylowy kwasu propanono-2-dwukarbo- ksylowego-1,3 Na Benzoiloaceton K 2-acetylocykloheksanon Na Rozpusz¬ czalnik EtOH EtOH EtOH EtOH EtOH EtOH MeÓH EtOH Temperatura topnienia (roz kladu) 255—262° 234-236° 233—237° 268—260° 243—245° 80— 95° 190—192° 96—102° Przyklad XI. a-aminoibenzylopenicylina. a) 0,38 g soli trójetyloaiminowej N-(l-acetylopro- penylo-2)-a-aminobenzylopenicyliny, przygotowa¬ nej jak w przykladzie V, rozpuszczono w miesza¬ ninie 20 ml chloroformu i 25 ml acetonu, potrakto¬ wano 0,4 ml 2 n kwasu solnego do otrzymania pH = 2,5—3 i [mieszano w ciagu 90 minut. Miesza¬ nine ekstrahowano nastepnie starannie 35 ml wody i rozdzielono warstwy. Zóltawa faze wolna przemy¬ to taka sama objetoscia eteru, dodano roztworu kwasnego weglanu sodowego do otrzymania pH = 7 i odparowano pod zmniejszonym cisnieniem w tem¬ peraturze ponizej 25°C. Po wysuszeniu pozostalosci w prózni nad pieciotlenkiem fosforu otrzymano 0,2 g a-aminoibenzylopenicyliny, której czystosc, oznaczona kolorymetrycznie z hydrokisylamina, wy¬ nosila 23%. ib) 0,55 g trójetyloaminowej soli N-(l-metoksy- karbonylopropenylo-2)- a -aminofoenzylopenicyliny, przygotowanej jak w przykladzie VI, rozpuszczono w mieszaninie 25 ml chloroformu i 20 iml acetonu, mieszano w ciagu 90 minut z 0,5 ml 2n roztworu kwasu solnego przy pH = 3. Postepujac z miesza¬ nina jak opisano wyzej, otrzymano 0,35 g a-amino- benzylopenicyliny o czystosci 40%. c) Kazda z soli chronionych przy azocie kwasów a-aminofenylooctowych, opisanych w przykladzie X zawieszono lub rozpuszczono w chlorku mety¬ lenu, przeksztalcano w temperaturze —5°C w mie¬ szany bezwodnik etoksymrówkowy i sprzezono z kwasem 6-araiinopenicylanowym w sposób podany w przykladzie Va. Otrzymana penicyline chroniona przy azocie rozpuszczono w acetonie i hydrolizowa- no w temperaturze pokojowej dwoma równowaz¬ nikami kwasu solnego stosujac roztwór 0,3 n, w 'cia¬ gu 2 godzin przy pH = 2—3. Nastepnie mieszanine rozcienczono chlorkiem metylenu i oddzielono war¬ stwe wodna, doprowadzono pH do 5 i odparowano do sucha w niskiej temperaturze pod zmniejszonym cisnieniem. W kazdym przypadku stwierdzono za pomoca papierowej chromatografii, ze otrzymany produkt byl a-aminobenzylopenicylina. Czystosc próbek, oznaczona kolorymetrycznie z hydroksy- lamina, wahala sie od 25 do 79%. 10 15 20 35 40 45 a) Trójmetyloaminowa sól N-(l-metOksykarbo- nyloproipenylo-2)-«-amino^Hmetylotiopropylopeni- cyliny, opisana w przykladzie VIII, rozpuszczono w mieszaninie 40 ml chloroformu i 40 ml acetonu, mieszano w ciagu godziny z 5,2 ml 2n roztworu kwasu solnego. Postepujac dalej jak w przykladzie XIa otrzymano 2,6 g a-amino-yHmetylotiopropylo- penicyliny o czystosci 25%. Chromatografia papie¬ rowa ujawnila tylko jedna strefe czynnosci anty- biotycznej, nie pochodzacej od wyjsciowej peni¬ cyliny. b) 0,45 g soli sodowej N-(l-acetylopropenylo-2)- -a-amino-y-metylotiopropylopenicyliny, otrzymanej jak w przykladzie VIIb, rozpuszczono w 25 ml wo¬ dy, potraktowano 0,5 ml 2 n roztworu kwasu sol¬ nego i mieszano 90 minut. Bezbarwny roztwór ek¬ strahowano nastepnie eterem w ilosci 25 iml i ek¬ strakty odrzucono. Faze wodna doprowadzono do pH; = 7 za pomoca roztworu kwasnego weglanu sodowego, odparowano w