Pierwszenstwo: Opublikowano: 19. III. 1964 (P 104 069) 5.YII.1965 49643 KI. 45k, 21/00 MKP AOlm W00 UKD 632.954: 632. 934/935.05 Twórca wynalazku: mgr inz. Stanislaw Bojarski Wlasciciel patentu: Wyzsza Szkola Rolnicza Katedra Techniki Ochrony Roslin, Poznan (Polska) Urzadzenie do fumigacji pomieszczen Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do fu¬ migacji pomieszczen umozliwiajace szybkie odparo¬ wywanie substancji palnych, których temperatura samozaplonu jest nizsza od temperatury wrzenia, w szczególnosci siarki. Urzadzenie ma zastosowanie glównie w ochronie roslin i sluzy do fumigacji pomieszczen szklarniowych za pomoca par siarki, naftaliny i innych substancji chemicznych.W celu przeprowadzenia substancji o wyzej okre¬ slonych wlasnosciach w stan lotnych par i roz¬ prowadzenia ich w przestrzeni przeznaczonej do fumigacji koniecznym jest zastosowanie srodków zapobiegajacych samorzutnemu zapalaniu sie tych substancji w czasie przeprowadzania zabiegu. Za¬ palenie sie substancji przeznaczonej do fumigacji w postaci pary jest zjawiskiem nie tylko niepo¬ zadanym, lecz w wysokim stopniu szkodliwym.W przypadku siarki wytwarzajace sie gazy przy spalaniu sa zabójcze dla roslin.W znanych dotychczas i stosowanych w ochronie roslin urzadzeniach do odparowywania siarki mo¬ zna wyróznic dwa sposoby zapobiegania samoza¬ plonowi par tej substancji. W jednym przypadku stosuje sie wytwarzanie beztlenowej atmosfery w bezposrednim sasiedztwie odparowywanej sub¬ stancji, w drugim zas obnizenie temperatury kon¬ cówki rury odprowadzajacej pary siarki za po¬ moca chlodzenia wodnego wzglednie parowego.Pierwszy sposób zabezpieczenia przed niebez¬ pieczenstwem samozaplonu jest zastosowany w kla¬ sycznym modelu urzadzenia posiadajacego pale¬ nisko na wegiel drzewny, gdzie produkty spalania stanowia jednoczesnie pozadana atmosfere bez¬ tlenowa. Drugi natomiast sposób polegajacy na sy¬ stemie chlodzenia wodnego i parowego rury wylo¬ towej, }est stosowany przewaznie w urzadzeniach ogrzewanych pradem elektrycznym, jak równiez w urzadzeniach posiadajacych paleniska na we¬ giel kamienny, koks i inne paliwa, których ga¬ zowe prodiukty spalania sa trujace dla roslin i nie moga byc zuzyte w celu tlumienia samozaplonu siarki. Te ostatnie musza byc instalowane podczas zabiegu na zewnatrz szklarni, a tylko czyste pary siarki sa wpuszczane do wnetrza.Ujemna strona wszystkich wymienionych typów jest koniecznosc stosowania dosc niewygodnych i czesto klopotliwych sposobów zapobiegajacych samozaplonowi. Komplikuje to i utrudnia obsluge, stwarza koniecznosc doboru odpowiedniego paliwa i innych substancji oraz urzadzen pomocniczych warunkujacych prawidlowy przebieg pracy. Mimo tych wszystkich dodatkowych zabezpieczen istnie¬ je wciaz mozliwosc zapalenia sie substancji od¬ parowywanej na skutek nieprawidlowego funkcjo¬ nowania calego ukladu lub nieumiejetnej obslugi.Wynalazek usuwa te niedogodnosci przez wyko¬ rzystanie pradu elektrycznego jako latwego w za¬ stosowaniu zródla energii cieplnej przy równo¬ czesnym wyeliminowaniu samozaplonu odparowy- 30 wanej substancji przez zamontowanie u wylotu ru- 20 25 4964349643 ry odprowadzajacej gorace pary prostej w kon¬ strukcji koncówki ochladzajacej.