Opublikowano: 10.VL1966 50716 KI.MKP C 23 c Urzedu ftjh^ _2M teaw^-K,, , oZ Twórca wynalazku: prof. dr Tadeusz Pelczynski Wlasciciel patentu: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Sposób ogniowego cynkowania cienkosciennych rur i elementów dlugich o malej sztywnosci poprzecznej oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób oraz urza- nie do ogniowego cynkowania cienkosciennych rur i elementów o malej sztywnosci poprzecznej.Stosowana dotychczas metoda cynkowania ognio¬ wego polega ma zanurzeniu cynkowanego elementu w wannie wypelnionej cieklym cynkiem. Rury cienkoscienne oraz inne elementy dlugie o malej sztywnosci poprzecznej cynkuje sie w wannach w polozeniu poziomym. Wanna cyinkownicza musi miec dlugosc wieksza od cynkowanego elementu.Taki sposób cynkowania stwarza powazne trud¬ nosci przy cynkowaniu rur i elementów dlugich o malej sztywnosci poprzecznej, a zwlaszcza rur z kolnierzami. Przy wyciaganiu z kapieli znajdu¬ jacy sie we wnetrzu rury cynk obciaza ja znacz¬ nie i czesto powoduje trwale wygiecie.Na dolnej powierzchni rury i to zarówno od stro¬ ny wewnetrznej jak i zewnetrznej powstaja zacie¬ ki z cyniku a powloka ocynkowanego elementu jest nierówna. Cynkowanie cienkosciennych rur z kol¬ nierzami, zwlaszcza grubymi wymaga dlugiego utrzymania rury w kapieli w celu nagrzania kol¬ nierza, co z kolei powoduje powstawanie w cien¬ kosciennej rurze igrubej warstwy dyfuzyjnej znacz¬ nie zmniejszajacej wytrzymalosc rury. Poziome wanny cynkownicze posiadaja duza powierzchnie zwierciala cynku, która w zetknieciu z atmosfera w wysokiej temperaturze powoduje szyibkie utle¬ nianie sie stopionego cynku w warstwie zewnetrz¬ nej i znaczne jego sttaty. 10 15 20 25 30 Sposób cynkowania ogniowego wedlug wynalaz¬ ku polega na cynkowaniu rur cienkosciennych i in¬ nych elementów dlugich o malej sztywnosci po¬ przecznej przez zanurzenie w roztopionym cynku w pozycji pionowej. Wedlug wynalazku cynkowa¬ nie prowadzi sie w wannie pionowej w kapieli na¬ grzewajacej z cieklego olowiu i wlasciwej kapieli cynkowniczej z cieklego cynku. Urzadzenie do cyn¬ kowania sposobem wedlug wynalazku przedsta¬ wiono na fig. 1. Pionowa wanna cynkownicza 1 wy¬ pelniona jest kapiela nagrzewajaca 4 z cieklego olowiu. W górnej czesci wanny znajduje sie wklad¬ ka 2 oddzielajaca zwierciadlo kapieli cynkowni¬ czej 3 z cieklego cynku od zwierciadla olowianej kapieli nagrzewajacej 4. Rure 5 lub inny element przeznaczony do cynkowania wprowadza sie pio¬ nowo do komory 6 wypelnionej rozgrzana kapiela olowiana na taka glebokosc by mozna ja bylo prze¬ sunac pod wkladka 2 do wlasciwej kapieli cynkow¬ niczej w komorze 7 wypelnionej cieklym cynkiem.Po nagrzaniu rury do temperatury kapieli w ko¬ morze wypelnionej olowiem, wyprowadza sie ja w pozycji pionowej na zewnatrz wanny przez ko¬ more wypelniona cieklym cynkiem. Rura wyprowa¬ dzana z wanny przez komore cynkownicza .7 zo¬ staje w niej pocynkowana cienka i równomierna warstwa cynku.Cynkowanie w pozycji pionowej nie powoduje wyginania sie elementów o malej sztywnosci po¬ przecznej. Przy pionowym wyprowadzaniu elemen- 5071650716 3 tów z kapieli cynkujacej uzyskuje sie na przedmio¬ cie cienka i równomierna warstwe cynku (bez za¬ cieków. W przypadku cynkowania elementów o róznej grubosci, na przeklad cienkoscienne rury z kolnierzami, przedmiot mozna dowolnie dlugo 5 przetrzymywac w kapieli olowianej, az do równo¬ miernego nagrzania calosci materialu. W kapieli olowianej mozna tez stosowac wyzsza temperature, poniewaz nie powoduje ona powstawania warstwy dyfuzyjnej. Wanna pionowa posiada niewielka po- 10 wierzchnie zwierciadla stopionego cynku, co w znacznym stopniu zmniejsza jego straty spowodo¬ wane powierzchniowym utlenianiem.W wannach do pionowego cynkowania wedlug wynalazku na korodujace dzialanie cieklego cynku 15 narazona jest tylko wkladka 2, która latwo mozna wymienic nawet bez opróznienia wanny z cieklego olowiu. Male wymiary wkladki umozliwiaja tez jej wykonanie z materialów odpornych na korodu¬ jace dzialanie cieklegocynku. 20 W celu zmniejszenia zwierciadla cieklego cynku stykajacego sie z powietrzem, korzysne jest sto¬ sowanie wanien pionowych wedlug odmiany przed¬ stawionej na fig. 2.Wanna cynkownicza jest rozszerzona w górnej 25 czesci i zaopatrzona w dodatkowy zbiornik ciekle¬ go cynku c, oddzielony od komory cynkowinjczej b przegroda a. Przegroda ta nie dochodzi do dna zbiornika, wskutek czego zbiornik i komora cyn¬ kownicza tworza naczynie polaczone a ubytek 30 cynku w komorze jest natychmiast uzupelniany zapasem znajdujacym sie w zbiorniku. Zwierciadlo cieklego cynku w zbiorniku jest pokryte warstwa topnika dla zabezpieczenia przed utlenianiem.W celu zmniejszenia strat cieplnych zbiornik 35 przykrywa sie pokrywa d. Mozna równiez zamiast topnika wykonac zbiornik ze szczelna pokrywa d, a przestrzen wolna pod pokrywa wypelnic gazem obojetnym, na przyklad azotem. Zastosowanie do¬ datkowego zbiornika na cynk pozwala na zmniej- 40 szenie powierzchni zwierciadla cynku w komorze cynkowniczej, a tym samym zmniejsza straty po¬ wodowane utlenieniem. PL PL