Pierwszenstwo: 08. V. 1962 Austria Opublikowano: 2. IV. 1965 49364 KI. 21d2, 50 Llf\A0 ^fmr w * i E UKD /*% J Wlasciciel patentu: Elin — Union Aktiengesellschaft fur elektrische Industrie, Wieden (Austria) Urzadzenie do umocowania ekranu pola rozproszenia na sciance wewnatrz kadzi transformatorów lub dlawików i sposób wykonania tego umocowania Transformatory i dlawiki o chlodzeniu olejo¬ wym sa umieszczone w zelaznych zbiornikach tj, kadziach, w których nieuniknione strumienie rozproszenia wywoluja nieraz znaczne straty do¬ datkowe. Aby uniknac tych niepozadanych strat od dawna juz starano sie zastosowac najbardziej odpowiednie ekranowanie. Znana jest rzecza, ze skuteczne odchylenie pola rozproszenia od scia¬ nek zelaznych mozna uzyskac za pomoca plyt lub zwartych uzwojen z metalu o dobrej prze¬ wodnosci i malej przenikalnosci, albo za pomoca uwarstwionych pakietów blach zelaznych o duzej przenikalnosci magnetycznej. Uzwojenia zwarte moga byc umocowane w sposób stosunkowo pro¬ sty od wewnetrznej strony scianek zbiornika za pomoca listew lub innych elementów na sciance zbiornika. Natomiast w przypadku duzych oslon ekranowych o duzej powierzchni, bez wzgledu na to czy sa masywne czy uwarstwione, (wykona¬ nie wystarczajaco wytrzymalego mechanicznie umocowania ekonomicznie uzasadnionym nakla¬ dzie srodków jest trudne. Szczególnie nalezy wziac pod uwage, ze w przypadku duzych trans¬ formatorów i dlawików sily pradów zwarcia w ekranach moga osiagnac wartosci bardzo nie¬ bezpieczne, i ze halasy wibracyjne tych czesci ekranujacych daja sie bardzo nieprzyjemnie od¬ czuwac jezeli sa pozadane konstrukcje pracujace cicho. Szczególnie nalezy przy tym uwazac, azeby w miejscach umocowania nie wystapilo zjawisko 10 15 25 30 wyladowania swietlacego pod wplywem dzialania ostrych krawedzi.Przedmiotem wynalazku jest proste i tanie umocowanie takiego ekranu pola rozproszenia w postaci zamknietej lub dzielonej oslony ekra¬ nujacej z masywnego metalu o dobrej przewod¬ nosci i malej przenikalnosci lub w postaci uwar¬ stwionych blach zelaznych o dobrej przenikalno¬ sci na sciance od strony wewnetrznej zbiornika transformatorów lub dlawików, przy czym wedlug wynalazku na calej oslonie sa rozmieszczone w ukladzie komórek plastra miodu i najlepiej okragle wyciete otwory, w które sa wlozone puste krócce z pogrubionym obrzezem o najlepiej pierscieniowym przekroju przylutowane lub przy- spawane do zbiornika na swym wewnetrznym obwodzie, przy czym wedlug wynalazku krócce albo maja poosiowy luz wzgledem scianki zbior¬ nika i sa przyspawane do scianki po zastosowa¬ niu cisnienia dociskowego, albo tez krócce sa przyspawane do scianki zbiornika bez luzu po¬ osiowego i bez stosowania cisnienia lecz zostaja zaprasowane wokól obrzeza otworu oslony ekra¬ nowej tak, iz w obydwu przypadkach wobec braku ostrych krawedzi na pogrubionym obrzezu otrzymuje sie mocne polaczenie wolne od zja¬ wiska wyladowania swietlacego.Fig. 1 przedstawia w przekroju króciec 3 z po¬ grubionym obrzezem o przekroju pierscieniowym, który w czesci cylindrycznej posiada luz poosio- 4936449364 wy wzgledem scianki 1 zbiornika. Króciec 3 z po¬ grubionym obrzezem zostaje docisniety sila na¬ cisku P do oslony ekranowej 2 i dociska ja do scianki zbiornika. Króciec pierscieniowy spawa sie lub lutuje za pomoca szwu 4 z wewnetrzna scianka zbiornika przy równoczesnym dzialaniu cisnienia, tak iz przy odpowiednio gestym roz¬ mieszczeniu takich miejsc polaczenia w ukladzie plastra miodu cala oslona ekranowa jest mocno docisnieta do scianki zbiornika. Poniewaz króciec pierscieniowy z pogrubionym obrzezem powinien wykazywac dobre wlasnosci spawania ze scianka zbiornika jest on przewaznie wykonany z zelaza.Aby sam króciec pierscieniowy ochronic przed wplywem pola rozproszenia naklada sie na niego metalowa pokrywke ekranowa 5 o dobrej prze¬ wodnosci, która laczy sie z oslona ekranowa 2 za pomoca. lutowania lub umocowuje sie za po¬ moca odpowiedniej konstrukcji mocujacej na króccu pierscieniowym albo tez wewnatrz niego na sciance zbiornika.Fig. 2 przedstawia króciec 3 z pogrubionym obrzezem równiez o przekroju pierscieniowym przyspawany bezposrednio na swym wewnetrz¬ nym obwodzie bez luzu osiowego i bez stosowa¬ nia specjalnego docisku do scianki zbiornika 1 za pomoca szwu 4. Nastepnie koniec pierscienia nieprzylegajacy do zbiornika zostaje zaprasowany na oslonie ekranowej 2 tak, iz oslona ekranowa zostaje równiez mocno docisnieta do scianki zbior¬ nika. W polaczeniu tego rodzaju mozna najpierw przyspawac wszystkie krócce z pogrubionym obrzezem do scianki zbiornika, a nastepnie wpro¬ wadzic oslone ekranujaca (o ile ta oslona sama nie stanowi zamknietego obwodu) po czym wy¬ konuje sie odksztalcenie krócca pierscieniowego pod cisnieniem. W razie potrzeby odksztalcenie pod cisnieniem moze byc przeprowadzone jedno¬ czesnie z oddzialywaniem ciepla, tak iz w ten sposób uzyskuje sie dzialanie dociskowe pod wplywem skurczu termicznego. Co do pokrywki ekrafrowej A naklada sie ja podobnie jak w urza¬ dzeniu wedlug fig. 1.Szczególna cecha wynalazku jest konstrukcja polaczenia nie wprowadzajaca wyladowania swie- tlacego, dzieki okraglym zgrubieniom bez ostrych krawedzi, a najlepiej zgrubieniom pierscienio¬ wym, co ze wzgledu na polozenie w bezposred¬ nim sasiedztwie uzwojen wysokiego napiecia umozliwia wykonanie takich najmniejszych ze wzgledu na napiecie odstepów jakie sa dopusz¬ czalne w polu równomiernym. Konstrukcja wedlug wynalazku pod i wzgledem dynamicznym stanowi wytrzymale na prady zwarcia umocowa- 5 nie oslony ekranowej na sciance zbiornika, a przy tym pozwala na unikniecie halasów wibracyjnych podczas normalnej pracy. Jednoczesnie propozycja wedlug wynalazku wyróznia sie prostym, a wiec tanim polaczeniem miedzy oslona ekranowa 10 i zbiornikiem i to nawet wtedy gdy chodzi o ekranowanie skomplikowanych zalaman lub wnek w zbiorniku. !5 PL