Przedmiotem niniejszego wynalazku jest przeto¬ ka tetniczo-zylna sluzaca do wielokrotnego lacze¬ nia i rozlaczania 'ukladu naczyniowego ustroju ludzkiego zwlaszcza ze sztuczna nerka (hemodia- lizatorem).Znane sa urzadzenia zwane sztucznymi nerkami lub hemodializatorami sluzace do usuwania z ustro¬ ju nadmiaru substancji toksycznych i regulacji skladu plynów ustrojowych. Dzialanie tych urza¬ dzen wymaga polaczenia ich z ukladem naczynio¬ wym chorego, przy czym przyrzady sluzace do tego celu stanowia kaniule to jest rurki szklane o pro¬ filu ksztaltowym, wprowadzane do tetnicy i zylyt a drugostronnie laczone za pomoca elastycznego przewodu z hemodializatorem- Zasadnieza wada tych przyrzadów jest ich duza sztywnosc i brak elastycznosci, powodujacy w przy¬ padku dlugotrwalego zabiegu zaburzenia przeply¬ wu krwi.W celu osuniecia tej wady zastosowano do la¬ czenia ukladu naczyniowego ze sztuczna nerka cew¬ niki z elastycznego tworzywa sztucznego, majace postac rurek wprowadzanych gleboko do wnetrza naczyn tetniczych i zylnych. Przyrzady te spelnia¬ ja dostatecznie swoje zadanie w przypadku jed¬ norazowego laczenia ukladu naczyniowego chorego z hemodializatorem, natomiast liczba laczen jest ograniczona ze wzgledu na koniecznosc podwiazy- wania naczyn po zabiegu. Z tego powodu ten spo¬ sób laczenia moze byc z powodzeniem stosowany 10 w przypadku ostrej niewydolnosci nerek lub os¬ trych zatruc, natomiast nie nadaje sie przy prze¬ wleklej niewydolnosci jnerek, wymagajacej wielo¬ krotnego laczenia ukladu naczyniowego chorego 5 z hemodializatorem.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa przetoka tetniczo-zylna wedlug wynalazku, skladajaca sie z elastycznych cewników wprowadzanych do na¬ czynia tetniczego i zylnego chorego przed pierwsza hemodializa oraz z laczonych szczelnie z konców¬ kami cewników dwóch wymiennych elementowy a mianowicie przewodu okreznego, umozliwiaja¬ cego przeplyw krwi tetniczej przez przetoke do zyly i glowicy z króccami laczacymi ja za pomoca przewodów ze sztuczna nerka, a ponadto zaopa¬ trzona w podstawe z uchwytami umozliwiajacymi przymocowanie jej za pomoca paska do konczyny chorego. 20 Dzieki temu przetoka tetnicza wedlug wynalazku umozliwia wielokrotne laczenie ukladu naczyniowe¬ go chorego ze sztuczna nerka .bez koniecznosci wy¬ konywania powtórnych zabiegów chirurgicznych, eliminujac w ten sposób uszkodzenia naczyn zwia- 25 zane z podwiazywaniem po zabiegu, natomiast w okresie miedzy zabiegami umozliwia krazenie krwi przez zalozony na koncówki cewników przewód okrezny. Przewód okrezny przetoki wedlug wyna¬ lazku jest ponadto zaopatrzony w szczelnie zamy- 30 kany ctwór, umozliwiajacy pobieranie prób krwi 15 497093 49709 4 i wykonywanie wstrzykniec dozylnych, bez koniecz¬ nosci nakluwania naczyn.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przetoke tetniczo-zyl- na do laczenia ukladu naczyniowego ze sztuczna nerka z zalozonym przewodem okreznym w wido-~ ku z góry, fig. 2 — te sama przetoke w przekroju wzdluz Minii AA na fig. 1, a fig. 3 —• w przekroju poziomym wzdlu? linii BB na fig. 2, fig. 4 — prze¬ toke z zalozona glowica króccowa, fig. 5 — wy- mienjiy cewnik wraz z koncówka do zamocowania w uchwycie i z korkiem zamykajacym, a fig. 6 do 9 — sposoby zamocowania przetoki na konczynach chorego. i i Przetoka tetniczo-zylna wedlug wynalazku skla¬ da sie z nastepujacych .podstawowych elementów: z podstawy 1, uchwytu zaciskowego 2, 3, cewni¬ ków 4_;z koncówkami 5 sluzacymi do zamocowania ich w uchwycie, z korków zamykajacych 6 wyloty cewników 4, z glowicy 7 z przewodem okreznym 20 oraz glowicy 8 z króccami 9, laczacymi przetoke ze sztuczna nerka.,""¦ Podstawa 1 przetoki ma postac plytki, zaopatrzo¬ nej w otwory 10, sluzace do przymocowania jej za pomoca pasków 12 do konczyny 11 chorego (fig. 6 do 9) oraz w prowadnice 13 ulatwiajace nasadzanie glowic 7 lulb 8.Dolna czesc 2 uchwytu zaciskowego jest polaczo¬ na z podstawa 1 i zaopatrzona w gniazda 14 do osadzania w nich koncówek 5 cewników 4 oraz w otwór 15 ze sruba 16 lub podobnym elementem, laczacym uchwyt z glowica 7 luib 8. Górna czesc 3 uchwytu jest zaopatrzona w podobne gniazda 14 zaciskajace koncówki 5 cewników 4 oraz w otwo¬ ry 17 ze srubami 18, laczacymi ja z dolna czescia 2.Cewniki 