niskiej temperaturze pod zmniejszonym cisnieniem i wysuszono w prózni nad pieciotlenkiem fosforu. Otrzymano 0,4 g a-amino- -/-imetylotiopropylopenicyliny, której czystosc, oznaczona przez kolorymetryczna próbe z hydro- ksylamina, wynosila 48%.Przyklad XIII. Rózne a-aminobenzylopeni- cyliny podstawione w pierscieniu. Kazda z soli so¬ dowych podstawionych w pierscieniu kwasów N-(l- - metoksykaribonylopropenylo-2) - « - aminofenylo- octowych, opisanych w przykladzie IX, zawieszono w chlorku metylenu, przeksztalcono w mieszany bezwodnik etoksymrówkowy i sprzezono z kwasem 6-aminopenicylanowym w sposób podany w przy¬ kladzie Va. Otrzymane penicyliny chronione przy azoicie traktowano w acetonie, w temperaturze po¬ kojowej, w ciagu 30 minut — 2 godzin jednym rów¬ nowaznikiem rozcienczanego kwasu solnego. Przez odparowanie roztworów w niskiej temperaturze pod zmniejszonym cisnieniem i nastepnie ucieranie pozostalosci z chlorkiem metylenu, otrzymano suro¬ we, stale a-aminopenicyliny. Powstanie tych no¬ wych penicylin potwierdzono droga papierowej chromatografii. Czystosc róznych produktów, ozna¬ czona przez kolorymetryczna próbe z hydroksylo¬ amina, byla nastepujaca: Podstawienie w pier- Chroniona przy Wolna scieniu benzenowym azocie penicylina a-amino- penicylina 50 55 o-fluoro m-fluoro p-fluoro o-chloro p-chloro 3,4-dwuchloro m-nitro 68% 65% 680/0 66% 48% 46% 47% 50% 59% 47% 61% Przyklad penicylina.XII. a-amino-ynmetylotiopropylo- P,rzyklad XIV. Krystaliczny kwas 6-[D(-)a- -aminofenyloacetamido]penicylanowy. a) 10,5 ml chloromrówczanu etylu w 350 ml bez¬ wodnego acetonu ochlodzonego do temperatury —8°C i dodano 4 krople N-metylomorfoliny. Mie¬ szanine mieszano w temperaturze —8 5°C i dodawano do niej w ciagu 2 minut 30 g soli sodo¬ wej kwasu N-(l-metoksykarbonylopropenylo-2)D51911 9 10 (-)a-aminofeinylooctowego. Nastepnie mieszano w ciagu dalszych 20 minut. Zawierala ona czynny bez¬ wodnik mieszany w roztworze i chlorek sodowy w zawiesinie. W miedzyczasie przygotowano roztwór o pH = 8 z 25 g kwasu 6-aminopeinicylanowego, 150 ml wody i 17—18 ml trójetyloaminy, rozcien¬ czono 150 ml acetonu i ochlodzono do temperatury w granicach —8 5°C, a nastepnie dodano mie¬ szany bezwodnik, mieszajac bardzo silnie w ciagu 5 minut, po czym mieszano dalej w ciagu godziny.Z mieszaniny odparowano w niskiej temperatu¬ rze i pod niskim cisnieniem aceton, dodano 25 ml metyloizobutylo'-stonu, a nastepnie dodano stezony kwas solny, mieszajac silnie, aby doprowadzic pH fazy wodnej do 2. Mieszano dalej w ciagu 15 minut, dodajac w miare potrzeby kwas solny, po czym warstwy oddzielono i roztwór wodny mieszano dodajac ostroznie 10 procentowy roztwór wodoro¬ tlenku sodowego w celu osiagniecia pH roztworu 6—6,4. Rozpoczela sie wkrótce krystalizacja i mie¬ szanine pozostawiono na noc w chlodni. Nastepnego dnia odsaczono produkt, przemyto dwiema porcja¬ mi po 10 ml wody i wysuszono w powietrzu o tem¬ peraturze 40°C. Otrzymano uwodniony kwas 6-/D(-)a-aminofelnyloacetamido/-pe1nicylanowy. Pro¬ dukty z kilku prób zawieraly 80—85% czystej, bez¬ wodnej penicyliny, co wykazaly badania alkalime- tryczne i mikrobiologiczne. Otrzymywano 33—36 g produktu, co odpowiada wydajnosci 66—72%.Przykladowa próbka miala