50353 KI. 81e, 4 MKP B 65 g Q3IaM UKD Opublikowano: 2.XI.1965 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Antoni Birkenmajer, inz. Jan Crzesiakow- ski, mgr inz. Lucjan Sciebura Wlasciciel patentu: Dolnoslaskie Biuro Projektów Górniczych Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Wroclaw (Polska) Przenosnik tasmowy na bocznych linach nosnych i 1 2 Wynalazek dotyczy przenosników tasmowych na bocznych liniach nosnych, z tasma przebiegajaca po zestawach kraznikowych zawieszonych na dwóch równoleglych linach rozpietych wzdluz trasy prze¬ nosnika.Stosowane przenosniki tego typu wykazuja szereg wad wynikajacych z wczesnego stadium rozwoju tych konstrukcji. Nie nadaja sie do pracy na wie¬ kszych pochylosciach, poniewaz zestawy krazników wychylaja sie pionowo, co wywoluje powstawanie nadmiernych sil bocznych i zwiekszone zapotrzebo-, wanie mocy. Przy transporcie nosiwa z góry na dól, powstaje tak zwany ujemny kat wyprzedzenia krazników bocznych wzgledem tasmy, który pogar¬ sza warunki jej prowadzenia i powoduje zbieganie na boki. Znane konstrukcje uchwytów mocujacych liny do podpór, polegaja na zastosowaniu gniazd z klinami lub srub dociskowych do unieruchomienia liny.Polaczenia takie powoduja uszkodzenia splotów i wywoluja trwala deformacje przekroju poprzecz¬ nego liny. Zespolenie liny z podpora przy uzyciu jarzma zaciskowego, nie stanowi skutecznego zabez¬ pieczenia liny przed przesuwaniem sie, podczas ko¬ lysania sie podpory. Przesuniecia te prowadza do przecierania sie drucików w splotach liny. Uzywane zlacza zestawów przegubowych skladaja sie z poje¬ dynczych ogniw i sworzni laczacych ogniwa ze spla¬ szczonymi koncówkami osi krazników.Wada takich przegubów jest powiekszanie sie lu- \ 20 25 30 zów podczas pracy polaczenia, co powoduje zmiane charakteru obciazenia sworznia i powstanie na¬ prezen zginajacych, które doprowadzaja do szyb¬ kiego zniszczenia sworznia.Kolysanie sie podpór przenosnika powoduje szyb¬ kie ich osiadanie w gruncie. Przy eksploatacji dlu¬ gich przenosników linowych wystepuja dodatkowe trudnosci ze wzgledu na znaczne wydluzenie cal¬ kowite lin i zwiazana z tym zmiane rozstawu pod¬ pór, jak równiez uciazliwa do przeprowadzenia wy¬ miane liny nosnej. , Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymie¬ nionych wad i rozszerzenie stosowalnosci przeno¬ sników tasmowych na bocznych linach nosnych na tereny o znaczniejszych pochylosciach.Istota wynalazku polega na zastosowaniu dodat¬ kowego, sterowniczego ukladu ciegnowego w postaci odcinka ciegna, którego koniec zamocowany jest przestawialnie do jednej ze stalych podpór prze¬ nosnika, a pozostala czesc ciegna zaczepiona jest na stale do górnych zestawów kraznikowych w ich srodkowej czesci w celu przeciwdzialania nieko¬ rzystnym dla pracy przenosnika naturalnym katom wyprzedzenia krazników bocznych wzgledem tasmy i nadania kraznikom wymuszonego kata — najbar¬ dziej korzystnego dla danych warunków ruchu przenosnika.Do mocowania lin nosnych w podporach wyko¬ rzystano dwuczesciowe uchwyty klamrowe wygiete odpowiednio do srednicy liny i pozbawione ostrych 5035350353 krawedzi na powierzchniach dociskowych. Uchwy¬ ty klamrowe nie niszcza splotów zaciskanej liny i nie deformuja jej przekroju poprzecznego. Laczni¬ ki przegubowe wykonane sa z plaskownika wygiete¬ go w ksztalcie litery U, który ma wywiercone otwo¬ ry dostosowane do przelozenia sworzni laczacych g: z koncami osi krazników w jednolity przegub.