4 maja postac rurek wykonanych z ela¬ stycznego tworzywa i sa zaopatrzone w konców¬ ki 5 w ksztalcie tulei z pierscieniowymi wystepa¬ mi 19 zapobiegajacymi jej osiowemu przesunieciu po zamocowaniu w uchwycie. Przetoka tetniczo- zylna wedlug wynalazku moze ibyc przy tym za¬ opatrzona w komplet wymiennych cewników o róznych srednicach zewnetrznych, dobieranych w zaleznosci od srednicy laczonych naczyn krwionos¬ nych chorego. Kazdy z cewników jest zaopatrzony w korek 6, umozliwiajacy szczelne zamkniecie je¬ go wylotu w trakcie wprowadzania do naczynia.Glowica 7 ma wymiary umozliwiajace wsuwanie jej miedzy prowadnicami 13 plytki li jest zaopa¬ trzona w pólkolisty przewód okrezny 20 z gniaz¬ dami 21, umozliwiajacymi szczelne polaczenie ich z koncówkami 5 cewników 4. _ W przykladowym rozwiazaniu przedstawionym na rysunku gniazda 21 sa cylindryczne i maja wy¬ miary umozliwiajace zaciskowe osadzenie w nich koncówek 5 cewników 4. W górnej czesci glowica 7 jest zaopatrzona w otwór 22 polaczony z przewo- , dem 20 i umozliwiajacy pobieranie prób krwi lub dokonywanie wstrzykniec dozylnych. Do szczelnego zamykania tego otworu sluzy korek 23 z nakretka kapturowa 24, nakrecana na gwint wystepu glowi¬ cy. Ponadto jest ona zaopatrzona w gwintowany otwór 25, umozliwiajacy jej polaczenie za pomoca sruby 16 z dolna czescia 2 uchwytu, a równoczes¬ nie wcisniecie koncówek 5 w gniazda 21 w celu uzyskania szczelnego polaczenia przewodu- 20 z cewnikami 4.Glowica 8 ma równiez wymiary umozliwiajace 5 wsuwanie jej w prowadnicach 13 plytki i jest za¬ opatrzona w krócce 9 z wystepami pierscieniowy¬ mi 29 do polaczenia znajdujacych sie w hicllotwo¬ rów 26 za pomoca elastycznych prze/iyodów ze sztuczna nerka. Otwory 26 sa przy tym zakonczone 10 gniazdami 27, sluzacymi do szczelnego osadzenia w nich koncówek 5 cewników 4 o konstrukcji podoibnej do gniazd 21 glowicy 7. Ponadto glowica 8 jest zaopatrzona w gwintowany otwór 28 do po¬ laczenia jej za pomoca sruby 16 z dolna czescia 2 is uchwytu i wciskania koncówek 5 cewników w gnia¬ zda 27.Poszczególne elementy przetoki tetniczo-zylnej wedlug wynalazku sa wykonane najkorzystniej z elastycznego tworzywa sztucznego fizjologicznie 20 obojetnego.Sposób uzycia przetoki tetniczo-zylnej do lacze¬ nia ukladu naczyniowego chorego ze sztuczna ner¬ ka opisano ponizej.Przed pierwsza hemodializa wprowadza sie na 25 drodze zabiegu-operacyjnego eewniki 4, których wyloty sa zamkniete za pomoca korków 6 w zyle i tetnice konczyny 11 chorego. Nastepnie po wyje¬ ciu korków 6 laczy sie koncówki 5 obydwu wpro¬ wadzonych do naczyn krwionosnych cewników 4 30 za pomoca glowicy 7 z przewodem okreznym 20, umieszcza sie na konczynie podstawe 1 i zacis¬ ka w uchwycie 2, 3 koncówki 5 cewników 4, przy¬ twierdza za pomoca srulby 16 glowice 7, po czym 35 plytke mocuje sie do konczyny za pomoca pas¬ ka 12.Rózne sposoby mocowania przetoki do konczyn uwidocznione sa na rysunku, na którym fig. 6 przedstawia zamocowanie przetoki do reki z równoleglym osadzeniem cewników, fig. 7 z prze- 40 ciwbieznym osadzeniem cewników, fig. 8 ze zwrot¬ nym osadzeniem cewników, a fig. 9 -=—¦ zamocowa¬ nie przetoki do nogi w pachwinie.Po zalozeniu glowicy z przewodem okreznym krew przeplywa z tetnicy przez jeden z cewni- 45 ków 4, przewód okrezny 20 oraz drugi z cewni¬ ków 4 do zyly. Ten uklad krazenia krwi moze byc zachowany przez dowolnie dlugi okres czasu.W przypadku laczenia ukladu naczyniowego cho¬ rego ze sztuczna nerka wykreca sie srube 16 i wyj- 50 muje glowice 7 z przewodem okreznym 20 mocujac na jej miejscu glowice 8 z króccami 9, polaczonymi za pomoca elastycznych przewodów ze sztuczna nerka.Po dokonanym zabiegu hemodializy zdejmuje sie glowice króccowa 8 zastepujac ja glowica 7 z prze¬ wodem okreznym 20. Zalozona przetoka umozliwia równiez pobieranie prób krwi lub dokonywanie wstrzykniec dozylnych bez koniecznosci nakluwa- w nia naczyn. W tym celu odkreca sie nakretke kap¬ turowa 24 wyjmujac korek 23 i uzyskuje sie przez ..„ otwór 22 dostep do ukladu krwionosnego.Przetoka tetniczo-zylna wedlug wynalazku moze znalezc równiez zastosowanie do czestego pobiera- «5 nia krwi zwlaszcza w badaniach naukowych bez5 49709 koniecznosci wykonywania nakluc naczyn krwio¬ nosnych, które powoduja traumatyzacje krwi. PL