PL51027B1 - - Google Patents

Description

29.111.1961 Wielka Brytania Opublikowano: 28. IV. 1966 51027 KI. 32a, 15/02 MKP C 03 b tólfli V: .V.UKD 666.1.036.4 Wlasciciel patentu: Pilkington Brothers Limitedr Liverpool (Wielka Brytania) ciBLiOTEKA I i}txaóo PotonfortMO ! folrtk) Sposób wytwarzania szkla plaskiego oraz urzadzenie do stoso¬ wania tego sposobu Wynalazek niniejszy dotyczy wytwarzania szkla plaskiego.Przy wytwarzaniu szkla plaskiego znanymi spo¬ sobami przez walcowanie, na powierzchnie szkla przenoszone sa niedokladnosci, wystepujace na po¬ wierzchni walców, jak równiez powstaja zmiany gru¬ bosci, powodujace odksztalcenia, wynikajace z asy¬ metrii jednego lub obydwóch walców.Przy wytwarzaniu tasmy szklanej sposobem wy¬ ciagania pionowego otrzymywane szklo ma lustrzana powierzchnie o'„politurze ogniowej", lecz w ciag¬ nionym arkuszu powstaja odksztalcenia, spowodowa- * ne róznica temperatur, wystepujacych przed skrze¬ pnieciem szkla, sam zas proces takiego wytwarzania szkla plaskiego postepuje wolniej, niz proces wy¬ twarzania przez walcowanie.Sposób wedlug wynalazku umozliwia wytwarzanie szkla plaskiego, majacego polysk odpowiadajacy szkle o „politurze ogniowej" wolnego od znieksztal¬ cen, wystepujacych przy sposobie wytwarzania szkla iv postaci tasmy, zarówno przez walcowanie jak i przez wyciaganie. Sposób ten obejmuje doprowa¬ dzanie szkla z regulowana predkoscia do kapieli z roztopionego metalu i przesuwanie tego szkla wzdluz powierzchni kapieli w warunkach cieplnych, zapewniajacych ustalenie sie warstwy roztopionego szkla na kapieli, utrzymywanie wspomnianej war¬ stwy szkla w stanie roztopionym do czasu, az na po¬ wierzchni kapieli wytworzy sie plynaca masa roz¬ topionego szkla o stalej grubosci. "' 15 25 30 Masa ta moze rozplywac sie bez przeszkód na boki do granic mozliwosci swobodnego przeplywu szkla pod wplywem sily ciazenia i napiecia powierzch¬ niowego. Sposób ten obejmuje równiez ciagle przesuwanie plynnej masy w postaci tasmy wzdluz kapieli i chlodzenie jej w miare jej przesuwania do temperatury, umozliwiajacej zdjecie z kapieli go¬ towej tasmy w stanie nieuszkodzonym.Zasadniczym celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania szkla plaskiego o róznych grubosciach, majacego polysk lustrzany jak przy stosowaniu „politury ogniowej" oraz wolnego od znieksztalcen wystepujacych w znanych sposobach wytwarzania szkla w postaci tasmy zarówno przez walcowanie, jak i przez wyciaganie pionowe.Sposób wedlug wynalazku obejmuje stopniowe przesuwanie tasmy szkla wzdluz roztopionej kapieli w warunkach cieplnych, zapewniajacych utrzyma¬ nie tasmy w wystarczajacej sztywnosci, aby moz¬ liwe bylo jej uchwycenie w celu umozliwienia regu¬ lowania predkosci jej przesuwu wzdluz kapieli.Uchwycona tasma tworzy wtedy bariere przeciwdzia¬ lajaca przenoszeniu wzdluznych sil przyspieszaja¬ cych. Poza tym sposób obejmuje ciagle ogrzewanie tasmy do przejsciowego stanu plastycznego, wywiera¬ nia na plastyczna tasme sily ciagnacej, skierowanej wzdluznie w celu uzyskania z góry okreslonego zmniejszenie grubosci tasmy, stabilizowanie tasmy szkla o zamierzonej, zmniejszonej grubosci oraz chlodzenie ustabilizowanej tasmy do temperatury, 5102751027 3 A ? < umozliwiajacej zdjecie jej z kapieli w stanie nie¬ uszkodzonym.Ponadto sposób wedlug wynalazku obejmuje rów¬ niez utrzymywanie warstwy szkla w takim stanie roztopionym, który zapewnia swobodny rozplyw szkla w kierunku poprzecznym do jej bocznych kra¬ wedzi, do granicy mozliwosci swobodnego plyniecia #zkla pod dzialaniem sily ciazenia i napiecia po¬ wierzchniowego, dopóty az na powierzchni kapieli * ?