Pierwszenstwo: 02.IX.1960 Francja Opublikowano: 16.V.1966 51525 i KI. 5 l, 10/01 MKP E-21 d UKD [biblioteka] Wlasciciel patentu: Houillers du Bassin du Nord et du Pas-de-Calais, Douai (Francja) Hydrauliczny stojak telesbópótify Rozsuwanie stojaków powinno umozliwiac, po pierwsze, uwzglednienie obnizania stropu, a po wtóre, przystosowanie w pewnych granicach sto¬ jaka do zmian lokalnych otworu pokladu. W chod¬ nikach o malym otworze mozliwosc przystosowa¬ nia do zmian lokalnych otworu jest bardzo mala i wówczas zachodzi potrzeba badz to posiadania bardziej zróznicowanego asortymentu stojaków o róznych dlugosciach, co z kolei wymaga zwie¬ kszenia skladów i wymaga konserwacji sprzetu, badz tez uzycia slupów wymiennych o dlugosci ograniczonej, wskutek czego w miejscu polaczenia . z odpowiednim stojakiem wystepuje zmniejszona wytrzymalosc.Bardziej elastyczna eksploatacja moze byc osiag¬ nieta za pomoca teleskopowych stojaków hydrau¬ licznych. W stojakach zwyklych typów ciecz jest utrzymywana przy stalym cisnieniu za pomoca jednego zaworu rozladowczego. Sila nosna jest wiec proporcjonalna do przekroju cylindra, w któ¬ rym* odbywa sie poslizg, przy czym w zwyklym dzwigniku teleskopowym o dwóch cylindrach zmiana obciazenia jest rzedu 30% przy przecho¬ dzeniu z jednej sekcji do drugiej.Taka zmiana sily nosnej wywiera szkodliwy* wplyw na wytrzymalosc gruntu, co jest jedna z przyczyn obnizania.Aby zapobiec tej niedogodnosci proponowano juz stosowanie stojaka hydraulicznego, zawierajacego rure teleskopowa umieszczona pomiedzy kadlubem 10 15 20 25 30 i tlokiem, której dno oddziela komore o wyzszyiA cisnieniu zamknieta od zewnatrz przez tlok komofc ry o cisnieniu nizszym, wykonana w kadlubie, przy czym w tych komorach przy wsuwaniu rury teleskopowej cisnienia sa wyregulowane do war*- tosci odwrotnie proporcjonalnej do stosunku prze¬ kroju komór.Wynalazek niniejszy ma na celu ulepszenie sto* jaków tego rodzaju w celu uzyskania wiekszej elastycznosci manewrowania podczas podnoszenia i opuszczenia przez nastawianie z mozliwie naj¬ wiekszym bezpieczenstwem, przy czym regulacja cisnien w komorze górnej i dolnej, jest bardziej pewna i skuteczna, a konstrukcja jest bardziej zwarta.Wynalazek dotyczy stojaka hydraulicznego tele¬ skopowego wymienionego rodzaju, a polega na tym, ze rura teleskopowa w poblizu dna jest za¬ opatrzona w tlok z pozostawieniem w kadlubie ko¬ mory pierscieniowej, otaczajacej rure i polaczonej z doplywem cieczy pod cisnieniem dla sterowane¬ go opuszczania tej rury i z odplywem tejze cie¬ czy dla sterowanego podnoszenia, przy czym ko-* mory górna i dolna sa polaczone z odplywem cie¬ czy za posrednictwem zespolu zaworów, ustawio¬ nych na wartosci zapewniajacej regulowanie cis¬ nien w tych komorach w stosunku odwrotnym do stosunku przekrojów tych komór przy wsuwaniu rury teleskopowej pod dzialaniem cisnien górotwo¬ ru, podczas gdy zespoly zaworów zwrotnych umoz- 515255- 3 liwiaja sterowanie podnoszenia i opuszczanie rury teleskopowej w kadlubie i rdzenia w rurze tele¬ skopowej pod dzialaniem cieczy pod cisnieniem.Takie stojaki odpowiadaja wiec warunkom prze-; suwu przy stalym obciazeniu, zapobiegajac omówio¬ nym niedogodnosciom.