Pierwszenstwo: 46176 23.XII.1964 (P 106 804) Opublikowano: 1-0.III.1966 50721 UKD Sf06 KI. 35a,ft#0?- MKP B 66 b 5/06 BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego fikkiej tacgpospoJittil Lddowtj Twórca wynalazku: mgr inz. Danuta Glowania-Kosonocka Wlasciciel patentu: Przedsieiborstwo Montazu Urzadzen Elektrycznych Przemyslu Weglowego, Katowice (Polska) Uklad do samoczynnej kontroli predkosci jazdy automatycznych maszyn wyciagowych w okresie zwalniania [Przedmiotem patentu glównego nr 46176 jest uklad do samoczynnej kontroli predkosci jazdy automatycznych maszyn wyciagowych w okresie zwalniania.Uklad wedlug patentu glównego w sposób ciagly kontroluje szybkosc ruchu naczynia wydobywczego w szybie w przypadku dzialania wskaznika glebo¬ kosci i krzywek, które poprzez sterowniki progra¬ mowe zalaczaja na drodze zwalniania kolejne mikrolaczniki kontrolujace predkosc jazdy, a w przypadku przekroczenia ustalonej predkosci, uru¬ chamiaja uklad elektryczny, który powoduje auto¬ matyczne zadzialanie hamulca bezpieczenstwa i za¬ hamowanie maszyny wyciagowej.W znanych dotychczas stykowych ukladach ste¬ rowania mszyn wyciagowych wskaznik glebokosci i sterowniki programowe ulegaly czestym awariom, a w przypadku uszkodzenia napedu wskaznika gle¬ bokosci lub tez uszkodzenia 'samego wskaznika, ko¬ la krzywkowe nie wykonywaly ruchu obrotowego, co uniemozliwialo kontrole predkosci jazdy.Powyzsza wade usuwa uklad wedlug wynalazku, który zapewnia samoczynna kontrole predkosci jazdy w okresie zwalniania naczynia wydobywcze¬ go w szybie poprzez samo naczynie, na którym umieszczony jest staly magnes, który w sposób bezstykowy pod wplywem dzialania pola magne¬ tycznego uruchamia na drodze zwalniania poprzez kolejne laczniki magnetyczne uklad elektrycznej kontroli zwalniania maszyny wyciagowej. 10 15 Uklad wedlug wynalazku zaopatrzony jest po¬ nadto w diody umozliwiajace zasilanie tylko tych obwodów kontroli predkosci, które dla danego kie¬ runku jazdy maszyny wyciagowej maja byc czyn¬ ne, oraz w przycisk kontrolny dla kontroli pra¬ widlowego dzialania ukladu.Uklad wedlug wynalazku uwidoczniony jest na rysunku, na którym przedstawiono schemat ideowy automatycznego sterowania w okresie zwalniania maszyny wyciagowej.Uklad sklada sie z oddzielnych obwodów elek¬ trycznych E dla kazdego kontrolowanego puktu w szybie, zasilanych pradem z pradnicy tacho¬ metrycznej TP, umieszczonej na wale maszyny, o napieciu wprost proporcjonalnym do predkosci maszyny, z diod D umozliwiajacych zasilanie tylko tych obwodów elektrycznych E, które przy danym kierunku jazdy maja byc czynne, z zamknietego obwodu bezpieczenstwa B wyposazonego w pola¬ czone w szereg styki Z, nadmiarowych przekazni¬ ków pradowych P uruchomianych przez poszcze¬ gólne obwody elektryczne E. Obwód bezpieczenst* wa B jest zaopatrzony takze w przekaznik zani¬ kowy PZ, który w przypadku przerwania tego ob¬ wodu uruchamia hamulec bezpieczenstwa OB ma¬ szyny wyciagowej.Ponadto kazdy z oddzielnych obwodów elektrycz¬ nych E sklada sie z lacznika magnetycznego LM 30 polaczonego w szereg z przekaznikiem posrednim 25 507213 50721 4 PP, zasilanych z osobnego zródla pradu S i, z lam¬ py sygnalowej L.Kazdy obwód elektryczny E jest wyposazony w lacznik magnetyczny LM zamontowany na drodze zwalniania w szybie i uruchomiany przez staly magnes umieszczony na naczyniu wydobywczym poruszajacym sie w szybie, w