^lpostanie utworzona plynna masa roztopionego szkla * o1 stalej gruDOSCL Nastepnie masa ta jest stale prze¬ suwana w postaci tasriy wzdluz kapieli oraz chlo¬ dzona w miare jej przesuwania w celu usztywnienia jej do tempertury, w której mozliwe jest jej uchwy¬ cenie. Usztywniona tasme chwyta sie w celu uzys¬ kania kontroli jej predkosci przesuwania wzdluz kapieli. Uchwycona sztywna tasma szkla tworzy ba¬ riere przeciwdzialajaca, przenoszeniu wzdluznych sil przyspieszenfa na warstwe roztopionego szkla."Korzystniej Jest jezeli w wykonywaniu wynalazku stosuje sie kapiel przygotowana w sposób szczegó¬ lowo opisany w polskim patencie nr 39725.Aby zapobiec wystepowaniu przyspieszenia ruchu roztopionego szkla w miare jego chlodzenia, pred- ^_.'l.fJc$)ac^ przesuwania plynnej masy szkla utrzymuje sie taka sama, jak predkosc posuwu sztywnej tasmy przesuwanej wzdluz kapieli.Ponadto sposób wedlug wynalazku wyróznia sie tym, ze szerokosc lasmy szklanej jest regulowana przez wywieranie sil rozciagajacych, dzialajacych poprzecznie do tasmy w stanie plastycznym, podczas gdy sila ciagnaca skierowana wzdluznie ma na celu uzyskanie wspomnianego zmniejszenia grubosci tasmy.Sily ciagnace moga byc wywierane na plastyczne szklo za pomoca walców, na które kierowana jest ochlodzona tasma szkla ze zbiornika. Poza tym we¬ dlug wynalazku poprzeczne sily rozciagajace moga byc wywierane na plastyczne szklo w przeciwlegle polozonych miejscach na tasmie w stanie plastycz¬ nym, a w celu uzyskania zmniejszenia grubosci szkla plastycznego szklo to moze byc przesuwane przez te miejsca z predkoscia wieksza, niz predkosc prze¬ suwania sztywnej tasmy.Wynalazek obejmuje równiez zastosowanie po¬ przecznych sil rozciagajacych do plastycznego szkla w szeregu przeciwlegle rozmieszczonych miejscach w celu regulowania szerokosci tasmy w miare zmniejszania grubosci warstwy szkla plastycznego.Przesuwanie szkla plastycznego nastepuje podczas dzialania poprzecznych sil w kolejnych wspomnia¬ nych przeciwlegle rpzmieszczonych miejscach ze sta¬ le wzrastajacymi predkosciami.Wynalazek obejmuje równiez urzadzenie do wy¬ twarzania szkla plaskiego w postaci tasmy o z góry okreslonej grubosci. Urzadzenie to sklada sie ze zbiornika, zawierajacego roztopiona kapiel i zaopa¬ trzonego w otwór wlotowy do. doprowadzania szkla do kapieli i otwór wylotowy do odprowadzania ta¬ smy szklanej, z elementów do przesuwania szkla w postaci tasmy wzdluz kapieli w kierunku otworu wylotowego, z regulatorów temperatury, sprzegnie¬ tych z kapiela i zapewniajacych utrzymanie wy¬ starczajacej sztywnosci tasmy szkla w miare jej przesuwania tak, aby bylo mozliwe jej uchwycenie i zdjecie z kapieli w stanie nieuszkodzonym, oraz z elementów do wywierania wzdluznie skierowanej sily rozciagajacej na szklo plastyczne w celu zmniej¬ szenia grubosci warstwy do z góry okreslonej war- 5 tosci.Kapiel jest podzielona na cztery strefy za pomoca przegród, umieszczonych poprzecznie do konstrukcji zbiornika i przebiegajacych ku dolowi od sklepienia rozciagajacego sie nad kapiela. 10 Urzadzenie regulujace temperature w drugiej stre¬ fie zawiera elementy, pochlaniajace wystarczajaca ilosc ciepla promieniowania roztopionego szkla w miare jego przesuwania sie przez druga strefe w celu wystarczajacego usztywnienia tasmy i le- 15 pszego jej uchwycenia.Elementy pochlaniajace cieplo moga stanowic chlo¬ dzone woda powierzchnie, na przyklad zbiorniki z woda, umieszczone w drugiej strefie ponad torem przesuwu tasmy. 20 Wedlug wynalazku elementy chwytajace tasnle w drugiej strefie moga miec postac dwóch par wal¬ ców krawedziowych, zmontowanych, odpowiednio w przeciwlegle umieszczonych miejscach w poprzek zbiornika i przystosowanych do chwytania krawe- 25 dzi sztywnej tasmy. Walce krawedziowe sa nape¬ dzane z dajaca sie regulowac predkoscia obwodowa, umozliwiajac przez to regulowanie predkosci prze¬ suwu sztywnej tasmy wzdluz kapieli.W celu regulowania szerokosci warstwy plastycz- 30 . nego szkla moga byc zainstalowane wedlug wyna¬ lazku przynajmniej dwie pary pomocniczych walców krawedziowych, osadzonych odpowiednio w przeciw¬ legle rozmieszczonych miejscach w czwartej strefie kapieli i przystosowanych do chwytania krawedzi 35 plastycznej tasmy celem regulowania jej szerokosci przy przesuwaniu jej wzdluz kapieli. Osie tych walców sa pochylone w kierunku przesuwania tasmy.Ponadto wedlug wynalazku zastosowano szereg 40 par pomocniczych walców krawedziowych, roz¬ mieszczonych kolejno wzdluz drogi przesuwania ta¬ smy.Walce takie moga obracac sie swobodnie lub mo- . ga byc napedzane w kierunku przesuwu tasmy. 45 . W celu ulatwienia nadawania przyspieszenia szklu plastycznemu w miare jego przesuwania sie moze bys zastosowane urzadzenie do napedu kolejnych par walców pomocniczych ze stale wzrastajacymi predkosciami. 