Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.IX.1965 50007 KI. , 63c, 3/05 3«tv 4fe MKP UKD BIBLIOTEKA-' Urz* ?Wspóltwórcy wynalazku: inz. Karl Wesely, inz. Stephan Lutz Wlasciciel patentu: Institut fur Landmaschinen — und Traktorenbau, Lipsk (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sprzeg hakowy wahliwy w plaszczyznie pionowej Przedmiotem wynalazku jest sprzeg hakowy wahliwy w plaszczyznie pionowej, który jest wpra¬ wiany w ruch przez podnosnik hydrauliczny za pomoca przekladni.Dotychczas znane sa sprzegi hakowe umieszcza¬ ne na dolnej plaszczyznie obudowy napedu, które moga sie przesuwac w plaszczyznie poziomej.Sprzegi te spoczywaja swobodnie na wystajacej ponad obudowe napedu prowadnicy szynnej, slu¬ zacej jako podpora ciegla, która umozliwia jedno¬ czesnie jego slizganie sie. Tego rodzaju wahadlo¬ we sprzegi maja te wade, ze moga sluzyc do sprzegania drobnego sprzetu, natomiast nie nadaja sie one do samoczynnego sprzegania przyczep je¬ dnoosiowych, poniewaz nie moga wahac sie w plaszczyznie pionowej.Wraz z rozwojem jednoosiowych przyczep z na¬ pedem i bez tego napedu, powstaly nastepnie wah- liwe sprzegi hakowe. Element nosny tego ro¬ dzaju sprzegów byl osadzany na dolnej plaszczyz¬ nie obudowy napedu tak, ze mógl on byc wychy¬ lany w plaszczyznie pionowej za pomoca hydrau¬ licznego podnosnika ciagnika. Na koncu zwróco¬ nym do przyczepy znajdowal sie hak, który przy podnoszeniu elementu nosnego byl wprowadzany w otwór w uchwycie, polaczonym sztywno z ra¬ ma. Równoczesnie palak zabezpieczajacy, umiesz¬ czony na elemencie nosnym, wysiegal ponad uch¬ wyt i zabezpieczal w ten sposób element nosny w jego podniesionym polozeniu. Poza tern na tyl¬ nej scianie obudowy napedu byl umieszczony uch¬ wyt, skierowany do ziemi, który prowadzil ele¬ ment nosny do góry i zabezpieczal sztywno osa¬ dzanie haka w tym samym otworze uchwytu, 5 polaczonego sztywno z rama.Taki sprzeg hakowy ma szereg wad. Element nosny wskutek zamocowania jego prowadnicy na tylnej scianie obudowy napedu moze bowiem wy¬ chylac sie tylko w jednej plaszczyznie pionowej. 10 Ta wlasciwosc jest wprawdzie korzystna przy sprzeganiu ciagnika z jednoosiowymi przyczepami, ale ogranicza stosowanie tego rodzaju sprzegu pra¬ wie wlacznie do sprzegania drobnego sprzetu. Wiado*:* mo jednak, ze w gospodarstwach rolnych stosuje sie* 15 jeszcze duza ilosc przyczep ze sprzetem, na przy¬ klad maszyny do rozrzucania nawozu lub brony, które wymagaja do ich zawieszania wahadlowych sprzegów. Ciagniki, które sa wyposazone w znane sprzegi hakowe wahliwe w plaszczyznie pionowej, 20 musza byc zatem przezbrojone lub jezeli nie jest to mozliwe, moga byc stosowane tylko do sprze¬ gania ich z jednoosiowymi przyczepami.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego sprzegu hakowego, który pozwolilby nie tylko na 25 stosowanie go jako sprzegu wahadlowego, lecz umozliwilby takze w razie potrzeby stosowanie go do sprzegania z jednoosiowymi przyczepami, bez konkretnego przezbrojenia.Cel ten zostal osiagniety w ten sposób, ze cie- 30 glo zostalo polaczone z czopem, który zostal osa- 5000750007 dzony wahliwie w plaszczyznie poziomej na dol¬ nej scianie obudowy napedu. Czop zostal polaczo¬ ny za pomoca sztywnej listwy z suwakiem, obej¬ mujacym calkowicie lub czesciowo uchwyt. W; su¬ waku zostal wykonany otwór, który odpowiada otworom na obwodzie uchwytu i przez to pokry¬ wa sie z kazdym z nich. Suwak ma od strony przyczepy ksztalt jezyka z otworem, umozliwiaja¬ cym osadzenie w nim haka.