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie do fumigacji pomieszczen wedlug wynalazku w wido¬ ku perspektywicznym, fig. 2 — urzadzenie w prze¬ kroju wzdluz srednicy urzadzenia i jego dyszy wylotowej, fig. 3 — urzadzenie w przekroju wzdluz linii A—A na fig. 2 i fig. 4 — szczególy konstrukcji koncówki ochladzajacej w widoku perspektywicznym.W urzadzeniu wedlug wynalazku zastosowane jest ogrzewanie za pomoca pradu elektrycznego.Elektryczny element grzejny 1 o odpowiedniej mo¬ cy wsparty na zaroodpornym izolatorze elektrycz¬ nym 2 otacza od spodu i z boków pojemnik 3 na substancji, z którego odchodzi rura odprowadzaja¬ ca 4 do dyszy wylotowej 5. Dysza wylotowa 5 ma otwór o srednicy mniejszej od otworu rury odpro¬ wadzajacej 4 i przechodzi w kierunku na zew¬ natrz w lejkowate rozszerzenie, zas z rura od¬ prowadzajaca 4 polaczona jest za posrednictwem wkladki termoizolacyjnej 6. Wkladka termoizola¬ cyjna 6 jest istotnym elementem wynalazku, ponie¬ waz stanowi bariere utrudniajaca przeplyw cie¬ pla od goracego pojemnika 3 poprzez rure odpro¬ wadzajaca 4 do dyszy wylotowej 5 droga przewo¬ dzenia. Natomiast lejkowate rozszerzenie dyszy odbiera i rozprasza nadmiar ciepla przedostajacego sie z wnetrza pojemnika do otworu wylotowego za posrednictwem goracych par, przez co nie do¬ puszcza do nadmiernego nagrzewania sie tej cze¬ sci urzadzenia.W celu unikniecia strat ciepla element grzejny 1 umieszczony w zaroodpornym izolatorze elek¬ trycznym 2 oraz pojemnik 3 znajduja sie w obu¬ dowie termoizolacyjnej 7. Obudowa ta skladajaca sie z warstwy materialu izolacyjnego umieszczone¬ go miedzy dwoma metalowymi sciankami otacza te elementy od spodu, z boków i z góry. Jedynie rura odprowadzajaca 4 znajduje sie poza obrebem izolacji i jest przymocowana za pomoca srub do górnej czesci pojemnika 3 za posrednictwem zaro¬ odpornej uszczelki, co umozliwia odejmowanie jej przy kazdorazowym napelnianiu pojemnika. Me¬ talowe scianki obudowy 7, miedzy którymi znaj¬ duje sie miekki material izolacyjny, polaczone sa ze soba za posrednictwem metalowych wsporni¬ ków 8 odizolowanych od scianek plytkami 9 z ma¬ terialu termoizolacyjnego. Górna czesc obudowy termoizolacyjnej stanowiaca odejmowana pokry¬ we jest osadzona w bocznej czesci obudowy 7 na lekki wcisk. Izolacje obu czesci stykaja sie ze so¬ ba za posrednictwem fartuchów izolacyjnych 10, dzieki czemu zostaja przerwane mosty cieplne po¬ miedzy wewnetrznymi i zewnetrznymi sciankami obudowy. Pojemnik 3 na substancje jest zawieszo¬ ny w koszu 11 z blachy zaroodpornej.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepu¬ jacy sposób. Z chwila wlaczenia pradu elektrycz¬ nego element grzejny 1 podwyzsza temperature pojemnika 3 na substancje ponad temperature wrzenia umieszczonej w nim substancji, która przechodzi w stan lotnych par. Pary substancji, na skutek wlasnej preznosci, wydostaja sie po¬ przez goraca rure odprowadzajaca 4 do odizolo¬ wanej termicznie za posrednictwem wkladki ter¬ moizolacyjnej 6 chlodniejszej dyszy 5, po opuszcze- s niu której rozprezaja sie i oddaja nadmiar ciepla sciankom lejkowatego rozszerzenia spelniajacego ro¬ le chlodnicy. Dzieki odpowiedniej wielkosci po¬ wierzchni chlodzacej temperatura dyszy wyloto¬ wej podczas pracy utrzymuje sie powyzej tempe- io ratury krzepniecia odparowywanej substancji, co zapobiega zasklepianiu sie otworu dyszy, lecz nie osiaga temperatury zaplonu substancji, co wyklu¬ cza niebezpieczenstwo samozaplonu. Lejkowato roz¬ szerzona koncówka dyszy jest ustawiona pod takim 15 katem, ze skraplajaca sie czesciowo na skutek ochlodzenia substancja nie zalewa otworu dyszy tylko splywa nieco ponizej i zastyga.Wynalazek umozliwia korzystanie z najbardziej dostepnego i latwego w uzyciu zródla energii cie- 20 plnej jakim jest prad elektryczny, przy czym czyni zbednym wykonywanie wszelkich pracochlonnych przygotowan, stosowanie dodatkowych urzadzen i zuzywanie dodatkowych substancji zapobiegaja¬ cych niebezpieczenstwu zapalania sie w czasie pra- 25 cy. Umozliwia to zmniejszenie wymiarów i cie¬ zaru urzadzenia, zapewnia latwosc i prostote ob¬ slugi, bezpieczenstwo dla roslin i stala gotowosc do pracy. 30 PL