50 W celu lepszego zrozumienia przedmiotu wyna¬ lazku, opisano tytulem przykladu kilka korzystnych postaci wykonania urzadzenia w zwiazku ze schema¬ tycznym rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju pionowym urzadzenie wedlug wynalaz- 55 ku, obejmujace konstrukcje zbiornika, zawierajaca kapiel roztopionego metalu, konstrukcje sklepienia i urzadzenia do doprowadzania walcowanej tasmy szkla z regulowana predkoscia na powierzchni ka¬ pieli, fig. 2 — w rzucie poziomym konstrukcje 60 urzadzenia zbiornika wedlug fig. 1, a fig. 3 — czesc urzadzenia w przekroju pionowym, przedstawiaja¬ cym czesciowo zmieniony sposób doprowadzania szkla z regulowana predkoscia na kapiel metalowa.Na rysunku te same odnosniki wskazuja te same 65 lub podobne czesci urzadzenia.51027 Na fig. 1 i 3 cyfra 1 oznaczono zbiornik pieca do ciaglego topienia szklav, cyfra 2 — nastawne za¬ mkniecie otworu pieca z przeciwwaga, cyfra 3 — rynne z dnem 4 i bocznymi scianami 5, z których iylko jedna jest pokazana na fig. 1? rynna ma za¬ sadniczo prostokatny przekrój poprzeczny. Nad ryn¬ na jest umocowana w znany sposób pokrywa.Z rynna sprzezona jest para chlodzonych woda walców, z których górny walec oznaczony jest cyfra 6, a dolny walec — cyfra 7. Walce sa ulozys- kowane w spornikach 8 w znany sposób i sa na¬ pedzane poprzez przekladnie zebata 9. za pomoca urzadzenia napedowego nie pokazanego na rysunku.Przegroda 10 jest zawieszona w znany sposób na¬ stawnie w plaszczyznie pionowej i przylega do gór¬ nego ksztaltujacego walca 6. Oslania ona ten walec przed dzialaniem ciepla promieniowania roztopione¬ go szkla 11, wyplywajacego ze zbiornika pieca 1 ponad krawedzia dna 4 rynny 3 i przeplywajacego pomiedzy walcami 6, 7, Górny walec 6 jest wysuniety nieco ku przodowi w stosunku do dolnego walca 7 tak, ze roztopione szklo 11 splywa z dna 4 na górna czesc walca 7.Stanowi on dla warstwy szkla lukowaty, skierowany ku przodowi lej odlewniczy. W ten sposób, roztopio¬ ne szklo 11, przeplywajac przez rynne i przedosta¬ jac sie na lej odlewniczy i powierzchnie walca 7 zmuszone jest do plyniecia do przodu, przez co zapobiega sie wstecznemu przeplywowi roztopionego szkla pod rynna 3.Ksztaltujace tasme walce 6, 7 sa umieszczone nad konstrukcja zbiornikowa, zawierajaca metalowa ka¬ piel 12, na przyklad kapiel roztopionej Cyny. Zbior¬ nik sklada sie z dna 13, scian bocznych 14 i scian krancowych 15. Sciany boczne 14 i krancowe 15 wraz z dnem 13 stanowia jedna calosc. Poziom po¬ wierzchni kapieli 12 oznaczony jest na fig. 1 licz¬ ba 16.Na konstrukcji zbiornika opiera'. sie konstrukcja sklepienia, rozciagajaca sie nad kapiela 12. Sklepie¬ nie 17, krancowe sciany 18, Id i boczne sciany 20 tworza*' konstrukcje l sklepienia w postaci tunelu ponad kapiela 12, która ogranicza' przestrzen nad kapiela. Do tej przestrzeni doprowadza sie poprzez kanaly - 20a gaz- nieutieniajacy, zapobiegajacy two¬ rzeniu sie w kapieli metalowej zanieczyszczen szkla., Krancowa sciana 18 przy wlotowym koncu zbior¬ nika ogranicza* Wlotowy otwór 21, przez który utwo¬ rzona tasma szkla 22 jest doprowadzana na kapieli za pomoca walców 6, 7. Krancowa sciana 19 kon¬ strukcji sklepienia przy wylotowym koncu zbiornika ogranicza, lacznie z krancowa sciana 15 zbiornika wylotowy otwór 23, przez który zdejmuje sie z roz¬ topionej, kapieli 12 .ochlodzona tasme szkla o z góry okreslonej grubosci w stanie nieuszkodzonym za pomoca urzadzen 'mechanicznych. < Przy wlotowym koncu zbiornika przewidziane jest przedluzenie 24 sklepienia .17, tworzace wraz z prze¬ groda 10 komore otaczajaca walce 6, 7* komora ta zawiera ponadto boczne sciany 2%. wsparte na bo¬ cznych scianach 14 zbiornika., Utworzona tasma szklana 22 doprowadzana jest .z regulowana predkoscia przez wlotowy otwór 21 4o kapieli i przesuwana jest wzdluz powierzchni kapieli do pierwszej strefy, w której wymagane 10 15 20 30 35 40 45 55 60 65 warunki cieplne utrzymywane sa za.'