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pierwszej od¬ miany wykonania stojaka teleskopowego o stalym obciazeniu przesuwu, fig. 2 przedstawia w zwie¬ kszonej skali szczegól zaworów w przegrodzie mie¬ dzy komorami, fig. 3 — przekrój zespolu zaworów rozrzadczych cieczy pod cisnieniem w stojaku, fig. 4 — przekrój drugiej odmiany stojaka, fig. 5 — przekrój zespolu zaworów w stojaku wedlug fig.4. * Stojak przedstawiony na fig. 1 posiada kadlub 1, stanowiacy cylinder ograniczony kolnierzem 2, pod ktróym jest wytoczony wlasciwy cylinder, a po¬ nad nim znajduje sie prowadnica 4. Kadlub jest zaopatrzony w dno 5, stanowiace stope stojaka i umocowany, na niej-'w sposób szczelny. Boczne dziurkowanie 6 w poblizu dna 5 pozwala na przej¬ scie do cylindra 3 rurki zasilania zewnetrznego 7, polaczonej z zespolem zaworów 8. Zespól S jest polaczony ^ kanalem 9 wykonanym w sciance cy¬ lindra 3 tuz pod kolnierzem 2.W prowadnicy 4 umocowana jest przesuwna rura 10, posiadajaca glowice uszczelniajaca 11, jtóesuw*- na w cylindrze 3. Kolnierz 12 rozdziela w rurze 10 cylinder 13 od prowadnicy 14.Prowadnica 14 prowadzi przesuwny rdzen 15 sto¬ jaka, posiadajacy z zewnatrz glowice i stanowiacy tek* 1T, przesuwny i"uszczelniony w cylindrze 13.Korek 18 jest umieszczony w sposób szczelny na koncu cylindra 13 dla utworzenia przegrody prze¬ dzielajaceji cylinder 13i od cylindra -3..Przegroda jest zaopatrzona od strony cylindra 3 we wglebienie 19, w którym jest umocowane w sposób szczelny gniazdo 20 z zaworem 21 polaczo¬ nym ze sprezyna 22, przy czym komora tego za¬ woru jest polaczona otworem nachylonym 23 z cy¬ lindrem 13.Korek 18 w cylindrze 13 posiada przedluzenie wydrazone 24, polaczone z cylindrem 3 przez ka¬ nal 25 i zamkniete w górnej czesci gniazdem 26, Istóre jest osadzone w sposób szczelny i na którym od spodu opiera sie zawór 27 poddany dzialaniu sprezyny 28.Aby umozliwic calkowite zaglebienie rdzenia 15 tlok 17 rdzenia posiada na swej dlugosci wneke 29 dla pomieszczenia przedluzenia 24.Dno 5 jest zaopatrzone od strony cylindra 3 w wystep 31, który moze wspóldzialac z zaworem 21 w celu otwarcia zaworu z chwila calkowitego wsuniecia rury 10 do kadluba 1.Zespól zaworów 8 posiada wewnatrz- otwór prze¬ lotowy 32. Na jednym koncu tego otworu jest wkrecony szczelny korek 33 posiadajacy wystefr 34, który moze stanowic oparcie dla suwaka tlo^- kowego 35 przesuwnego w otworze 32. W drugim koncu tego otworu znajduje sie równiez szczelny korek 36, na którym jest oparta sprezyna 37 za¬ opatrzona z przodu w iglice 38. Ruchoma oslona 39 obejmuje sprezyne 37 i na koncu stanowi gniaz- 525 4 do dla iglicy 38. Oslona 39 sama stanowi zawór na kadlubie bloku 8. Oslona posiada otwór 43.Suwak 35 stanowi tlok i jest zaopatrzony na jed¬ nym ze swych konców w wystep 40 stanowiacy 5 oparcie dla wystepu 34. Na drugim koncu posia¬ da prowadnice gwiazdowa 41 oraz wystep 42 przeznaczony do wypychania iglicy 38 z gniazda, przy czym glowica oslony 39 jest zlobkowana dla zapewnienia przejscia cieczy pomimo oparcia. Pro- io wadnica gwiazdowa 41 odpycha nastepnie oslone 39 co pozwala na wiekszy przeplyw cieczy. Otwór 44 umozliwiajacy ten przeplyw jest zamkniety z przodu korkiem 45 i jest polaczony kanalem 46 z komora 47 równolegla do kanalu 32. W komorze 15 tej miesci sie ruchoma oslona 48, której dno sta¬ nowi gniazdo zaworu regulacyjnego 49 poddanego dzialaniu cisnienia w komorze dolnej 3, przy czym wrzeciono zaworu jest umieszczone w stosie kraz¬ ków elastycznych. Wrzeciono jest prowadzone 20 przez prowadnice gwiazdowa 51 w oslonie 47 i przez krazek 52 umieszczony w korku slepym 53, wkre¬ conym do