Pierwszenstwo: 30.VII.1963 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 20.VII.1966 51496 KI. 21 h, 30/02 MKP 62/2p /l|0& UKD (biblioteko Wspóltwórcy wynalazku: Helmut Rossa, Otto Vogler Wlasciciel patentu: VEB Inducal Berlin „Herman Sehliinme", Berlin Treptow (Niemiecka Republika Demokratyczna) Patentowego j Urzadzenie do elektroiskrowego, równomiernego utwardzania powierzchniowego Wynalazek dotyczy urzadzenia do elektroiskro¬ wego, równomiernego utwardzania powierzchnio¬ wego.Przy utwardzaniu powierzchniowym sposobem elektroiskrowym wlasciwy efekt technologiczny uzyskuje sie dopiero wtedy, gdy cala utwardza¬ na powierzchnia wykazuje równomiernosc, to zna¬ czy energia zuzyta na jednostke powierzchni w tym samym czasie musi byc taka sama dla calej utwardzanej powierzchni. Dla utrzymania okre¬ slonej stalej utwardzania Kv=EQ. f.v.b. stosuje sie dotychczas automatyczne regulatory przerwy iskrowej oraz staly mechanizm posuwo¬ wy poruszajacy obrabiany przedmiot wzglednie przy nieruchomym przedmiocie, sluzacy do poru¬ szania elektrody. W podanym wzorze EQ oznacza ilosc energii zawartej w impulsie w Ws, f — ilosc impulsów w ciagu sekundy, v — posuw obrabiane¬ go przedmiotu wzglednie elektrody w 5^™- , a b— s oznacza szerokosc elektrody w mm.Opisane urzadzenie zapewnia wprawdzie rów¬ nomierny posuw, jednak jest niezalezne od wy¬ stepujacych wahan energii w przerwie iskrowej.Gdy wskutek nierównomiernosci regulacji przer¬ wy iskrowej maleje energia przetwarzana w nim dla utwardzania powierzchni, to mechanizm po¬ suwowy przesuwa mimo to nadal obrabiany przed- ,miot. Wskutek tego nie mozna dotrzymac okre¬ slonej stalej utwardzania, gdyz iloczyn Efi. f przy tym samym posuwie, s jest mniejszy, a przetwa¬ rzana ilosc przypadajaca na jednostke powierz¬ chni ulega zmniejszeniu. Dlatego tez nie mozna 5 uzyskac efektu równomiernego utwardzania, gdyz zalezy on od dzialania jednakowych dawek ener¬ gii w jednostce czasu.Wynalazek stawia sobie za zadanie usuniecie tych wad. Wedlug wynalazku posuw obrabianego 10 przedmiotu wzglednie elektrody regulowany jest automatycznie przez nadajnik wartosci zadanej zaleznie od wybranego stopnia obciazenia, tak, ze zapewniona jest ciagle stala przemiana energii, a tym samym bezbledne utwardzanie. Poza tym 15 regulowany mechanizm posuwowy wlacza sie sa¬ moczynnie dopiero wtedy, gdy w przerwie iskro¬ wej osiagniety zostanie ustalony uprzednio mini¬ malny poziom przemiany energii. Jezeli wskutek ^zawodnosci regulacji przerwy iskrowej energia 20 ,ulegnie zmniejszeniu ponizej okreslonego mini¬ mum, to jednoczesnie przekaznik wylacza auto¬ matycznie posuw, który dopiero wtedy zostaje po¬ nownie wlaczony samoczynnie poprzez czlon ste¬ rujacy zalezny od obciazenia, gdy regulator przer¬ az wy iskrowej spowoduje ponowne osiagniecie za¬ danego minimum dla przemiany energii. W ten pposób zapewnia sie uzyskanie równomierne] -struktury na calej utwardzanej powierzchni. Za pomoca tego urzadzenia, stosownie do kazdora- 30 zowych parametrów technologicznych, przy róz- 5149651496 3 nych obrabianych przedmiotach i elektrodach, mozna ustalic odpowiednie ilosci energii, co ma duze znaczenie w przemysle, gdyz kazdy mate¬ rial wymaga stosowania innych czasów utwar¬ dzania oraz innych wartosci energii.Wynalazek zostanie wyjasniony blizej na pod¬ stawie przykladu uwidocznionego na rysunku.Przerwa iskrowa utworzona przez obrabiany przedmiot 1 i elektrode 2 zasilana jest z genera¬ tora impulsów o znanej konstrukcji. Odpowied¬ nio do zadanej glebokosci utwardzenia generator mozna przelaczac na rózne stopnie mocy za po¬ moca kondensatorów 3 i przelaczników 4. W trans¬ formatorze pradowym 19, po stronie wtórnej in¬ dukuje sie prad zalezny od obciazenia, który przez prostownik 16 wysyla okreslony impuls regula¬ cyjny do regulatora 12 przedstawionego w postaci twornika silnika regulacyjnego. Impuls ten zalez¬ ny od obciazenia w przerwie iskrowej, jest prze¬ noszony na transformator regulacyjny 7 i regulu¬ je w sposób ciagly twornik silnika mechanizmu posuwowego 5 odpowiednio do posuwu zadawanego przez nadajnik wartosci zadanej 13, 14. Wartosc zadana ustala sie za pomoca kondensatorów 3 i przelaczników 4 przez zamkniecie odpowiednich styków 14. W ten sposób utrzymuje sie staly po¬ suw odpowiednio do zadanego dozowania energii, w zaleznosci od czasu jej dzialania na jednostke powierzchni.Silnik mechanizmu posuwowego 5 otrzymuje napiecie z transformatora regulacyjnego 7 dopie¬ ro wtedy, gdy w przerwie iskrowej zostanie osiag¬ nieta minimalna przemiana energii, uwarunkowana jego sterowaniem. W tym celu z transformatora 19 przez opór ograniczajacy 11 otrzymuje napie¬ cie przekaznik 10, tak, ze przy okreslonym obcia¬ zeniu w przerwie iskrowej przekaznik ten dziala i wlacza napiecie na cewke stycznika 8. Przez za¬ dzialanie stycznika 8 transformator regulacyjny 7 zostaje wlaczony i dopiero wtedy silnik mecha¬ nizmu posuwowego 5 moze zostac uruchomiony.W ten sposób mechanizm posuwowy dziala dopie- 5 ro wtedy, gdy w przerwie iskrowej istnieje odpo¬ wiednia minimalna wartosc przemiany energii.Jezeli wskutek uszkodzenia regulatora w czasie procesu utwardzania nastapi spadek przemiany energii, to przekaznik 10 wylacza sie i przerywa io ruch mechanizmu posuwowego az do momentu, gdy minimalna wartosc tej przemiany ponownie zostanie naregulowana, a przekaznik przez trans¬ formator 19 ponownie otrzyma napiecie, przy któ¬ rym zadziala, co spowoduje samoczynne urucho- 15 mienie mechanizmu posuwowego. W ten sposób nigdy nie moze wystapic zmniejszenie dawki ener¬ gii, co prowadziloby do nierównomiernego utwar¬ dzenia. PL