.pomoca; regu¬ latorów temperatury, pokazanych w postffoi grzej¬ ników 26 rozmieszczonych w sklepieniu¦-• 17 oraz grzejników 27, zanurzonych w kapieli; powoduja one roztopienie tasmy 22 i rozplyniecie sie jej na ka¬ pieli w postaci warstwy 28 roztopionego szkla.Pierwsza strefa miesci sie w komorze ograniczo¬ nej krancowa sciana IB konstrukcji sklepienia przy koncu wlotowym i ogniotrwala przegroda 29 rozcia¬ gajaca sie w poprzek konstrukcji zbiornika i prze¬ biegajaca ku dolowi od sklepienia 17 oraz sklepie¬ niem 17 i bocznymi scianami 20. PodcEas przesuwa¬ nia warstwy szkla przez pierwsza strefe, ulega ona roztopieniu w temperaturze, na przyklad okolo 1000 °C przy obróbce szkla wapiermo-Sodowego; roz¬ plywa sie ono na boki w ¦ sposób niewymuszony do granicy mozliwosci rozplywu, szkla pod dzialaniem sil ciazenia i napiecia powierzchniowego do chwili; az na calej. powierzchni ^kapieli 12 rozplynie sie masa 30 calkowicie roztopionego szkla o stalej, • okreslonej grubosci i okreslonej szerokosci, wie¬ kszej, od szerokosci zdejmowanej tasmy z itapieli.Stala grubosc tasmy osiaga sie wówfczas, gdy ustaje poprzeczny rozplyw szkla i zostaje ^talony stan równowagi, czyli zasadniczo wówczas, gdy nastapi równowaga miedzy dzialaniem- sil napiecia powie¬ rzchniowego wystepujacego miedzy1 roztopionym szklem i roztopionym metalem, a dzialaniem sily ciazenia. \ , «¦¦'- - < Uksztaltowanie zbiornika na poziomic 16 kapieli 12 i predkosc dostarczania szkla do'kapieli w posta¬ ci walcowej, tasmy 22 sa wzajemnie Uzalezniono tak, aby, odleglosc miedzy bocznymi scianami 14 zbior¬ nika byla wieksza, niz szerokosc plynnej masy 30 szkla. Przez to masa roztopionego szkla moze roz¬ przestrzeniac '•sie bez przeszkód ze strony scian bo¬ cznych 14 zbiornika, jak to pokazano'-na fig. 2.Dlugosc pierwszej strefy jest wystarczajaca, aby umozliwic roztopionej warstwie, utworzonej z tasmy/ 22, rozplyniecie sie-w postaci plynnej'masy 30 roz¬ topionego szkla o okreslonej-grubosci. *¦ if • Z pierwszej strefy plynna masa 30 yest przesuwa¬ na wzdluz kapieli, do drugiej strefy objetej komora, ograniczona przegrodami 29 i 31, przebiegajacymi w poprzek zbiornika i rozciagajacymi sie ku dolowi od sklepienia, 17. Chlodzone woda skrzynki 32*umie¬ szczone sa miedzy bocznymi scianami 14 zbiornika nad przesuwajaca sie tasma. Kazda z tych skfzyhek ma przekrój prostokatny i plaska dolna powierzch¬ nie, która pochlania cieplo promieniowania tasniy w miare jej przesuwania-sie pod skrzynkami ^tik, ze tasma jest chlodzona przy przechodzeniu pod skrzyn¬ kami 32 do, temperatury umozliwiajace] jej uchwy¬ cenie. Wode doprowadza sie i odprowadza' ze Skrzy¬ nek t $2 .; rurkami 33, które równiez ; podtrzymuje skrzynki 32 iia^ scianach bocznych 14 zbiornica ponad tasma. ..'¦.-.:, Ochlodzona sztywna tasma $4, wychodzaca spod skrzynek, 32, ;chwytana jest dwiema parami'walców krawedziowych 3&i 36/ zamontowanych odpowiednio w przeciwleglych miejscach^-w poprzek1 zbiornika.Dolny walec kazdej pary walców jest zanurzony w kapieli 12, a górny walec jest Umieszczony ponad powierzchnia^ kapieli taky aby krawedzie1 sztywnej tasmy byly uchwycone przez te walce, jak to poka-51027 7 8 zano na fig. 1. Osie walców 35, 36 sa umieszczone pod katem prostym w stosunku do kierunku prze¬ suwu tasmy. Urzadzenie napedowe walców 35, 36 pozwala na regulowanie ich predkosci obwodowej.Walce te obracaja sie w kierunku zaznaczonym na fig. 2, powoduja regulacje predkosci posuwu sztyw¬ nej tasmy wzdluz kapieli.W miare przesuwania sie masy szklanej pod skrzynkami 32, krzepnie ona na calej szerokosci tak, iz tworzy sie sztywna tasma, która zostaje uchwy¬ cona za pomoca pary walców krawedziowych 35,36.Tasma taka stanowi bariere przeciwdzialajaca prze¬ noszeniu sie wzdluznych sil przyspieszajacych na plynna mase 30 roztopionego szkla.Walce 35, 36 moga byc napedzane z taka predko¬ scia, aby predkosc posuwu sztywnej*tasmy 34 wzdluz kapieli byla równa predkosci przesuwu plynnej ma¬ sy szkla. Korzystnie jest równiez, gdy predkosc obwodowa walców 35, 36 jest taka, aby predkosc .posuwu sztywnej tasmy 34 wzdluz kapieli byla nie¬ co wieksza, niz predkosc przesuwania sie plynnej masy 30; wówczas nastapi nieznaczne zwezenie sie plynnej masy 30 przy zblizaniu sie jej do pierwszej przegrody 29, jak to pokazano przykladowo na fig. 2.Tworzenie sie takiej nieznacznej zbieznosci war¬ stwy masy 30 spowodowane jest przyspieszeniem roztopionego szkla przy jego zblizaniu sie