gwintowanego konca komory 37 w celu nastawienia regulacji i zamknietym kolpakiem 54 stanowiacym przeciwnakretke, 25 Poprzeczny kanal 55 doplywu oleju dla opusz¬ czania rdzenia przechodzi przez wydrazenie 32 i jest otwarty do komory 47 w poprzek osolny 48.Kanal 55 jest polaczony przez wyjscie 56 z otwo- rsm.9f.:--,"i'' \ ,.: : 30 W kanale 44 znajduje sie równiez odplyw 57 po¬ laczony z przewodem 7.Stojak ten dziala w sposób nastepujacy: Nastawienie opuszczania polega na wprowadze¬ niu rury 10 do kadluba 1,. • W tym celu zespól 8 35 jest polaczony z wlotem pompy do odplywu 56 przez otwór doplywowy 58 przewidziany w kanale 55. Tak samo odpowiedni otwór wejsciowy 59 jest ?. polaczony z zasobnikiem cieczy, W tych warunkach tlok suwakowy 35 zostaje odepchniety, a jego glo- 40 wica 42 wciska iglice 38, tak iz odplyw 57 moze byc polaczony kanalem 43 z otworem 59. Podczas tego zabiegu ciecz pod cisnieniem napelnia komo- ;: re zawarta miedzy glowica 11 i kolnierzem 2 na zewnatrz-rury 10 i wewnatrz cylindra 3, wskutek 45 czego rura 10 jest popychana w kierunku dna 5; Ciecz znajdujaca sie miedzy przegroda 18 i dnem 5 zastaje wypchnieta. Gdy opuszczanie posunie sie do tego stopnia, ze przegroda 18 dotyka dna 5, wystep 31 otwiera zawór zwrotny 21. Tlok 15 mo- 50 ze wówczas opasc pod dzialaniem sily ciazenia, przy czym ciecz zawarta w cylindrze 13 moze po¬ dazac ta sama droga.Dla wykonania zabiegu podpierania, to znaczy dla podniesienia rury 10 i nastepnie podniesienia 55 rdzenia 15 otwór 59 jest polaczony z pompa, a ot¬ wór 58 z zasobnikiem. Tlok 35 jest wówczas wy-- pchniety w polozenie przedstawione na fig. 3 czyli w polozenie oparcia glowicy 40 na glowicy 34.Przez otwór 9 i odplyw 56 komora zawarta miedzy 60 kolnierzem 2 i glowica tloka 11 jest polaczona z odplywem. Pobieranie cieczy pompy odbywa sie przez podniesienie iglicy 38 i jej oslony 39, przy : czym zasilanie odbywa sie przez odplyw 57, rure 7 i ctwór 6. Rura 10 moze byc calkowicie wpuszczo- 65 na albo moze znajdowac sie w pewnej odleglosci5 od dna 5. W obu przypadkach wysuniecie rury wzgledem cylindra 3 nastepuje w pierwszej kolej¬ nosci, a rdzen 15 wysuwa sie dopiero po calkowi¬ tym wysunieciu rury 10.Istotnie, w pierwszym przypadku otwarcie za¬ woru zwrotnego 21,przez glowice 31 oraz straty cisnienia przez dlawienie przy przejsciu przez ko¬ rek 18 sa wystraczajace dla rozpoczecia podnosze¬ nia rury 10. Z chwila gdy zawór 21 jest uwolniony cd glowicy 31 zachodzi drugi przypadek, przy czym opór zaworu zwrotnego umozliwia podnoszenie sie rury 10. Gdy rura ta oprze sie, cisnienie zasilaja¬ ce powoduje otwarcie zaworu 21 i wówczas wy¬ suwa sie rdzen .15.Nalezy zaznaczyc, ze wydluzanie sie rury 10 na¬ stepujace w pierwszej kolejnosci jest korzystne, poniewaz pozwala to w pózniejszych zabiegach na jak najlepsze wykorzystanie obustronnego stero¬ wania tej rury.Stojak ustawiony na miejscu w sposób omówio- ry wyzej jest poddany dzialaniu cisnien górotwo¬ ru. Obciazenie przylozone do rdzenia 15 az do war¬ tosci równej iloczynowi powierzchni przekroju cy¬ lindra 13 przez cisnienie jest równe sumie cisnien nastawionych przez zawór 21 i zawór 49. Z chwila osiagniecia tej wartosci otwiera sie zawór 21 jak równiez zawór 49 zespolu zaworowego 8, przy czym te dwa zawory pozwalaja na odplyw czynnika, od¬ powiadajacy wsunieciu rdzenia 15 do rury 10.Jezeli obnieznie stropu jest takie, ze rdzeri do¬ chodzi do konca