lal ^ — -\-240° (C = 0,32 w wodzie) i sklad nastepujacy: C — 47,3%, H — 6,40/o, N — 10,2%, S — 7,4%, H20 — 13,3% podczas gdy wzorowi Ci6Hi9N304S, 3H20 odpowia¬ da: C — 47,6%, H — 6,3%, N — 10,4%, S — 7,9%, H20 — 13,4%. b) Powyzszy eksperyment powtórzono biorac za¬ miast soli sodowej kwasu N-(l-metoksykarbonylo- propenylo-2)D(-)a-aminofenylooctowego równowaz¬ na ilosc produktu kondensacji soli sodowej kwasu D(-)a-aminofenylooctowego estru dwuetylowego kwasu propanono-2-dwukarboksylowego-l,3, opi¬ sanego w przykladzie X. Krystaliczny, uwodniony produkt otrzymano z wydajnoscia 42%, przy czym stwierdzono, ze produkt ten zawieral 81% czystej, bezwodnej penicyliny. c) Zawiesine 135,5 g (0,5 mola) soli sodowej kwa¬ su N-(l-metoksykar(bonylopropeinylo-2)a-aminofe- nylooctowego w 1750 ml acetonu ochlodzonego do temperatury —20°C i mieszano silnie, dodajac don 54,5 g (0,5 mola) chloromrówczanu etylu i 12,5 ml 1 procentowego roztworu N,N'-dwumatylobenzylo- aminy w acetonie. 'Mieszano 25 minut w temperatu¬ rze —20°C i dodano do mieszaniny ochlodzony roz¬ twór, przygotowany z 108 g (0,5 mola) kwasu 6-ami- nopenicylanowego, 250 ml wody oraz takiej ilosci 1 n roztworu wodorotlenu sodowego, jaka byla po¬ trzebna dla doprowadzenia pH roztworu do 7.. Do¬ dano nastepnie 750 ml acetonu, mieszano 30 minut podnoszac temperature —159C 0°C, usunieto aceton pod niewielkim cisnieniem i w niskiej tem¬ peraturze, otrzymujac okolo 500 ml stezonego roz¬ tworu wodnego. Nastepnie dodano 1250 ml metylo- izobutyloketonu oraz 192,5 ml 100 procentowego kwasu mrówkowego i mieszano silnie w ciagu go¬ dziny i pozostawiono na 16 godzin w temperaturze 0 — 5**C. Wykrystalizowana penicyline odsaczono, przemyto dwa razy 50 ml wody i wysuszono w temperaturze 35 — 40°C. Otrzymano 136 g pro¬ duktu o czystosci 87% i o zawartosci wody 12,5%. d) Powtórzono przyklady a) i c), stosujac zamiast N-metylomorfoliny lub N^-dwumetyloibenzylo- aminy odpowiednie ilosci katalizatorów, podane w ponizszej tabeli: .Wydajnosc po Katalizator uwzglednieniu czystosci N-metylopiperydyna 63% metylojodek N-metylopiperydyny 31% 2-hydroksymetylo-N-metyilopirolidyna 46% 2-dwumetyloaminoetanol 59% 3-dwuimetyloaminopropanol-l 67% 1 -dwumetyloaminopropanol-2 60% chlorowodorek chlorku 2-dwumetylo- aminoetylowego 61% chlorowodorek kwasu dwumetyloamino- octowego 57% tlenek N,N-dwumetyloirystyloaminy 55% Dobre wyniki dawaly równiez katalizatory takie, jak chlorowodorek trójmetyloaminy, N,N-dwume- tylomirystyiloamina, N-metylopirolidyna i N'N-dwu- metylopiperazyna. Rózne wyniki otrzymywano sto¬ sujac pirydyne, piperydyne, pirolidyne i morfoline.Handlowy N-metylopirolidon, zawierajacy prawdo¬ podobnie zasadowe zanieczyszczenia, byl równiez skuteczny, ale oczyszczony zwiazek nie dawal do¬ brych wyników.Przyklad XV. a-amino m-hydroksybenzylo- penicylina. 