do prze¬ grody 29. Poniewaz plynna masa 30 z koniecznosci jest utrzymywana o stalej okreslonej grubosci, prze¬ to nastepuje stopniowe nieznaczne zmniejszenie jej szerokosci. Sztywna tasma jest przesuwana, pod przegroda 31 do trzeciej strefy, utworzonej miedzy przegrodami 31 i 37, przebiegajacymi w poprzek zbiornika i siegajacymi ku dolowi od sklepienia 17, oraz ograniczonej sklepieniem 17 i bocznymi scianami 20. W przestrzeni trzeciej strefy rozmie¬ szczone sa grzejniki 38 oraz grzejniki 39, zanurzone w roztopionej kapieli 12.Sztywna tasma 34 przy przesuwaniu sie pod prze¬ groda 31 ma temperature wynoszaca okolo 700 °C, któia wzrasta do okolo 850 °C podczas przesuwania sie tasmy przez trzecia strefe w przypadku obróbki szkla gatunku „kron". W ten sposób, w miare prze¬ suwania sie szkla przez trzecia strefe, jest ono po¬ nownie ogrzewane stopniowo do przejsciowego sta¬ nu plastycznego. Nie jest ono jednak ogrzewane tak, aby sily napiecia powierzchniowego i sila ciazenia odgrywaly jakas role w okreslaniu wymiarów pla¬ stycznej tasmy 40.Grubosc tasmy szklanej 40 zmniejszana jest w trze¬ ciej strefie do z góry okreslonej wartosci w nizej opisany sposób. Zmniejszenie to osiaga sie przez wywieranie na szklo plastyczne wzdluznie skiero¬ wanej sily ciagnacej. Szklo wychodzace spod prze¬ grody 37 ogrzane do temperatury 850 °C-jest w sta¬ nie plastycznym i daje sie splaszczac. .Plastyczna tasme 40 przesuwa sie z trzeciej strefy do czwartej strefy, objetej komora ograniczona przegroda 37, krancowa sciana 19, sklepieniem 17 i bocznymi scianami 20. Szerokosc tasmy jest regu¬ lowana za pomoca sil rozciagajacych, dzialajacych na tasme,* w stanie plastycznym w przeciwlegle umieszczonych miejscach na tasmie za pomoca dwóch par pomocniczych walców krawedziowych 41, 42, które sa zamontowane odpowiednio w; przeciwle¬ glych miejscach w czwartej strefie bezposrednio za przegroda 37 w kierunku przesuwania sie tasmy.Chwytaja one krawedzie plastycznej tasmy wyla- 5 niajacej sie spod przegrody 37 w celu regulowania i utrzymywania jej szerokosci w miare zmniejszania jej grubosci.Osie krawedziowych walców <41, 42 sa pochylone w kierunku przesuwania sie tasmy i obracaja sie w kierunku zaznaczonym strzalkami na fig. 2. Re¬ gulatory temperatury 43 zanurzone w kapieli meta¬ lowej w czwartej strefie i regulatory 44 umieszczone nad kapiela miedzy przegroda • 37 i krancowa scian¬ ka 19, reguluja temperature kapieli w czwartej stre¬ fie przez podniesienie jej przy otworze wylotowym 23 do okolo 650 °C. Dzieki temu plastyczna tasma opuszczajac walce krawedziowe 41, 42 jest stabili¬ zowana i staje sie wystarczajaco sztywna, aby za¬ chowac niezmieniony swój ksztalt; jej szerokosc juz nie zmniejsza sie. Ustabilizowana tasma jest nastepnie chlodzona do temperatury, w której mo¬ zliwe jest zdjecie jej z kapieli w stanie nieuszko¬ dzonym poprzez otwór wylotowy 23 za pomoca wal¬ ców 46.Umieszczone jeden nad drugim walce 47 wspól¬ pracuja z walcami 46 przy wejsciu do odprezarki, nie pokazanej na rysunku. Wywieraja one dzialarijg ciagnace na szklana tasme 45, przekazywane po¬ przez te tasme w kiefunku wstecznym na plastyczna tasme 40 w trzeciej strefie kapieli.Wzdluznie skierowane sily ciaguace wywierane za pomoca odprezarki sa wystarczajace do utrzymywa¬ nia tasmy w ruchu wzdluz powierzchni kapieli oraz do wywierania dzialania ciagnacego na plastyczna tasme 40, wymaganego do wywolania przyspiesze¬ nia posuwu tasmy w celu zmniejszenia jej grubosci.Sila ciagnaca zostaje czesciowo rozproszona podczas zmniejszania grubosci tasmy szkla plastycznego? sztywna tasma 34 i walce chwytajace 35, 36 stano¬ wia bariere przeciwdzialajaca przenoszeniu wzdluz¬ nych sil przyspieszajacych na plynna mase 30 szkla, wytworzonych przez odprezarke lub walce krawe¬ dziowe 41, 42.Walce te moga obracac sie swobodnie lub byc napedzane w kierunku przesuwania tasmy; na przy¬ klad moga one byc napedzane z predkoscia wieksza, niz predkosc obwodowa walców 35, 36 w celu wspól¬ dzialania w zmniejszaniu grubosci warstwy plas¬ tycznego szkla. Plastyczna tasma 40 jest przesuwana poprzez przeciwlegle usytuowane walce 41, 42 z pred¬ koscia wieksza, niz predkosc przesuwania sztywnej tasmy 34.Jest