Opublikowano 15.XI.1965 50129 KI 21 e, 32 MKP G 01 r UKD %]\fa Twórca wynalazku: dr inz. Edward Skowronski Wlasciciel patentu: Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) SiBLIOTEK. : ¦*;¦*'¦ iii-u±- • u' .' ' Uklad kompensacyjny do pomiaru pod obciazeniem opornosci czynnych uzwojen transformatorów i maszyn wirujacych Przedmiotem wynalazku jest uklad kompensa¬ cyjny do pomiaru pod obciazeniem opornosci czyn¬ nych uzwojen transformatorów i maszyn wiru¬ jacych.W literaturze znane sa uklady pozwalajace na pomiary pod obciazeniem opornosci czynnych uzwojen transformatorów i maszyn wirujacych, jednak uklady te maja ograniczony zakres stoso¬ wania. Najbardziej rozpowszechniony jest uklad w którym opornosc czynna wyznacza sie na pod¬ stawie wskazan miernika pradu stalego plynacego przez badane uzwojenie i miernika spadku na¬ piecia wywolanego tym pradem na badanym uzwojeniu. Oba mierniki sa zabezpieczone za po¬ moca specjalnych filtrów. Uklad ten znajduje za¬ stosowanie glównie w przypadku uzwojen pola¬ czonych w gwiazde z wyprowadzonym punktem zerowym.Dla uzwojen zas polaczonych w trójkat koniecz¬ ne jest wyposazenie ukladu pomiarowego w do¬ datkowe wysokonapieciowe elementy filtrujace, co jest wada ukladu. Poza tym odczyt jednego, miernika odbywa sie z odleglosci ze wzgledu na mozliwosc porazenia.Znano sa tez uklady mostkowe, np. uklad we¬ dlug patentu polskiego Nr 43719, jednak zakres pomiarowy i zakres stosowania tych ukladów jest ograniczony, co wynika z zasady dzialania mostków. .25 30 Uklad pomiarowy wedlug wynalazku, w odróz¬ nieniu od znanych ukladów, umozliwia dokladne badania pod obciazeniem uzwojen posiadajacych zarówno bardzo mala, jak równiez duza opornosc, przy czym uklad polaczen uzwojen moze byc do¬ wolny.Istota wynalazku polega na polaczeniu znanego kompensatora K pradu stalego z bocznikiem Rn i badanym uzwojeniem o opornosci Rx poprzez fil¬ try F! i F2, których zadaniem jest z jednej strony ochrona kompensatora przed uszkodzeniem, a z drugiej strony ochrona wykonujacego pomiary przed porazeniem.Filtry Fx i F2 skladaja sie z laczonych w szereg z opornikiem kompensacyjnym kompensatora K dlawików D3, D4, D5 i D6, D7, D8, D9, których uzwo¬ jenia sa nawiniete przewodem o opornosci czynnej zaleznej od temperatury, oraz z laczonych równo¬ legle kondensatorów C^, C2 i C3, C4, przy czym liczba dlawików i kondensatorów w poszczegól¬ nych filtrach zalezy od wielkosci napiecia prze¬ miennego panujacego na boczniku i1 na badanych uzwojeniach, a sumaryczne opornosci czynne dla¬ wików w filtrach Fx i F2 sa ograniczone tylko -wzgledami czulosci ukladu.Sposób zasilania ukladu pradem pomiarowym nie rózni sie zasadniczo od sposobów spotykanych w literaturze. Schemat ukladu kompensacyjnego do pomiaru pod obciazeniem, opornosci czynnych uzwojen polaczonych w^gwiazele bez' wyprowadzo- 5012950129 nego punktu zerowego uwidoczniony jest na ry¬ sunku. Uklad pomiarowy w niczym sie nie zmieni, jesli uzwojenia beda posiadaly wyprowadzony punkt zerowy, lub jesli beda polaczone w zygzak lub trójkat.Pomiar opornosci czynnych za pomoca ukladu wedlug wynalazku polega 'na doprowadzeniu pra¬ du stalego do badanych uzwojen polaczonych w szereg z bocznikiem o znanej opornosci Rn i mierzeniu dowolnym kompensatorem K /pradu stalego spadku napiecia Un na boczniku oraz spad¬ ku napiecia Ux na badanych uzwojeniach, przy czym kompensator K laczy sie z zaciskami na¬ pieciowymi bocznika oraz z zaciskami napieciowy¬ mi a i b badanych uzwojen poprzez filtry Fx i F2.Zródlem pradu stalego jest bateria pradu stalego B dolaczona do punktów c i d poprzez wylacznik W1} opornik regulacyjny Rr, dwa dlawiki Dj i D2 i wylacznik W2. Obwód pradu stalego jest odcie¬ ty od zródla pradu przemiennego RST zasilajacego badane uzwojenia za pomoca kondensatorów Cs, wlaczonych do trzech faz (dla zachowania symetrii obciazenia). Poprzez kondensatory przeplywa pel¬ ny prad obciazenia, jednak wywolane na nich spadki napiecia, przy odpowiednim doborze po¬ jemnosci kondensatorów sa niewielkie. Izolacja kondensatorów wzgledem ziemi jest dobierana za¬ leznie od wielkosci napiecia panujacego na bada¬ nych uzwojeniach. Kondensatory CP mozna zabez¬ pieczac za pomoca odpowiednio dobranych od¬ gromników.Pomiary przeprowadza sie po zamknieciu wy¬ laczników Wj i W2 i otwarciu wylacznika W3.Opornosc czynna uzwojen okresla sie z zalez¬ nosci Rx = Rn — W przypadku uzwojen polaczo- TJ nych w gwiazde Rx jest opornoscia czynna sze¬ regowo polaczonych dwóch faz, a w przypadku uzwojen polaczonych w trójkat Rx jest opornoscia zastepcza wynikajaca z polaczenia równoleglego opornosci jednej .fazy oraz opornosci szeregowo polaczonych dwóch pozostalych faz.Uklad samego kompensatora jest dowolny. PL