suwu w rurze 10, to ta rura prze¬ suwa sie w kadlubie 1. Sila przeciwstawiajaca sie opuszczaniu sie stropu jest wówczas iloczynem po¬ wierzchni przekroju cylindra 3 przez cisnienie ja-( kie moze byc utrzymane w tym cylindrze.Cisnienie utrzymane w cylindrze 3 wynika z na¬ stawienia zaworu 49. Cisnienie jakie moze byc utrzymane w cylindrze 13 jest suma cisnien pow¬ stalych wskutek nastawienia zaworu 49 i zaworu 27 polaczonych szeregowo. Aby uzyskac stale obcia¬ zenie przesuwu wystarcza zeby stosunek cisnien w obu cylindrach byl odwrotnie proporcjonalny do stosunku powierzchni tych przekrojów.W praktyce jest rzecza korzystna obranie takiej wartosci nastawienia zaworu 27, która jest nieco mniejsza od wartosci teoretycznej, co daje pewnosc, ze rdzen 15 opusci sie w rurze 10 zanim ta rur^a bedzie przesuwac sie w dól w kadlubie 1.Przy odzyskiwaniu czynnosc jest taka safria jak przy opisywanym zabiegu opuszczania.Jest oczywiste, ze ustalenie wartosci cisnien w róznych komorach stojaka moze byc zapewnione przez dowolne inne urzadzenie niz zawór nasta¬ wiony, umieszczony w przegrodzie.W odmianie wedlug fig. 4 przegroda 18a prze¬ puszcza przez uszczelnione zlacze rure poosiowa 60, sztywno polaczona z dnem 5a kadluba stojaka, a rdzen 15a posiada u dolu gniazdo 61, które otacza z pewnym luzem rure 60. W takim stojaku zespól zaworowy 62 jest polaczony kanalem 66a z komora, zawarta pomiedzy kadlubem la stojaka i tlokiem posrednim lOa. Podobnie jak w przykladzie po¬ przednim komora jest polaczona rura 7a z komora zawarta pod przegroda posrednia 18a. Inne zlacze 63 jest przewidziane w srodku rury 60. 525 s 6 W zespole zaworowym 62 (fig. 5) zastosowano zwykle podwojenie elementów opisanych w zwiaz¬ ku z fig. 2. Zespól posiada jedynie doplyw 58a do sterowania opuszczania i obustronnego oddzialy- 5 wania na rure posrednia lOa, przy czym kaftal 58a dochodzi z tylu dwóch suwaków 35a i 35b podob¬ nych do suwaka 35 na fig. 2 i odpowiadajacym tym elementom jednak z dwoma kanalami 44a i 44b. Te dwa kanaly 44a i 44b lacza sie z kanalami odply- io wowymi 57a i 57b podobnymi do odplywu 57 na fig. 2 i polaczonymi odpowiednio z* rura 7a i zla¬ czem 63. Inny kanal odplywowy 56a jest polaczony z komora pierscieniowa pomiedzy rura teleskopo¬ wa lOa i kadlubem la przez kanal 66a. 15 Zespól zaworowy 62 jest zaopatrzony w jedyny doplyw cieczy pod cisnieniem 59a doprowadzony przed suwaki 35a i 35b. Zespól ten posiada rów*- niez dwa zawory nastawiane 49a i 49b poddbne do zaworu nastawionego 49 na fig. 2, które moZA re- 20 gulowalc nadcisnienie w komorach dblriej^ i górnej, rozdzielonych przegroda 18a. Zawory 38a i'28tf wraz z ich przesuwnymi oslonami zapewniaja odpo¬ wiednio dzialanie zwrotne kazdej ztyeh komór.Dzialanie takiego' zespolu jest 'pódbbhe do dzia- 25 lania zespolu opisanego wyzej^ ale;^atóasthfedrtego zaworu nastawnego umieszczonego'''-W rifzfe'gró^zie, zastosowano doplyw i odplyw w^leltifewkri^ na wartosc odpowiednia dla kazdej'^Iromory. ''"' Rozwazajac opisane. kóhstru]^ 30 dzic, ze przede wszystkim zay^óry::s4! zStrez|Te^zo- ne przed wszelkim mechanicznym dzialaniem zew¬ netrznym, które moglyby je rozregulowac, a po wtóre, ze te zawory moga byc latwo rozebrane i wymienione. 35 Oczywiscie w ramach wynalazku mozna wpro¬ wadzic równiez inne zmiany w opisanych kon¬ strukcjach, w szczególnosci liczba elementów prze¬ suwnych w stojaku moze byc wieksza od trzech. 40 PL