zrozumiale, ze pomocnicze krawedziowe walce 41, 42 moga byc uzupelnione dalsza para po¬ dobnych walców krawedziowych*, które moga byc napedzane ze stopniowo wzrastajacymi predkoscia¬ mi w celu nadania plastycznemu szklu przyspiesze¬ nia wzrastajacego w miare jego przesuwania, Plynna masa 30 roztopionego szkla ma jednakowa grubosc i plaskie równolegle powierzchnie i grubosc ta jest zachowana w sztywnej tasmie 34 i w plas¬ tycznej tasmie 40 w miare zmniejszania jej szero¬ kosci tak, ze gotowa tasma 45 ma równomierna grubosc, jest wolna od znieksztalcen oraz ma plas- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 609 kie, równolegle powierzchnie i polysk szkla o „po¬ liturze ogniowej „.W odmianie sposobu wedlug wynalazku tasma szkla moze miec zmniejszona grubosc bez koniecz¬ nosci jej topienia na kapieli metalowej w celu utwo- 5 rzenia warstwy roztopionego szkla, poddawanej na¬ stepnie usztywnieniu w celu jej uchwycenia. Tasma szkla doprowadzana na kapiel metalowa moze byc wystarczajaco sztywna, aby móc ja przesuwac wzdluz kapieli a nastepnie uchwycic. Tasma do- j0 prowadzona na kapiel moze miec te sama tempera¬ ture lub zblizona do temperatury kapieli, wskutek czego nie zachodzi zasadnicza zmiana temperatury tasmy przed jej uchwyceniem lub tez gdy tasma dostarczona na kapiel ma temperature wyzsza, niz ^5 temperatura kapieli, wtedy tasma jest stopniowo chlodzona na kapieli w miare jej przesuwania sie w kierunku elementów chwytajacych i stosowanie srodków chlodzacych takich jak chlodzone woda skrzynki 32 staje sie niepotrzebne. 20 Zamiast regulowania predkosci doprowadzania szkla na kapiel przez przesuwanie tasmy szkla o z góry okreslonej grubosci, szklo w stanie rozto¬ pionym moze byc dostarczane bezposrednio na ka¬ piel z rynny 4 zbiornika pieca 1. Taka konstrukcja 25 uwidoczniona jest na fig. 3. Przegroda 10 w tej kon¬ strukcji umozliwia regulowanie predkosci dopro¬ wadzania roztopionego szkla na kapiel 12 w celu utworzenia na kapieli warstwy 28 roztopionego szkla. 30 Sposób regulowanego zmniejszania grubosci tasmy wedlug wynalazku moze byc równiez stosowany do tasmy szklanej, wytwarzanej z plynnej warstwy roztopionego szkla, utworzonej na roztopionej kapie¬ li i ograniczonej miedzy wspólpracujacymi ruchomy- 35 mi zwilzalnymi lub niezwilzalnymi powierzchniami, rozciagajacymi sie wzdluz kapieli. W miare przesu¬ wania warstwy szkla wzdluz kapieli, sa jednoczesnie przesuwane powierzchnie ruchome w celu utrzymy¬ wania równomiernej predkosci na calej szerokosci 40 warstwy; warstwa szkla w miare jej przesuwania jest chlodzona w celu jej usztywnienia wystarczaja¬ co do jej uchwycenia. W opisanym sposobie sztyw¬ na tasma utworzona z plynnej warstwy jest chwyta¬ na i stopniowo ponownie ogrzewana do przejsciowe- 45 go stanu plastycznego i nastepnie poddawana regu¬ lowanemu zmniejszaniu grubosci.W odmiennym wykonaniu wynalazku plyrnia war¬ stwa roztopionego szkla jest ksztaltowana na ka¬ pieli w znany sposób, która ograniczona jest mie- 50 dzy niezwilzalnymi powierzchniami i jest przesuwa¬ na wzdluz kapieli miedzy tymi powierzchniami.Warstwa ta jest chlodzona w miare jej przesuwania do chwili, az szklo zesztywnieje wystarczajaco, aby mozliwe bylo jego uchwycenie. Tak utworzona tas- 55 ma jest chwytana, stopniowo ponownie ogrzewana do przejsciowego stanu plastycznego, a nastepnie poddawana regulowanemu zmniejszaniu grubosci.Opisany sposób regulowanego zmniejszania gru¬ bosci tasmy roztopionego szkla znacznie ulatwia 60 wytwarzanie szkla plaskiego o jednolitej grubosci majacego polysk szkla poddanego „politurze ognio¬ wej" oraz wolnego od znieksztalcen jakie wystepuja w szkle wytwarzanym znanym sposobem przez walcowanie lub wyciaganie pionowe. 