Pierwszenstwo: Opublikowano: 9. XII. 1964 4890G KI.SLiOT^"'. »\ 42e, 22/02 MKP G 01 f UKD tefo Wspóltwórcy wynalazku: inz. Mieczyslaw Zieba, inz. Pawel Sialkowski Wlasciciel patentu: Jeleniogórskie Zaklady Celulozy i Wlókien Sztucz¬ nych im. Klenienta Gottwalda, Jelenia Góra (Polska) Urzadzenie do pomiaru wydajnosci pompy zebatej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do po¬ miaru wydajnosci pomp zebatych, uzywanych w róznych dziedzinach techniki, a miedzy innymi do tloczenia wiskozy w maszynach przedzalniczych wlókien wiskozowych.Poniewaz pompy zebate sa przewaznie przezna¬ czone do tloczenia scisle okreslonych ilosci cieczy i spelniaja wtedy wlasciwie role dozowników, za¬ chodzi potrzeba okresowego sprawdzania ich wy¬ dajnosci, poniewaz ulegaja zuzyciu podczas pracy.Nawet nowe pompy seryjnie wykonywane nie zawsze wykazuja jednakowa wydajnosc, co w nie¬ których przypadkach wplywa ujemnie na dalsze procesy technologiczne. Na przyklad przy wytwa¬ rzaniu partii wlókien sztucznych lub syntetycz¬ nych na wlókniarce wyposazonej w caly zespól pompek zebatych umieszczonych przy kazdym punkcie przedzacym, rózna wydajnosc tych pomp wplywa na niejednakowa grubosc wytwarzanego wlókna, co znacznie obniza jakosc wlókna. Pocia¬ ga to za soba koniecznosc okresowego sprawdzania wydajnosci zarówno pomp nowych jak i uzywa¬ nych, w celu umozliwienia ich podzialu na grupy pomp o zblizonej do siebie wydajnosci. Sprawdza¬ nie wydajnosci pomp zebatych wykonuje sie do¬ tychczas w ten sposób, ze do miarowej kolby od¬ biera sie tloczona pompa ciecz, w scisle okreslo¬ nym czasie, mierzonym za pomoca stopera. Jedno¬ czesne podstawienie kolby pod strumien wyplywa¬ jacej z pompy cieczy i reczne uruchomienie stope- 10 15 20 30 ra, jak równiez odstawienie kolby i zatrzymanie stopera jest bardzo klopotliwe i w bardzo duzym stopniu zalezne od szybkosci refleksu osoby doko¬ nujacej pomiaru, wskutek czego wykonywane po¬ miary sa niescisle i obarczone stosunkowo duzymi bledami.Przewodnia mysla wynalazku jest dokonywanie po¬ miaru wydajnosci pomp zebatych z wyeliminowa¬ niem czynnika czasowego, przez zastosowanie spec¬ jalnego urzadzenia, które umozliwia dokonywanie pomiaru w oparciu o liczby obrotów badanej pompy.Przedmiot wynalazku jest tytulem przykladu uwidoczniony na rysunku schematycznym.Urzadzenie wedlug wynalazku ma srube pociago¬ wa 1 sprzezona mechanicznie z badana zebata pompa 2 za pomoca napedowego walu 3 stale obra¬ canego elektrycznym silnikiem 4. Silnik elektrycz¬ ny 4 jednoczesnie napedza pompe 5, która wymusza przeplyw cieczy w obiegu zamknietym w ukladzie hydraulicznym. Pompa 5 doprowadza ciecz do ba¬ danej pompy 2 i utrzymuje cisnienie cieczy zblizo¬ ne do cisnienia, przy którym badana pompa 2 zwykle pracuje jako dozownik. Z badanej pompy 2 ciecz wyplywa przewodem 6, którego koniec jest umieszczony w osadzonym wahliwie lejku 7.W zaleznosci od polozenia wylotu lejka 7 ciecz splywa badz do kolby miarowej 8, badz tez do zbiornika zapasowego 9, z którego pompa 10 tloczy ciecz do zbiornika 11 zasilajacego pompe 5 ciecza obiegowa. 