^Konstrukcja taka zapewnia zachowanie stalych luzów montazowych polaczenia. Podpory krancowe zaopatrzone sa w kfazki linowe o poziomej i pro- * stbpkdlej do tasmy osi obrotu, przez które prze¬ wieszone sa liny nosne doprowadzone do elemen¬ tów kotwiacych. Rozwiazanie takie umozliwia od¬ ciazenie podpór od momentów gnacych powstaja¬ cych wskutek poziomych obciazen lin i pozwala na wykonanie lzejszych podpór. Do dlugich przenosni¬ ków zastosowano liny w odcinkach rozpietych na podporach posrednich.Podpory te zaopatrzone sa w krazki linowe do przeprowadzenia lin dwóch sasiednich oicinków do zespolów kotwiacych. Ulatwia to wymiane liny w przypadku jej uszkodzenia i zabezpiecza staly rozstaw podpór w czasie ruchu przenosnika.W dalszym rozwinieciu wynalazku dla pewnych warunków terenowych korzystnym jest stosowanie wewnetrznych podpór osadzonych przegubowo na fundamentach, przez co uzyskuje sie skuteczniejsze tlumienie obciazen dynamicznych i ogranicza sie osiadanie fundamentów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku^ na którym fig. 1 przedstawia fragment trasy przenosnika na bocz¬ nych linach nosnych w widoku z boku, fig. 2 — przekrój podluzny przenosnika, fig. 3 widok z przo¬ du podpory krancowej, fig. 4 — uchwyt klamrowy podpory w widoku z boku, fig. 5 — uchwyt klamro¬ wy podpory w widoku z góry, fig. 6 — zestaw kraz¬ ników przegubowych z lina sterownicza, fig. 7 — zlacze przegubowe zestawu krazników w przekroju, fig. 8 — podpore przegubowa w widoku z przoiu, fig. 9 — podpore przegubowa w widoku z boku, fig. 10 — podpore posrednia w widoku z przodu, fig. 11 — podpore posrednia w widoku z boku i fig. 12 — odmiane przenosnika ze sztywnym cieglem do ste¬ rowania katem wyprzedzenia zestawów krazniko- wych.Przenosnik ma tasme 1 bez konca, która w swym górnym przebiegu podtrzymywana jest przez niec¬ kowe przegubowe zestawy kraznikowe 2, zawieszo¬ ne na bocznych nosnych linach 3, a w dalszym prze¬ biegu na zestawach krazników dolnych 4. Nosne liny 3 zamocowane sa w uchwytach klamrowych 5 podpór 6 osadzonych na fundamentach 7. Krancowe podpory 8 zaopatrzone sa w linowe krazki 9 o po¬ ziomej, prostopadlej do tasmy 1 osi obrotu przez które przeprowadzone sa nosne liny 3 do polacze¬ nia z elementami kotwiacymi — nie uwidoczniony¬ mi na rysunku. Nieckowe przegubowe zestawy kra¬ znikowe 2 skladaja sie z pojedynczych krazników 10, których plasko zakonczone osie 11 zespolone sa ze soba wydluzonymi lacznikami 12, wykonanymi z blachy w ksztalcie litery U, przez które przewle¬ czone sa sworznie 13 — tworzac plaskie polaczenie przegubowe.Polaczenie takie umozliwia zmiane kata niecki w zaleznosci od stopnia napelnienia tasmy 1. W dol¬ nej czesci nieckowego przegubowo zestawu krazni¬ ków 2, znajduje sie ramka 14 obejmujaca srodkowy kraznik 10, która jest zamocowana do laczników 12. 5 Ramka 14 przeznaczona jest do polaczenia niecko¬ wego przegubowego zestawu krazników 2 ze stero- wnicznym ciegnem 15 lub pretem 16. Jedna strona sterowniczego ciegna 15 lub preta 16 polaczona jest z nieckowymi przegubowymi zestawami krazników 10 2, w ich srodkowej czesci, a wolny koniec sterowni¬ czego ciegna 15 wzglednie preta 16 osadzony jest przesuwnie w stalej podporze 8, 22.Istnieje mozliwosc zastapienia w tym przypadku liny sterowniczej lancuchem o tym samym przezna- 15 czeniu. Podpory 6 wykonane sa w ksztalcie litery U ze scietymi narozami — w celu zmniejszenia