Po ostu¬ dzeniu wyjmuje sie elementy, przemywa woda 55 i suszy. W wyniku tego otrzymuje sie czysty blyszczacy material. Otwory dysz przedzalniczych oraz wnetrze pompki przedzalniczej sa calkowicie oczyszczone. Otwory dysz nie wymagaja przeklu¬ cia iglami, jak to konieczne jest przy metodzie 60 wypalania. Wprowadzony glikol pozostawia sie w autoklawie; po 5—10 krotnym uzyciu oczyszcza sie go i regeneruje przez destylacje.Przyklad II. Przeznaczone do czyszczenia elementy umieszcza sie w autoklawie. Autoklaw 65 napelnia sie propanolem az do przykrycia oczysz-czanych elementów. Po zamknieciu autoklawu ogrzewa sie go przez 10—14 godzin do temperatury 220—230°C (cisnienie okolo 25—33 atm.). Po ostyg¬ nieciu otwiera sie autoklaw, wyjmuje material i przemywa woda i suszy.Przyklad III. Oczyszczane elementy ogrzewa sie z butandiolem 1,4 (temperatura wrzenia 230°C) w zamknietym autoklawie przez 1—2 godzin do 250°C (cisnienie okolo 1—2 atm.). Po ochlodzeniu i otwarciu autoklawu, wyjmuje sie material i prze¬ mywa woda, a wreszcie suszy.Przyklad IV. —Oczyszczane elementy ogrze¬ wa sie przez 1—2 godzin w zamknietym autokla¬ wie z alkoholem fenyloetylowym (temperatura wrzenia 220°C przy cisnieniu 750 mm/Hg) do tem¬ peratury 270°C (cisnienie okolo 2—3 atm.) i na¬ stepnie przemywa woda i suszy.Przyklad V. Oczyszczane elementy zadaje sie w naczyniu reakcyjnym, zaopatrzonym w chlod¬ nice zwrotna, gliceryna albo glikolem trójetyleno¬ wym. Ogrzewa do wrzenia (temperatura wrzenia gliceryny wzglednie glikolu trój etylenowego wy¬ nosi 290°C) i gotuje przez 1—2 godzin pod chlod¬ nica zwrotna. Po ochlodzeniu roztworu wyjmuje sie material i przemywa woda albo rozcienczonym kwasem siarkowym, nastepnie woda i w koncu suszy.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie doskonale do czyszczenia wszelkiego rodzaju urzadzen i apa¬ ratów wzglednie ich czesci, zanieczyszczonych po¬ liamidami. Sposób we*dlug wynalazku dziala na¬ wet wówczas, gdy zanieczyszczenie jest bardzo sil¬ ne, a polimer tworzy czarne narosty. W porów¬ naniu do metod wypalania w czerwonym zarze z dostepem powietrza w piecu elektrycznym oszczedza sie znaczne ilosci energii (na piec 8— —10 KW). Czesci metalowe otrzymuje sie w po¬ staci czystej i blyszczacej bez mozliwosci wyste¬ powania korozji lub zendry. Sposób wedlug wy¬ nalazku nie ogranicza sie tylko do czyszczenia aparatów i czesci aparatury z metalu; nadaje sie on równiez do oczyszczania wszelkiego rodzaju przyrzadów i czesci zanieczyszczonych poliamidem, o ile tworzywo jest odporne na dzialanie stosowa¬ nego alkoholu.Przy czyszczeniu dysz przedzalniczych osiaga sie doskonale wyniki równiez przy dyszach z otwor¬ kami podluznymi o malych wymiarach. Oczyszczac mozna na przyklad dysze przedzalnicze, pompki przedzalnicze, korpusy pomp, naczynia reakcyjne, autoklawy, ruszty przedzalnicze, przyrzady pomia¬ rowe itd.Do oczyszczania okresowego wystarcza autoklaw lub inne naczynie reakcyjne, przy czym oczysz¬ czanie wykonuje sie sposobami podanymi w przy¬ kladach. Jesli oczyszczanie ma odbywac sie spo¬ sobem ciaglym, wówczas konieczne jest stosowa¬ nie aparatury pozwalajacej na szybkie ochlodze¬ nie oczyszczonego materialu po obróbce pod cis¬ nieniem bez powazniejszego obnizenia temperatury urzadzenia grzejnego autoklawu tak, aby w krót¬ kich odstepach czasu mozna bylo prowadzic pro¬ ces oczyszczania w tym samym naczyniu.W najkorzystniejszej postaci wykonania apara¬ tura tego rodzaju sklada sie z jednego lub kilku "6 autoklawów na Ciecz; ' rm" przyklad ogrzewanych parami dwufenylu, w których znajduja sie wezow- nice chlodzace, polaczone z rozdzielaczem wody chlodzacej, przy czym miedzy wylotem wody chlo- 5 dzacej z autoklawu a odplywem wlacza sie ko¬ more rozprezania. Autoklaw posiada na przyklad cylindryczny plaszcz wewnetrzny, wykonany z nierdzewnej stali. Do ogrzewania autoklawu slu¬ zy pochylony kociol do ogrzewania cieczy z wy¬ lo miennymi elementami grzejnymi.Niezaleznie od systemu rur do ogrzewania i chlodzenia, opisanych agregatów, przewidziany jest zbiornik do przemywania materialów po traktowaniu ich w autoklawie. Zbiornik ten sta- 15 nowi, na przyklad wanne z dnem sitowym, pod którym umieszcza sie wezownice parowa do wpro¬ wadzania zywej pary. Skroplona para z tego sa¬ mego przewodu sluzy do napelniania wanny.Do umieszczania materialu, przeznaczonego do 20 