Opublikowano: 15.1.1966 50611 KI. 45h, 7 MKF A 01 UKD 3IBL Urzedu Twórca wynalazku: Stanislaw Szymanski Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Polowów i Uslug Rybackich „Ko¬ ga", Hel (Polska) Urzadzenie zapobiegajace rozdzieraniu sieci rybackich ciagnionych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zapobie¬ gajace rozdzieraniu sieci rybackich ciagnionych, stosowane przy morskich polowach dennych i pe- lagicznych.Sprzet rybacki uzywany przy morskich polo¬ wach dennych ma ograniczone zastosowanie, po¬ niewaz dno morza dostepne dla polowów jest usia¬ ne przeszkodami w postaci wraków, kamieni, raf koralowych itp. Ten stan rzeczy powoduje, ze w akwenach, gdzie znajduja sie wraki, kamienie lub inne przeszkody, polowy staja sie nieoplacal¬ ne na skutek niebezpieczenstwa calkowitej utraty sprzetu rybackiego lub uszkodzenia sieci w takim stopniu, ze powstaja wielogodzinne przerwy w po¬ lowach.Znane sa urzadzenia sluzace do zabezpieczenia lekkich, malych sieci, stosowanych przy polowach rzecznych lub w jeziorach. Sieci zaczepiaja sie tam o korzenie i sa rozrywane. Urzadzenia te sa w po¬ staci bezpiecznika w jednej z lin, który peka. Siec pozostaje na drugiej linie. Urzadzenia te oczywis¬ cie nie nadaja sie do ciezkich sieci morskich zwla¬ szcza z rybami, których nie da sie wyciagnac przy uzyciu jednej liny.Niedogodnosc braku morskich urzadzen zabez¬ pieczajacych ciagnione sieci usuwa zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku, które zapobiega utracie sprzetu rybackiego oraz powaznie zmniej¬ sza ilosc i rozmiar jego uszkodzen. Urzadzenie to moze byc stosowane w dwu odmianach, w zalez¬ nosci od rodzaju dna morza, a mianowicie d sowanej do polowów na dnie kamienistym, nym przeszkodami o niewielkiej wysokosci (do craz w odmianie dostosowanej do polowów na usianym przeszkodami o duzej wysokosci, na klad wrakami.Istota i celem wynalazku jest samoczynne czepianie skrzydla sieci od orczyków, a poz wienie sieci umocowanej do obu lin tralowy pomoca dwóch dodatkowych lin.Na rysunku fig. 1 przedstawia siec z urz niem zapobiegajacym rozdzieraniu sieci ryba ciagnionych do polowów na dnie kamieni wedlug wynalazku w widoku perspektywicz fig. 2 — siec z urzadzeniem do polowów na usianym wysokimi przeszkodami w widoku spektywicznym, fig. 3 — orczyk urzadzenia biegajacego rozdzieraniu sieci rybackich ja fig. 1 i 2 w przekroju podluznym, fig. 4 — or urzadzenia w przekroju wzdluz linii A—A n 3, a fig. 5 — orczyk urzadzenia w przekroju w linii B—B na fig. 3.Statek rybacki ciagnie siec 14 po dnie mor za liny 1 i 2 w kierunku oznaczonym strzalk fig. 1 i 2. Siec 14 jest doczepiona dwoma skrz mi 15 za posrednictwem lin 6, doczepionyc zwyklych orczyków 4, które w pionowej po utrzymuja plywaki 5. Do orczyków 4 zaha jest sygnalizacyjna lina 8. W odmianie dóstos nej do polowów na dnie kamienistym (fig. 506113 50611 4 orczyków 4 zaczepione sa o ich ucha 35 dwie liny 10 z plywakami 5, których konce sa przymocowa¬ ne do worka 9 sieci w punkcie 11, polozonym w je¬ go górnej czesci.Kiedy na drodze ciagnionej sieci 14 znajdzie sie przeszkoda, to nie spotyka sie ona bezposrednio z dolna krawedzia 7 sieci lecz z lina sygnaliza¬ cyjna 8.Jesli przeszkoda bedzie tak duza, ze spowoduje szarpniecie lub napiecie liny 8, spowoduje ona najpierw odczepienie sie lin 6 i 10 od orczyków 4, a pózniej lina 8 odczepi sie od jednego z orczy¬ ków 4 i wraz z drugim orczykiem zostanie wy¬ ciagnieta na poklad statku. Siec 14 pozostanie przed przeszkoda a wypchniete na powierzchnie plywaki 5 lin W wskaza miejsce, gdzie