65 10 Ponadto opisany sposób przyczynia sie do uelas¬ tycznienia produkcji szkla, poniewaz bariera prze¬ ciwdzialajaca przenoszeniu wzdluznie skierowanych sil przyspieszajacych, utworzona za pomoca uchwy¬ conej sztywnej tasmy, umozliwia wytwarzanie szkla plaskiego o róznych grubosciach; grubosc tasmy szkla jest regulowana przez zmiane wielkosci wzdluz¬ nie skierowanej sily ciagnacej wywieranej na szklo plastyczne. Szklo to ma pierwotna gladkosc plynnej masy roztopionego szkla o-stalej grubosci, utworzo¬ nej na kapieli. Na przyklad moze byc wytwarzane • szklo o grubosci 3 mm, majace polysk ffpolitury ogniowej" i wolne od znieksztalcen.Jest zrozumiale, ze Wynalazek obejmuje równiez tasme szkla, wytwarzana jednym z opisanych wyzej sposobów. Wynalazek obejmuje ponadto okreslona tasme szklana, skladajaca sie ze wspólistniejacych, scisle ze soba zwiazanych kolejnych odcinków, odcinka plynnego w stanie równowagi pierwszego sztywnego odcinka o tej samej szerokosci co odci¬ nek plynny, odcinka plastycznego o stopniowor zwe¬ zajacym sie ksztalcie i 'odcinka sztywnego o tej samej szerokosci co waski koniec odcinka plastycz¬ nego. -''„'¦'" '¦¦¦'¦;-'; PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania szkla plaskiego w postaci tasmy o z góry okreslonej grubosci, znamienny tym, ze przesuwana naprzód utworzona wafstwe roztopionego szkla utrzymuje sie w takich wa¬ runkach cieplnych, aby nadac czesci (34) tasmy szkla sztywnosc, umozliwiajaca uchwycenie jej, i regulowanie predkosci przesuwania jej wzdluz kapieli, po czym czesc (34), usztywnionej tasmy stopniwo ogrzewa sie w celu nadania jej przej¬ sciowego stanu plastycznego i dziala sie na czesc (40) tasmy wzdluzna sila ciagnaca w celu nadania plastycznej tasmie z góry okreslone zmniejszenie jej grubosci, oraz chwyta sie tas¬ me i posuwa naprzód z regulowana predkoscia, przy czym czesc (34) tasmy stanowi bariere, za¬ pobiegajaca przechodzeniu ciepla poza te czesc tasmy, a dzialanie wzdluzne sily ciagnacej prze¬ nosi sie przez plastyczna czesc (40) tasmy szkla na usztywniona czesc tasmy, nastepnie stabili¬ zuje sie tasme (45) przy zadanym zmniejszeniu jej grubosci przed usunieciem tasmy z kapieli.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze utrzymuje sie predkosc przesuwania wzdluz ka¬ pieli plynnej warstwy roztopionego szkla taka sama jak i predkosc przesuwania sztywnej tasmy.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze szerokosc tasmy szklanej reguluje sie przez wy¬ wieranie na nia sil rozciagajacych, dzialaja¬ cych poprzecznie do tasmy w stanie plastycz¬ nym, a sila skierowana wzdluznie dziala sie na tasme plastyczna w celu uzyskania wspomnia¬ nego zmniejszenia jej grubosci.

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze po¬ przecznymi silami rozciagajacymi dziala sie na tasme szkla plastycznego w miejscach przeciw¬ leglych na tasmie, która przesuwa sie przez to miejsce z predkoscia wieksza, niz predkosc prze¬ suwania sztywnej tasmy.91017 5. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze dziala sie poprzecznymi silami rozciagajacymi na szklo plastyczne w szeregu przeciwleglych miejsc w celu regulowania szerokosci tasmy w miare zmniejszania sie grubosci warstwy szkla plastycz- 5 nego i przesuwu szkla plastycznego przy kolej¬ nych parach tych przeciwlegle usytuowanych miejsc ze stale wzrastajacymi predkosciami w ce¬ lu przyspieszenia przesuwu szkla plastycznego w miare/ Jego przesuwania. 10 6. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug za¬ strz.. 1, obejmujace zbiornik, zawierajacy roz-. topiona kapiel, zaopatrzony w otwór wlotowy da doprowadzenia szkla i otwórz wylotowy do usuwania z kapieli gotowej tasmy oraz elementy 16 do przesuwania szkla w postaci tasmy wzdluz kapieli w kierunku otworu wylotowego, znamien¬ ne tym, ze zawiera elementy (32) do regulowa¬ nia temperatury zwiazane z kapiela, majace na celu zapewnienie odpowiedniej sztywnosci tas- 20 my szkla w miare jej przesuwania, umozliwiaja- cej jej uchwycenie, chwytajace walce (35, 36), przystosowane do uchwycenia sztywnej tasmy (34) w celu umozliwienia regulowania jej pred¬ kosci przesuwu wzdluz kapieli, elementy (38, 39) 25 do regulowania temperatury zwiazane z kapiela, sluzace do stopniowego ogrzewania sztywnej tas¬ my (34) do przejsciowego stanu plastycznego W miare jej przesuwania, walce (46, 47) do wy¬ wierania na warstwe plastycznego szkla wzdluz- 80 nie skierowanej sily ciagnacej w celu spowodo¬ wania zmniejszenia jej grubosci do z góry okres¬ lonej wartosci oraz elementy (43, 44) do regulo¬ wania temperatury, umieszczone w kapieli, slu¬ zace do stabilizowania tasmy i odpowiedniego 35 jej chlodzenia w miare jej przesuwania sie w ce¬ lu umozliwienia zdjecia wspomnianej tasmy (45) poprzez otwór wylotowy za pomoca walców (46, 47). 