* ^Sf3f25tcg—wedlug wynalazku uwidoczniony przy¬ kladowo na zalaczonym rysunku schematycznym, na którym fig. 1 przedstawia sprzeg hakowy osa¬ dzony na tyle ciagnika, w widoku z boku, fig. 2 — sprzeg hakowy w widoku z góry zgodnie z fig. 1 i fig. 3 — suwak z kolkiem.Na dolnej scianie 1 obudowy 2 napedu jest za¬ mocowane lozysko 3, w którym jest osadzony wa- hliwy w plaszczyznie poziomej element 4 wyko¬ nany na przyklad w postaci czopa. Element 4 ma gniazdo 5, sluzace do osadzania w nim ciegla 6 które wychyla sie w plaszczyznie pionowej w zna¬ ny sposób za pomoca laczników 7 i 8 sprzezonych z hydraulicznym podnosnikiem 9. Na tylnej scia¬ nie obudowy 2 napedu jest zamocowana rama 11, zaopatrzona w odejmowalny uchwyt 12. Na uch¬ wyt 12 jest nasuniety suwak 13, który obejmuje ten uchwyt w calosci lub czesciowo i moze sie przesuwac na calej jego szerokosci. W suwaku 13 znajduje sie otwór 14, który pokrywa sie z otwo¬ rami uchwytu 12 tak, ze suwak 13 moze byc usta¬ lony w róznych polozeniach za pomoca kólka 15.Suwak 13 i element 4 wykonany na przyklad w postaci czopa, sa polaczone ze soba za pomoca lis¬ twy 16. Suwak ma od strony przyczepy ksztalt jezyka 17 z otworem 18, przeznaczonym do osa¬ dzenia w nim haka 19.Sposób dzialania sprzegu wedlug wynalazku jest nastepujacy: Jezeli urzadzenie ma byc zastosowane do sprze¬ gania jednoosiowych przyczep, to suwak 13 zosta¬ je zaryglowany za pomoca kólka 15 w srodko¬ wym otworze uchwytu 12. Sprzeganie przebiega wówczas w znany sposób, przy czym hak 19 wpada w otwór 18 wtedy, kiedy cieglo jest podniesione #io góry. Tym samym zostaje jednoczesnie zabez¬ pieczony uchwyt 20 przyczepy. Nastepnie nieuwi- doczniony na rysunku palak zabezpieczajacy, za¬ mocowany na suwaku 13 wpada w znany sposób w otwór ciegla 6 i zabezpiecza go przed opadnie¬ ciem.Sprzeg wedlug wynalazku moze byc równiez zastosowany jako sprzeg wahadlowy do przyczep 5 z odpowiednim sprzetem. Sprzeganie odbywa sie wówczas w opisany wyzej sposób z ta tylko róz¬ nica, ze kolek 15 zostaje usuniety z otworu 14.Z uwagi na to, ze element 4 wykonany na przy¬ klad w postaci czopa jest umieszczony w plasz- 10 czyznie poziomej na dolnej scianie 1 obudowy 2 napedu a suwak 13 jest sztywno polaczony z ele¬ mentem 4 za pomoca listwy 16, przeto cale urza¬ dzenie sprzegajace moze slizgac sie w jedna i dru¬ ga strone na szerokosc uchwytu 12. Przesuw ten 15 umozliwiaja odpowiednie przeguby laczników 7 i 8.Zaleta sprzegu wedlug wynalazku jest to, ze takie urzadzenie sprzegajace moze byc zmienio¬ ne, za pomoca jednego tylko ruchu reki, a miano¬ wicie za pomoca usuniecia kolka 15, z urzadzenia wahliwego w jednej osi, na urzadzenie wahadlo¬ we które moze wahac sie w wielu plaszczyznach pionowych i w plaszczyznie poziomej. Takie roz¬ wiazanie konstrukcyjne umozliwia wiec stosowa¬ nie urzadzenia zarówno do jednoosiowych przy¬ czep, jak i do przyczep ze sprzetem, bez koniecz¬ nego ich przezbrajania. 30 35 PL