2,0 ml chloromrówczanu etylu w 30 ml bezwodne¬ go acetonu ochlodzono do temperatury —5°C i do¬ dano dwie krople N-metylomorfoliny. Mieszanine mieszano w temperaturze od —5 do 0°C i dodawa¬ no do niej porcjami w ciagu 2 minut 5,8 g soli so¬ dowej kwasu N-(l-metoskykarbo,nylopropenylo-2)- DL-a-amino m-hydroikisyfenylooctowego, przygoto¬ wanej w sposób podany w przykladzie IX. Po 15 minutach mieszania mieszanine przesaczono i prze¬ sacz dodano mieszajac do ochlodzonego lodem roz¬ tworu 4,2 g kwasu 6-amiinopenicylanowego w 15 ml wody, 2,95 ml trójetyloaminy i 15 ml acetonu.Otrzymany roztwór mieszano 30 minut w tempera¬ turze 0°C i nastepnie 30 minut bez zewnetrznego chlodzenia, po czym odparowano w niskiej tempe¬ raturze i pod zmniejszonym cisnieniem do objetos¬ ci 20 ml.Otrzymany wodny roztwór potraktowano 20 ml eteru, doprowadzono pH roztworu do 1,5 przez os¬ trozne dodawanie stezonego kwasu solnego i mie¬ szano 15 minut. Rozdzielono nastepnie warstwy i faze wodna ekstrahowano 10 mi eteru i wreszcie potraktowano ostroznie 5 n roztworem wodoro¬ tlenku sodowego dla doprowadzenia do pH = 5,7, a wówczas rozpoczela sie krystalizacja. Utrzymywa¬ no mieszanine w temperaturze 0°C w ciagu godzi¬ ny, odsaczono, przemyto osad zimna woda i wysu¬ szono w prózni nad pieciotlenkiem fosforu. Otrzy¬ mano 2 g jednowodzianu a-amino m-hydroksyben- zylopenicyliny o skladzie: N — 11,1% i S — 8,0%, 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6011 51911 12 podczas gdy wzorowi C16Hi9N305S. HaO odpowia¬ da zawartosc N — 11,0% i S — 8,3%.Przyklad XVI. a-amino-2-tienylometylope- nicylina.Zawiesine 2,4 g soli potasowej kwasu DL-a-ami- no-2-tienylooctowego w 20 ml etanolu potraktowa¬ no 1,6 ml acetyiooctaniu etylu i ogrzewano pod chlodnica zwrotna przez 15 minut, do otrzymania czystego roztworu. Rozpuszczalnik oddestylowano pod zmniejszonym cisnieniem i pozostalosc wysu¬ szono w prózni nad pieciotlenkiem fosforu. Otrzy¬ mano 3,5 g soli potasowej kwasu N(l-etoksykarbo- nylopropenylo-2)-a-amino-2^tienylooctowego o nie¬ okreslonej temperaturze topnienia i o skladzie: C — 46,7%, H — 5,4%, K — 12,9%, N — 4,4%, S — 10,4%, podczas gdy wzorowi CxaHuKN04S odpowiada: C — 46,9%, H — 4,6%, K — 12,7%, N — 4,6% i S — 10,4%. 1,5 g tego posredniego produktu dodawano por¬ cjami, mieszajac, do ochlodzonego do temperatury —5°C roztworu 0,5 ml chloromrówczanu etylu z jedna kropla N-metylomorfoliny w 20 ml bezwod¬ nego acetonu. Zawiesine mieszano 15 minut w tem¬ peraturze —5 — 0°C i przesaczono. Przesacz dodano do chlodzonego lodem, mieszanego roztworu, przy¬ gotowanego z 1 g kwasu 6-aminopenicylanowego, 10 ml wody, 0,7 ml trójetyloaminy i 10 ml acetonu.Mieszanie kontynuowano w ciagu 30 minut w tem¬ peraturze 0°C i dalszych 30 minut bez chlodzenia, w temperaturze zmierzajacej do temperatury po¬ kojowej, a nastepnie stezono w prózni dla usunie¬ cia acetonu.Stezony, wodny roztwór potraktowano taka sama objetoscia eteru, dodano kwasu solnego do pH = = 1,5 i mieszano w ciagu 15 minut. Po oddzieleniu warstw, do warstwy wodnej dodano rozcienczonego wodorotlenku sodowego w celu doprowadzenia pH do 6, a nastepnie odparowano do sucha. Pozosta¬ losc wysuszono mad pieciotlenkiem fosforu, staran¬ nie przemyto dwuchlorkiem metylenu i ponownie wysuszono, otrzymujac 1,5 g surowej a-amino-2- -tienylometylopenicyliny. Alkalimetrycznie stwier¬ dzono, ze czystosc tego produktu wynosi 44%. Za pomoca papierowej chromatografii wykazano, ze produkt ten ma dzialanie przeciwbakteryjne w jed¬ nej strefie.W podobny sposób otrzymuje sie a-aminotienylo- metylopenicyline z soli potasowej kwasu a-amino- -3-tienylooctowego. PL