7. Urzadzenie* wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze 40 elementy (32) do regulowania temperatury, zwia¬ zane z druga strefa kapieli sluza do chlodzenia roztopionego szkla w miare jego przesuwania sie w drugiej strefie w celu odpowiedniego usztyw¬ nienia go, aby bylo mozliwe jego uchwycenie, ^5 a chwytajace walce (35, 36), zainstalowane w dru¬ giej strefie maja na celu uchwycenie sztywnej tasmy (34), aby umozliwic regulacje jej pred¬ kosci przesuwu wzdluz kapieli, natomiast ele¬ menty (38, 30) do regulowania temperatury zwia- 50 zane z trzecia strefa kapieli sluza do ponownego ogrzania sztywnej tasmy (34) do przejsciowego stanu plastycznego warstwy (40) w miare jej przesuwania, zas walce (46, 47) sluza do wywie¬ rania wzdluznie skierowanej sily ciagnacej na 55 plastyczne szklo w miare jej przesuwania sie przez trzecia strefe w celu spowodowania zmniej¬ szenia grubosci szkla do z góry okreslonej war¬ tosci przy jednoczesnym zachowaniu pierwotnej gladkosci plynnej masy (30) szkla, a elementy 60 (43, 44) do regulowania temperatury, zwiazane z czwarta strefa kapieli przeznaczona sa do sta¬ bilizowania i odpowiedniego ochlodzenia tasmy (45) w miare jej przesuwania, aby umozliwic mechaniczne zdjecie jej z kapieli przez otwór wylotpwy (23) w stanie nieuszkodzonym. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze zawiera przegrody (29, 31, 37) do ograniczenia pierwszej, drugiej, trzecie) i czwartej strefy ka¬ pieli, ustawione poprzecznie do zbiornika i prze¬ biegajace ku dolowi od konstrukcji sklepienia (17). 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 7 lub 8, znamienne iym, ze elementy do regulowania temperatury, umieszczone w drugiej strefie zawieraja skrzyn¬ ki (32), sluzacexdo pochlaniania wystarczajacej ilosci ciepla promieniowania roztopionego szkla, podczas gdy tasma szkla jest przesuwana przez druga strefe w celu usztywnienia jej na tyle, a*By bylo mozliwe jej uchwycenie. 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze skrzynki (32), zawierajace powierzchnie chlodzo¬ ne woda umieszczone sa w drugiej strefie ponad torem przesuwu tasmy. U. Urzadzenie wedlug zastrz. 8—9, znamienne tym, ze elementy chwytajace stanowia dwie pary kra¬ wedziowych walców (35, 36), zainstalowanych w odpowiednio przeciwleglych miejscach w po-, przek zbiornika i przystosowanych do uchwyce¬ nia krawedzi sztywnej tasmy (34), przy czym urzadzenie napedowe tych walców krawedzio¬ wych umozliwia regulacje ich predkosci obwodo¬ wej w celu umozliwienia regulowania predkosci posuwu sztywnej tasmy wzdluz kapieli. IZ Urzadzenie wedlug zastrz. 7—11, znamienne tym, ze ma przynajtnniej dwie pary pomocniczych krawedziowych walców (41, 42), zainstalowa¬ nych odpowiednio w przeciwleglych miejscach zbiornika w czwartej strefie, przystosowanych 1. do .uchwycenia krawedzi plastycznej tasmy (40) . i do regulowania szerokosci tasmy w miare prze¬ suwania jej wzdluz kapieli, przy czym osie tych walców sa pochylone w kierunku przesuwania sie tasmy. (40). , c . . 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 12, znamienne tym, ze ma szereg par pomocniczych walców krawe¬ dziowych, rozmieszczonych w przeciwleglych miejscach zbiornika wzdluz toru przesuwu ta¬ smy w j poblizu wylotowego otworu zbiornika. 14* Urzadzenie wedlug zastrz. 12p znamienne tym, ze urzadzenie napedowe pomocniczych krawedzio¬ wych walców (41, 42) jest przystosowane do na- .. . pedu, tych walców w kierunku zgodnym z kie¬ runkiem przesuwania tasmy i ze stale wzrasta¬ jaca predkoscia w celu nadania przyspieszenia plastycznemu szklu w miare jego przesuwania sie wzdluz kapieli. 25. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze . ma^ pare walców (6, 7), sluzacych; do nadawania szklanej tasmie (22) okreslonej grubosci i sztyw¬ nosci, wystarczajacej do doprowadzania jej przez otwór; wlotowy (21) na kapiel metalowa. ,51027 lt*5 Pi418fa/f f ??F 3tf ¥ BGl f?J™ 20 17 eoa 44 1522 27 2116 28 14 30 27 12 13 32 35 40 20a 33 4i 43 45 12 43 ló 8 6 14 33 35 14 40 37 41 /$ 'SS ~ 28)4 30 23 3?36' 31 14 V2 & I O I f F/Ge. o^— o—— o .—- o —- 27 13 2? 45 46 PL