czyszczenia w poszczególnych naczyniach reakcyj¬ nych, stosujc sie statywy skladajace sie z kilku dziurkowanych talerzy, które mozna na szynie prowadzic od zbiornika do zbiornika. W zbiorni¬ kach przewidziane sa urzadzenia do przyjmowania 25 statywów.Na rysunku przedstawiono w sposób schema¬ tyczny urzadzenie wedlug wynalazku, w wyko¬ naniu przewidujacym stosowanie dwóch autokla¬ wów 1 i r. Autoklaw 1 przedstawiony jest w prze- 30 kroju. W przekroju uwidoczniony jest plaszcz grzejny 2 i wezownica chlodzaca 3. W dolnej cze¬ sci autoklawu znajduje sie oparcie dla statywu talerzowego 4. Pokrywa 5 autoklawu jest osadzo¬ na wychylnie i posiada przeciwwage 6. W górnej 35 czesci plaszcza zewnetrznego przyspawany jest króciec 7 z urzadzeniem do napelniania i przyrza¬ dami pomiarowymi dla pary cieczy. W dolnej cze¬ sci plaszcza znajduje sie króciec wylotowy 8 na kondensaty. W górnej czesci plaszcza wewnetrzhe- 40 go znajduje sie króciec do przyrzadów pomiaro¬ wych 9 i odpowietrzania 10.Kociol ogrzewajacy ciecz 11 posiada grzejniki 12.W górnej pokrywie umieszczone sa krócce 13 dla wytworzonej pary grzejnej. Króciec 14 w dolnym 45 dnie naczynia sluzy do odpuszczania cieczy grzej¬ nej. Króciec grzejny dla systemu grzejnego 12 jest w dolnej czesci zbiornika skierowany ku górze.Dzieki temu mozna przy awariach wymienic sy¬ stem grzejny bez odpuszczania goracej cieczy 50 grzejnej i usunac predko przeszkody, bez oddzia¬ lywania na przebieg procesu. W tym samym celu kociol ustawiony jest tez pod ostrym katem, na przyklad 30°. Plynowskaz 15, termometr 16 i ma¬ nometr 17 oraz króciec odpowietrzajacy 18 sa uzu- 55 pelnieniem aparatury. Przewód 19 sluzy do od¬ powietrzania cieczy grzejnej. Przewodem 20 pro¬ wadzi sie ciecz grzejna do plaszcza zewnetrznego 2 autoklawu 1 wzglednie V.W dolnej czesci naczynia 22 wlaczonej miedzy 60 króccem wylotowym 8 i odplywem wody chlodza¬ cej 21 znajduje sie rura przelewowa 23, która sta¬ nowi zamkniecie wodne. Naczynie rozprezajace otwarte jest na górze. W górnej czesci znajduje sie króciec do wtryskiwania wody chlodzacej ply- 65 nacej z przewodu 24.50485 8 Korzystne jest wlóczenie naczynia rozprezaja¬ cego, poniewaz na poczatku procesu chlodzenia wychodzi woda chlodzaca z wezownicy w postaci pary. Do tej pary wtryskuje sie tak dlugo wode, az z przewodu przelewowego 23 zacznie wycho¬ dzic ciepla woda.W zbiorniku z siatki 26, pod którym znajduje sie wezownica parowa 27 dla pary doprowadzanej z przewodu 28.Wode w tym zbiorniku ogrzewa sie przy pomocy pary z belkotki do temperatury 60—70°C. W gór¬ nym koncu krawedzi zbiornika znajduje sie prze¬ lew do wody 29. Statyw skladajacy sie z talerzy 30', 30" itd., przeznaczony do umieszczenia przed¬ miotów oczyszczanych jest polaczony przy pomocy urzadzenia zawieszajacego 31 z szyna 32. Wode chlodzaca doprowadza sie do wezownic chlodni¬ czych 3 z rozdzielacza wody 33 poprzez króciec 34.Do autoklawu wprowadza sie tyle cieczy oczysz¬ czajacej, aby wszystkie przedmioty przeznaczone do oczyszczania zanurzone byly w cieczy. Nastep¬ nie ogrzewa sie autoklaw. Sterowanie i regulacja ogrzewania sa automatyczne. Po ukonczeniu pro¬ cesu gotowania, ochladza sie ciecz oczyszczajaca do temperatury 100°C przy pomocy wody chlodza¬ cej. Plaszcza zewnetrznego nie chlodzi sie. Po od¬ powietrzeniu autoklawu mozna wyjac statyw ra¬ zem z oczyszczonymi przedmiotami. Statyw ochla¬ dza sie, nastepnie w zbiorniku splukujacym. Na¬ stepnie oczyszczone elementy suszy sie przy po¬ mocy sprezonego powietrza.Zaleta aparatury wedlug wynalazku polega na tym, ze mozna utrzymac wysoka temperature plaszcza zewnetrznego autoklawu mimo ochlodze¬ nia jego wnetrza. W ten sposób oszczedza sie ener¬ gie i czas przy ogrzewaniu wstepnym, bowiem mozna natychmiast umiescic dalszy wsad z zanie¬ czyszczonymi przedmiotami. Normalnie potrzeba do oczyszczenia elementów wraz z zagrzaniem autoklawu czasu okolo 3,5—4,0 godzin. Nie chlo¬ dzac plaszcza grzejnego autoklawu podczas wyj¬ mowania oczyszczonych elementów proces oczysz¬ czania skrócony zostaje do 2,5 godzin, Dzieki temu 5 mozna stosowac naczynia o mniejszych wymiarach, co równiez pozwala na oszczednosc energii ciep¬ lnej i czasu. Opisany sposób postepowania jest dla duzej produkcji bardzo rentowny, bowiem przeznaczone do oczyszczania elementy nie otrzy- 10 muje sie od razu, lecz w pewnych odstepach czasu, PL