9; Opublikowano dnia 28 grudnia 1957 r.POLSKIEJ BZEGZYPOSPOUTEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr40138 KI. 42 i, 12/03 Instytut Metalurgii Zelaza im. Stanislawa Staszica*) Gliwice, Polska Czujnik indukcnjnp do pomiaru przemieszczen Patent trwa od dnia 19 listopada 195$ r.Czujnik wedlug wynalazku jest przeznaczony do pomiaru malych przemieszczen lub róznic wymiarów rzedu od kilku do kilkuset mikro¬ nów. Odznacza sie on prosta konstrukcja, w któ¬ rej uzyto mala liczbe elementów.Czujnik pracuje lacznie z prostym ukladem pomiarowo-zasilajacym. Badana wielkosc jest wskazywana przez magnetoelektryczny wskaz- n k ze skala w mikronach.W odpowiedniej oprawie mechanicznej czuj¬ nik moze stanowic urzadzenie analogicznie do optimetru Zeissa, urzadzenie do badan mtfgne- tostrykcji, urzadzenie dylatometryczne (eliminuje niewygodny uklad z lusterkiem) itp.Schemat mechaniczny czujnika przedstawiono na fig. 1. Wewnatrz tulei i, wykonanej z nie¬ magnetycznego materialu, znajduja sie pasowane do niej suwliwie cztery elementy 2, 3, 4 i 5, wy¬ konane z miekkiego zelaza1 i stanowiace para¬ mi: 2 i 3 oraz 4 i 5 dwa odrebne obwody magne¬ tyczne ze szczelina powietrzna. Wewnatrz nich *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. mgr Adam Stryk. znajduja sie uzwojenia 6, 7, 8 i 9. Elementy 2 i 5 sa przymocowane do tulei 2, natomiast elementy 3 i 4 sa razem zlaczone i moga sie wewnatrz tulei przesuwac. Przesuw ich jest przenoszony z zewnatrz czujnika za pomoca preta 10.Elektryczny scb#mat czujnika z ukladem po¬ miarowym przedstawiono na fig. 2. Uzwojenia 7 i 8 sa polaczone szeregowo i zasilane pradem zmiennym o stabilizowanym natezeniu. Do sta¬ bilizacji pradu zastosowano z bardzo dobrymi wynikami mostek (faia^ony * do sieci pradu zmiennego przez transformator), skladajacy sie z dwóch zarówek 6 V, 5 W or^z dwóch oporów, jak na f'g. 2. Zamiast takiego mostku mozna oczywiscie zastosowac bareter lub zasilac czuj¬ nik ze stabilizatora magnetycznego. Uzwojenia 6 i 9, opory 11 oraz prostowniki miedziowe 12 stanowia mostek pomialrowy. Na przekatna tego mostku wlaczony jest czuly wskaznik magne¬ toelektryczny 13, o pelnym wychyleniu rzedu od kilkunastu do kilkudziesieciu mikroamperów z zerem w srodku skali.Gdy ruchome elementy czujnika 3 i 4 sa usta¬ wione symetrycznie wzgledem elementów 2 i 5,wskaznik 13 wskazuje^ zero. Przy przesunieciach elementów 3 14 podczas pomiarów w jedna lub druga strone wskaznik wychyla sie odpowiednio w prawo lub w lewo. Zakres pomiaru zmienia sie przez zmiane oporów 14 i 15 za pomoca prze¬ lacznika.W zakresie przesuniec nie przekraczajacych mniej wiecej 1/10 sumarycznej szczeliny po¬ wietrznej miedzy elementami 2 i 3 oraz 4 i 5, zaleznosc miedzy przesunieciem w mikronach a wskazaniem wskaznika w mikroamperach moze byc uwazana za1 dokladnie liniowa. Pozwala to otrzymac wielkosc przesuniecia na róznych za¬ kresach pomiarowych przez pomnozenie odczytu wskaznika przez odpowiedni mnoznik.Wynik pomiaru praktycznie nie zalezy od wa¬ han napiecia sieci w granicach 180—230 V (blad ponizej 2°/o). PL