4890648906 3 4 Uklad hydrauliczny jest wyposazony poza tym w dwa zawory regulacyjne 31 i 32, które utrzymuja wymagane cisnienie cieczy przy wlocie i wylocie badanej pompy 2.Sruba pociagowa 1 ma gwint, w którego wyzlo¬ bieniu umieszczony jest wodzik 12, zamocowany na suwaku 13 slizgajacym sie po prowadnicy 14. Do suwaka 13 przymocowana jest równiez zapadka 15 slizgajaca sie po krzywce kontaktowej 16 zawiera¬ jacej dwie pary styków 17 i 18 podlaczonych do elektromagnetycznego przekaznika 19. Przekaznik 19 jest polaczony z elektromagnesem 20, którego kotwica jest przymocowana przegubowo do dzwig¬ ni 21 przechylajaca lejek 7.Krzywka 16 ma dwa spadowe progi 22 i 23, których wzajemna odleglosc jest równa odleglosci przebytej przez wodzik 12 przy wykonaniu calko¬ witej, z góry zalozonej liczby obrotów pociagowej sruby 1.W celu bardziej precyzyjnego ustalenia punktów zeskoku zapadki 15 z progów 22 i 23, zwoje gwintu pociagowej sruby 1 na tych jej odcinkach maja wiekszy kat pochylenia tworzacej.W poblizu konca dzwigni 21 umieszczona jest para styków 24 polaczonych z elektronowym prze¬ kaznikiem 25 i zawierajacych w swym obwodzie pradu szeregowo wlaczone dwa styki 26 i 27, z których styk 26 jest osadzony na izolowanej tar¬ czy 28 zamocowanej na koncu pociagowej sruby 1, a styk 27 stale slizga sie po tejze tarczy 28. Zwar¬ cie pary styków 24 podczas przechylania sie dzwig¬ ni 21 przy jednoczesnym zwarciu styków 26 i 27 nadaje impuls do elektronowego przekaznika 25, który uruchamia sygnal 29 przy pierwszym impul¬ sie elektrycznym, a sygnal 30 przy drugim impul¬ sie, jednoczesnie kasujac sygnal 29.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy. Po uruchomieniu silnika elektryczne¬ go 4 ciecz w ukladzie hydraulicznym znajduje sie stale w obiegu zamknietym i splywa przez lejek 7 do zbiornika 9. Nastepnie recznie wprowadza sie wodzik 12 miedzy poczatkowe zwoje gwintu na srubie pociagowej 1, która obracajac sie zaczyna przesuwac w lewo wodzik 12 wraz z suwakiem 13 i zapadka 15. Po osiagnieciu progu 22 na krzywce kontaktowej 16 zapadka 15 wchodzi we wglebienie krzywki 16 powodujac zwarcie pary styków 17.Wtedy styki te nadaja impuls do elektromagne¬ tycznego przekaznika 19, który uruchamia kotwice elektromagnesu 20 powodujac przy tym ruch dzwig¬ ni 21 oraz wychylajac lejek 7, tak ze wylot lejka 7 zostaje doprowadzony do szyjki kolby miarowej 8, przy czym ciecz tloczona badana pompa zebata 2 wplywa do kolby 8. Jednoczesnie podczas przechy¬ lania dzwigni 21 zwiera ona na chwile pare styków 24 i przy zwarciu ze soba w tymze okresie czasu styków 26 i 27 na izolowanej tarczy 28 powoduje ona dzialanie elektronowego przekaznika 25 i uru¬ chomienie sygnalu 29, co oznacza prawidlowe roz¬ poczecie pomiaru.• Przy dalszych obrotach sruby 1 zapadka 15 zo¬ staje wyniesiona z wglebienia i posuwa sie dalej w lewo po krzywce kontaktowej 16 az do osiag¬ niecia na niej progu 23. Wtedy zapadka 15 po¬ nownie wchodzi w drugie wglebienie na krzywce 16 powodujac zwarcie pary styków 18. Wtedy styki te przesylaja impuls równiez do elektromagnetycz¬ nego przekaznika 19, który zwalnia kotwice elek¬ tromagnesu 20, a sprezyna 33 przechyla lejek 7 5 w swe wyjsciowe polozenie. Jednoczesnie dzwignia 21 zwiera na chwile pare styków 24 i przy zwar¬ ciu ze soba styków 26, 27 na tarczy 28 powoduje ponowne zadzialanie przekaznika 25 oraz urucho¬ mienie sygnalu 30 i skasowanie sygnalu 29, co ozna¬ cza prawidlowe zakonczenie pomiaru.Po skonczonym pomiarze wodzik 12 wyzebia sie z gwintu sruby pociagowej i przesuwa sie go recz¬ nie wraz z suwakiem 13 i zapadka 15 w prawo do polozenia wyjsciowego.Z ilosci cieczy zebranej w kolbie miarowej, zna¬ jac calkowita zalozona z góry liczbe obrotów doko¬ nanych sruba 1 w okresie przesuwania sie zapadki 15 miedzy progami 22, 23 na krzywce kontaktowej 16, oblicza sie kazdorazowo ilosc cieczy pompowa¬ nej badana pompa zebata 2 przy jednym obrocie badanej pompy.Otrzymane wyniki pomiarów pomp zebatych umozliwiaja sortowanie przebadanych pomp wedlug zblizonej ich wydajnosci ruchowe}.".*-,' PL