Pierwszenstwo: Opublikowano: 18. II. 1966 50565 KI.MKP 21 c, 62/65 H-OLp- Wspóltwórcy wynalazku: dr Zygmunt Krotowski, mgr inz. Wieslaw Kwapinski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Techniczne Przemyslu Maszyn Wló¬ kienniczych, Lódz (Polska) Uklad zautomatyzowanego napedu przedzarki obraczkowej z silni¬ kiem pradu stalego Przedmiotem wynalazku jest zautomatyzowany uklad napedowy przedzarki obraczkowej z zasto¬ sowaniem silnika elektrycznego pradu stalego w normalnym wykonaniu, zasilanego z tyrysto¬ rów, czyli sterowanych diod krzemowych, wlaczo¬ nych bezposrednio do sieci pradu trójfazowego.Proces przedzenia wymaga utrzymania stalej sily naciagu nitki nawijanej na kopke przedzal¬ nicza, co ma zasadnicze znaczenie w szczególnosci przy przedzeniu welny na przedzarce obraczko¬ wej, gdzie wartosc sily naciagu nitki przy stalej predkosci obrotowej jest funkcja srednicy nawi¬ jania oraz polozenia lawy obraczkowej.Zmiennosc wartosci sily naciagu nitek jest przy¬ czyna powstawania zrywów i ogranicza wartosc podstawowej predkosci obrotowej maszyny. Celem unikniecia tego niepozadanego zjawiska stosuje sie automatyczna regulacje liczby obrotów silnika napedowego maszyny, zmniejszajac jej wartosc w momentach gdy sila naciagu rosnie i zwieksza¬ jac gdy sila ta maleje. W ten sposób zwieksza sie podstawowa predkosc obrotowa maszyny, co prowadzi do zwiekszenia wydajnosci maszyny oraz utrzymuje stala sile naciagu zmniejszajac liczbe zrywów i podnoszac jakosc produktu.Regulacje predkosci obrotowej przedzarki obraczkowej, uzyskuje sie stosujac zautomatyzo¬ wane uklady napedowe z silnikami komutatoro¬ wymi pradu zmiennego z nabudowanymi na nie tak zwanymi „regulatorami przedzalniczymi", lub 10 15 20 25 tez silniki pradu stalego ze wzmacniaczami mag¬ netycznymi.Z publikowanych prac teoretycznych oraz z do¬ swiadczen praktycznych wynika, ze uklad z sil¬ nikiem komutatorowym posiada szereg wad, któ¬ re powoduja, ze wymagania w stosunku do ukladu napedowego, wynikajace z procesu technologicz¬ nego, nie sa w pelni realizowane. Zwiekszenie produkcji przez zmniejszenie zrywnosci mozna tu osiagnac jedynie przy bardzo dokladnym usta¬ wieniu regulatora, które musialoby byc zmieniane przy kazdej zmianie warunków przedzenia, co w praktyce rzadko mozna osiagnac.Jesli chodzi o silniki pradu stalego zasilane ze wzmacniaczy magnetycznych, to doswiadczenia na temat tego ukladu nie sa na razie blizej znane.Duze wymiary i ciezar pulpitu sterowniczego, za¬ wierajacego wzmacniacz magnetyczny oraz wlas¬ ciwosci samych wzmacniaczy, sa ujemna strona tego ukladu.Istota wynalazku polega na tym, ze w ukladzie zastosowano tyrystory, wlaczone bezposrednio do sieci trójfazowej pradu zmiennego, zasilajace na¬ pieciem o regulowanej wartosci twornik obco- wzbudnego silnika pradu stalego. Tyrystory pola¬ czone sa w uklad trójfazowy, jedno lub dwupo- lówkowy. Dla regulacji kata zaplonu tyrystorów zastosowano w ukladzie przesuwnik fazowy RC lub RL, w którym wykorzystano sterowany ele¬ ment elektroniczny, jako zmienna opornosc R. 5056550565 Na rysunku przedstawiona jest schematycznie oraz przykladowo budowa ukladu, bedacego przed, miotem wynalazku i zasada jego dzialania.Sterowane diody krzemowe, czyli tyrystory 1, 2 i 3 wlaczone sa bezposrednio do sieci pradu 5 trójfazowego. Silnik elektryczny 4, jest zwyklym silnikiem pradu stalego ze wzbudzeniem obcym.Obwody bramki zasilane sa impulsami z tranzy¬ storowych ukladów zaplonowych 5. Kat zaplonu tyrystorów zmienia sie dzieki trójfazowemu prze- 10 suwnikowi faz 6, sterowanemu z czlonu zadaja¬ cego 7. Spelnienie wymagan procesu technologicz¬ nego przedzenia, sprowadzajace sie do odpowied¬ niej zmiany predkosci obrotowej wrzecion prze¬ dzarki podczas nawijania kopki realizowane jest 15 poprzez sprzezenia zwrotne, którego przetwor¬ nik 8, polaczony jest z lawa obraczkowa prze¬ dzarki P.Calosc urzadzenia charakteryzuje sie malymi wymiarami i mala stala czasowa. 20 . PL