pozostala siec 14. Po wylowieniu plywaków 5 i sieci 14 za pomoca lin 10 siec 14 zostanie zabrana przez sta¬ tek i po przyczepieniu do orczyków i lin moze slu¬ zyc do dalszego polowu.W odmianie dostosowanej do polowów na dnie usianym wysokimi przeszkodami (fig. 2) dwie li¬ ny 12 sa przymocowane do lin 1 i 2 w miejscu 3 polozonym przed orczykami 4, konce zas lin 12 sa przymocowane do sieci 14 w punktach 13 polozo¬ nych symetrycznie po jej obu bokach. Plywaki 5 sa przymocowane na stale do orczyków 14 w gór¬ nej ich czesci.Kiedy na drodze ciagnionej sieci 14 znajdzie sie przeszkoda, to spotka sie ona bezposrednio z linia sygnalizacyjna 8. Jesli przeszkoda spowoduje szar¬ pniecie lub naprezenie liny 8, spowoduje ona od¬ czepienie sie lin 6 od orczyków 4, pózniej zas od¬ czepia sie sama od jednego z orczyków 4 i zostanie wyciagnieta wraz z pozostalym sprzetem rybac¬ kim. Natomiast siec 14 uniesiona do góry za po¬ moca plywaków 5 dalej jest ciagniona za posred¬ nictwem lin 12. Sposób zamocowania lin 12 przy sieci 14 spowoduje, ze zostaje ona wybierana wraz z calym sprzetem rybackim na poklad statku ry¬ backiego.Orczyk 4 stanowi stalowa rura 19 zamknieta na koncach pokrywami 29, wyposazona na zewnatrz z jednej strony w dwa ucha 35, z drugiej zas w dwa zawiasy 31 z ruchomymi hakami 33, których gór¬ ne swobodne konce wchodza do wnetrza rury 19 przez otwory 32. Konce te maja wyciecia 41, w któ¬ re wchodza wystepy 43 zaczepów 34. W dolnej czesci rury 19 znajduje sie otwór 44 z umieszczo¬ nym w nim suwakiem 22. Nad suwakiem 22 zamo¬ cowana jest obrotowo dzwignia 24, dociskana do suwaka 22 za pomoca sprezyny 25 i sruby 26, umocowanej w korpusie 21.Wystajacy koniec 45 dzwigni 24 zazebia sie z pio¬ nowym lacznikiem 23. Lacznik 23 jest przymoco¬ wany do sworznia 40, na którym osadzone sa prze¬ suwnie dwa zaczepy 34, dociskane do dolnych na¬ kretek 46 sprezynami 36, wspierajacymi sie dru¬ gimi koncami o górne nakretki 28. Sworzen 40 jest zakonczony u góry grzybkiem 37 przytrzymu¬ jacym podnosnik 38.W urzadzeniu wedlug wynalazku orczyk 4 spel¬ nia glówna role przy wyczepianiu lin 6, za posred¬ nictwem których ciagniona jest siec rybacka 14.Ruch liniowy liny sygnalizacyjnej 8, która zaha¬ czyla o przeszkode, wprawia w ruch suwak 22, któ¬ ry uruchamia dzwignie 24, podnoszac lacznik 23.Czesc dzwigni 24, stykajacej sie z suwakiem 22, ma tak dobrany ksztalt, aby suwak natychmiast 5 nie opuscil korpusu 21 przekaznika, lecz profilo¬ wanymi wystepami zatrzymal sie w komorze prze¬ kaznika dzwigniowego tak dlugo, jak konieczne jest uruchomienie mechanizmu wyczepu w drugim orczyku. Synchronizacja dzialania suwaków 22 w obu orczykach umozliwia regulacyjna sruba 26 regulujaca docisk dzwigni 24 sprezyna 25. Ponadto sruba regulacyjna sluzy do regulacji napiecia liny sygnalizacyjnej 8.Dzwignia 24 uruchamiajaca lacznik 23, który jest polaczony z laczacym sworzniem 40, przekazu¬ je ruch liny sygnalizacyjnej 8 do mechanizmów wyczepu liny.Sworzen 40 przesuwajac sie, pociaga ustalone nakretkami 46 tuleje zaczepu 34, uwalniajac z za¬ czepu haki 33. Zwolniony z zaczepu hak 33 obraca sie wokól osi 31 ponad 90°, co wystarcza do zwol¬ nienia liny 6 od sieci 14. Nakretki 28 na sworzniu 40 umozliwiaja synchronizacje jednoczesnego od¬ chylenia haków 33.Sprezyny 36, znajdujace sie miedzy górna na¬ kretka 28 a tuleja zaczepu 34, maja za zadanie wyeliminowanie luzu z calego ukladu przekazu¬ jacego ruch liny 8 do haków 33. W tym celu nale¬ zy zostawic luz montazowy w granicach 1,5—2,0 mm miedzy dwoma dolnymi nakretkami 46 a tu¬ leja zaczepu 34. PL