przekaznik posred¬ ni PP otwierajacy lub zamykajacy styki X i Y, w opór nastawczy R, w nadmiarowy przekaznik P zamykajacy lub otwierajacy styk Z i w lampe sy¬ gnalowa L.Pradnica tachometryczna TP, która jest pola¬ czona poprzez diode D z oporem nastawczym R i nadmiarowym przekaznikiem P przez styk Y jest napedzana od walu maszyny wyciagowej i odttwarza dokladnie predkosc maszyny, dajac w zaleznosci od tej predkosci rózne napiecia. Nadmiarowy przekaz¬ nik P za pomoca przynaleznego oporu nastawcze- go R nastawia sie tak, aby przy róznych napie¬ ciach pradnicy tachometrycznej TP wzdluz drogi zwalniania otrzymywal jednakowe natezenie pra¬ du, które jeszcze przy zalozonej warto,sci napiecia, a wiec i predkosci w danym punkcie kontrolnym nie powoduje zadzialanie przekaznika P mimo, ze styk Y zostanie zamkniety.Z chwila przekroczenia predkosci dopuszczalnej- w danym punkcie kontrolnym na przyklad o 10% odnosny przekaznik P zadziala i jego styk Z zosta¬ nie otwarty. Spowoduje to przerwanie zamkniete¬ go obwodu bezpieczenstwa OB i uruchomienie ha¬ mulca bezpieczenstwa maszyny wyciagowej.Opisany wyzej; uklad dziala w sposób opisany ponizej. Staly magnes umieszczony na naczyniu wydobywczym przerzuca np. styk lacznika magne¬ tycznego LM umieszczonego na drodze zwalniania w szybie z górnego polozenia w dolne co powoduje, ze cewka przekaznika posredniego PP zostaje po¬ zbawiona napiecia zasilania i styk tego przekazni¬ ka Y zamyka sie, wskutek czego cewka przekaz¬ nika nadmiarowego P otrzymuje od pradnicy tacho¬ metrycznej przez diode D napiecie proporcjonalne do predkosci maszyny wyciagowej w danym punk¬ cie kontrolnym drogi zwalniania.Jezeli predkosc w tym punkcie nie przekracza predkosci dopuszczalnej, która dla tego punktu jest zalozona, wówczas nadmiarowy przekaznik P nie zadziala. Jezeli natomiast predkosc maszyny jest wieksza niz zalozona dla danego punktu drogi zwalniania, to przekaznik nadmiarowy P zadziala i jego styk Z przerwie obwód przekaznika PZ, któ¬ ry uruchomi hamulec bezpieczenstwa OB.Drugi styk X przekaznika posredniego PP po przerzuceniu styku lacznika magnetycznego LM z górnego polozenia w dolne, zamyka sie i powo¬ duje zaswiecenie sie lampy sygnalowej L co umo¬ zliwia biezaca kontrole prawidlowego dzialania lacznika magnetycznego LM. W ten sam sposób nastepuje samoczynne porównywanie predkosci do¬ puszczalnej z predkoscia rzeczywista we wszyst¬ kich punktach kontrolnych drogi zwalniania, usta¬ lonych zmontowanymi na drodze zwalniania lacz¬ nikami magnetycznymi LM w szybie.Rozruch maszyny wyciagowej nie zostaje przez uklad zaklócony, gdyz diody D w tym okresie unie¬ mozliwiaja zasilanie pradem nie majace obecnie pracowac obwody elektryczne E.Dla przeprowadzenia kontroli ruchowych calego ukladu przewidziany jest przycisk kontrolny PK, który po nacisnieciu go zamyka swój styk i zwie¬ ra czesc oporu W sluzacego do nastawienia wlasci¬ wej wartosci pradu wzbudzenia w uzwojeniu wzbudzenia UZ pradnicy tachometrycznej TP.Wskutek zwarcia czesci oporu W prad wzbudze¬ nia pradnicy tachometrycznej TP z normalnej war¬ tosci wzrasta o okolo 10%, a wiec wzrastaja równiez napiecia podawane przez pradnice tachometryczna do ukladu E, wskutek czego przy normalnym prze¬ biegu zwalniania nastepuje uruchomienie przekaz¬ ników nadmiarowych pradu P, a tym samym uru¬ chomienie hamulca bezpieczenstwa i zatrzymanie maszyny wyciagowej. PL