mo¬ mentów gnacych i maja uchwyty klamrowe 5, które wykonane sa z dwóch czesci, wygietych z preta o przekroju kolowym. Plaska, ruchoma czesc 17 20 wygieta jest w ksztalcie litery U. Druga czesc stala 18 wygieta jest dwukrotnie w postaci litery U, naj¬ pierw w jednej plaszczyznie, a nastepnie w pla¬ szczyznie prostopadlej do pierwotnej plaszczyzny giecia, przy czym konce tej czesci przyspawane sa 25 do podpory 6.Plaska czesc ruchoma 17 ma gwintowane konce, które przeklada sie przez otwory plytki 19, stano¬ wiacej plaszczyzne oporowa która zamocowana jest do zewnetrznej strony wygietej stalej czesci 18 i do- 3ó kreca sie nakretki 20 zamykajac line 3 w uchwycie klamrowym 5 podpory 6. Promien wygiecia oby¬ dwóch czesci 17 i 18 dostosowany jest do srednicy liny 3. Podpory 6 moga byc zaopatrzone w dolnej czesci w przeguby 21 za pomoca których lacza sie 85 z fundamentem 7. Wahliwe osadzenie podpór 6 ogranicza osiadanie fundamentów 7, tlumi obciaze¬ nia dynamiczne i ulatwia montaz przenosnika.Na fig. 10 przedstawiono przyklad wykonania pod¬ pory posredniej 22 dla dlugiej trasy linowej. Ramio- 40 na podpory posredniej 22 zaopatrzone sa w górnej czesci w dwa linowe krazki 9 o poziomej i jedno¬ czesnie prostopadlej do tasmy 1 osi obrotu, które umozliwiaja niezalezne kotwienie nosnych lin 3 sa¬ siednich odcinków trasy przenosnika. Taki uklad 45 kostrukcji linowej obniza wydluzenie calkowite tra¬ sy linowej i zapewnia staly rozstaw podpór 6 w czasie ruchu. Krazki linowe 9 eliminuja obciaze¬ nia gnace podpory posredniej 22. Krancowe podpo¬ ry 8 zaopatrzone sa na ramionach tylko w jedna 50 Pare linowych krazków 9 do przeprowadzenia nos¬ nych lin 3 do punktu glównego zakotwienia Wzdluz przygotowanej trasy, na fundamentach 7 zaopatrzonych w metalowe wystepy ustawia sie poszczególne podpory 6, które zostaja polaczone 65 sworzniami z wystepami na fundamentach 7 i usta¬ wia sie stale podpory krancowe 8, ewentualnie sta¬ le podpory posrednie 22. Liny nosne 3 laczy sie po jednej stronie z elementami kotwiacymi i kolejno z poszczególnymi uchwytami klamrowymi 5, zgodnio eo z ich rozstawem, wzdluz calej trasy. W tym czasio podpory 6 znajduja sie w polozeniu poziomym. Po polaczeniu lin 3 z ramionami podpór 6 napina sic? liny 3, az do przestawienia podpór 6 w polozenie pionowe, po czym laczy sie je z elementami kot- e5 wiacymi drugiej strony przenosnika.50353 Zastosowanie wychylnych podpór 6 przyspiesza 3. i ulatwia montaz przenosnika. Pozostale szczególy montazu nie róznia sie od montazu znanych prze¬ nosników. Przegubowe zestawy kraznikowe 2 w cze¬ sci trasy lub w calosci laczy sie do ciegna sterów- 5 niczego 15, które jest jednostronnie zaczepione do po pory 8 lub 22. Zmiany kata wyprzedzeria wy¬ woluje sie przez przesuniecie zamocowanego w sta¬ lej podporze 8, 22 sterowniczego ciegna 15. Gumowa 4 tasma 1 przebiega w ciagu górnym na przegubo- 10 wych zestawach krazników 2, które sa nachylone wzgledem tafmy 1, powodujac powstawanie bocz¬ nych sil centrujacych tasme1. _ Podpory 6 przyczyniaja sie do skuteczn;ejszego tlumienia drgan i zapobiegaja osiadaniu fundamen- 15 tów 7 jakie zachodzi w czasie kolysania sie sztyw¬ nych podpór. W przypadku dlugich odcinków tas¬ mociagu stosuje sie Jiny nosne 3 czie^ne na pod¬ porach posrednich 22 (fig. 10 i 11), zmniejsza to wy¬ dluzenie calkowite nosnych lin 3 oraz ulatwia, wy- 2o miane liny 3 w fazie jej pekniecia lub nadmiernego zuzycia. PL