Opublikowano: 5.II.1965 KI. -Blor^g— MKP G 01 r UKD jzo Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jan Glodek, mgr inz. Henryk Gozdzik, mgr inz. Marian Kedzierski Wlasciciel patentu: Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) IIBLIOTEKA Kompensator napiecia stalego do pomiaru sil elektromotorycznych i napiec Przedmiotem wynalazku jest kompensator na¬ piecia stalego przeznaczony do pomiaru sil elektro¬ motorycznych i nagiec, oparty na zasadzie stalosci pradu kompensacyjnego plynacego przez opornosc kompensatora (I zasada Poggendorffa). Kompensa¬ tor ten nadaje sie do pomiaru sil termoelektrycz¬ nych, do sprawdzania mierników elektrycznych metoda kompensacyjna itp.Znane kompensatory posiadaja skomplikowane uklady i budowe ze wzgledu na koniecznosc usta¬ lania i kontroli pradu kompensatora przy pomocy ogniwa wzorcowego (zasada Du Bois — Reymonda).Te niedogodnosc usuwa kompensator wedlug wy¬ nalazku, który rózni sie od znanych kompensatorów tym, ze jest pozbawiony obwodu do ustalania pradu kompensatora.Istota wynalazku jest to, ze obwód kompensatora jest utworzony z jednego lub wiecej ukladów Crompton'a polaczonych szeregowo.Kazdy z ukladów Crompton'a wchodzacych w sklad kompensatora wedlug wynalazku jest za¬ silany bezposrednio ze specjalnego ogniwa wzorco¬ wego, co zapewnia duza stalosc pradu kompensato¬ ra w czasie,* prawie niezaleznie od temperatury.Kompensator ten rózni sie ponadto od znanych kompensatorów tym, ze posiada wbudowany galwa- nometr i oporowy dzielnik napiecia dla napiec wyz¬ szych od nominalnego zakresu kompensatora.Kompensator napiecia stalego wedlug wynalazku przedstawiony jest schematycznie na rysunku. 2 Ten kompensator napiecia stalego sklada sie z dwóch szeregowo polaczonych ukladów kompen¬ sacyjnych Crompton'a I i II.Obydwa te uklady sa polaczone ze soba poprzez ruchome styki P2 i P3 dekad pojedynczych R2 i R2.W sklad obwodu I wchodza: specjalne ogniwo wzorcowe ENl, pojedyncze dekady Ri i R2, opornik dodatkowy Rdi i wylacznik Wlt Analogicznie ob¬ wód II sklada sie ze specjalnego ogniwa wzorco¬ wego EN2, pojedynczych dekad R3 i R4, opornika dodatkowego Ra2 i wylacznika W2.Wylaczniki Wx i W2 sa sprzezone mechanicznie tak, ze wlaczenie obu ukladów nastepuje jedno- 15 czesnie.Ruchome styki Pj, P2, P3 i P4 dekad Rlt R2, R3 i R4 umozliwiaja ustawienie dowolnej wartosci napiecia w zakresie od zera do nominalnej wartosci napiecia kompensatora. Mierzona sila elektromotoryczna lub napiecie Ux sa kompensowane suma spadków na¬ piec Vlf U2, U3 i U4, wywolanych przeplywem pra¬ dów Iki i Ik2 kompensatora przez pojedyncze de¬ kady R2, R2, R3 i R4.Do ustalenia stanu kompensacji kompensatora sluzy wbudowany galwanometr statyczny G, po¬ siadajacy dwa zakresy czulosci. Dla rozszerzenia no¬ minalnego zakresu kompensatora zastosowano wbu¬ dowany dzielnik napiecia DN, skladajacy sie z opor- 80 ników rlf r2, r3, r4 i r5, wlaczany zwieraczem Z. 20 25 4900949009 PL PL