Opublikowano: 23.XII.1964 48861 3IBL! KI. 21 d2, 53/03 MKP H UKD o«h /SjftfJ Twórca wynalazku: mgr inz. Slawomir Smolinski Wlasciciel patentu: Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) Przelacznik mocy do transformatorowego przelacznika zaczepów Przedmiotem wynalazku jest przelacznik mocy do transformatorowego przelacznika zaczepów, prze¬ znaczony do podobciazeniowego przelaczania za¬ czepów transformatora. Lacznie z wybierakiem i zmieniaczem tworzy on jedna calosc, okreslona 5 mianem podobciazeniowego przelacznika zaczepów transformatora. Zadanie przelacznika mocy polega na przerzucaniu obciazenia z jednego zaczepu transformatora na zaczep sasiedni uprzednio wy¬ brany przezwybierak. 10 Wynalazek polega na tym, ze styki glówne i po¬ mocnicze przelacznika mocy sterowane sa w ruchu przelaczajacym specjalnie uksztaltowanymi rowka¬ mi znajdujacymi sie w nieruchomej plycie dolnej, oraz w ruchomej plyciegórnej. 15 Znane sa konstrukcje przelaczników mocy zawie¬ rajace plyty z rowkami, w których przesuwane sa styki. W konstrukcjach tych jednak plyty sa nie¬ ruchome a same styki sa poruszane zlozonymi zes¬ polami sprezyn idzwigni. 20 W konstrukcji wedlug wynalazku plyty wyko¬ nuja ruch wzgledem siebie a rowki w nich zawarte spelniaja wzgledem styków funkcje zarówno na¬ pedu jak i sterowania.Odpowiednio dobrany ksztalt rowków umozliwia 25 dobranie pozadanej kolejnosci zamykania i otwie¬ rania sie, oraz szybkosci ruchu styków na róznych etapach procesu przelaczania.Wieloletnie prace nad podobciazeniowymi prze¬ lacznikami zaczepów doprowadzily do rozwoju wie- 30 lu konstrukcji, wsród których najbardziej rozpow¬ szechnione sa przelaczniki sektorowe i dzwigniowe.Przelacznik wedlug wynalazku oprócz szczególów przedstawionych w opisie rózni sie od dotychczas znanych rozwiazan prostota konstrukcji oraz znacz¬ nie mniejszymi wymiarami.Przelacznik mocy wedlug wynalazku przedsta¬ wiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój przelacznika mocy, fig. 2 uwidacz¬ nia plyte górna z przykladowo podanymi dwoma wariantami uksztaltowan rowków sterujacych, a fig. 3 przedstawia plyte dolna z promieniowymi rowkami, fig. 4 przedstawia plyte dolna z komple¬ tem styczek dla trzech faz i przykladowo uwidacz¬ nia trzy warianty uksztaltowan rowków promie¬ niowych.Przelacznik mocy umieszczony jest w izolacyj¬ nym zbiorniku cylindrycznym ograniczajacym olej przelacznika mocy od oleju transformatora przy czym w dolnej czesci zbiornika znajduje sie uklad stykowy przelacznika, a pod nim sa odpowiednio rozmieszczone oporniki stopniowe 3. Przelacznik mocy posiada styczki ruchome glówne 1 i pomoc¬ nicze 2. Kazdy zestyk glówny polaczony jest z przy¬ naleznym mu zestykiem pomocniczym za pomoca opornosci czynnej 3. Styczki stale 4 (glówne i po¬ mocnicze) sa odpowiednio rozmieszczone na we¬ wnetrznym obwodzie cylindrycznego zbiornika 13.Styczki ruchome li 2 (glówne i pomocnicze) prze¬ suwaja sie podczas ruchu przelaczajacego w pro- 48861 /48861 mieniowych rowkach prowadzacych 5, które sa wy¬ konane w nieruchomej plycie dolnej 6.Ruch styczek sterowany jest za pomoca ich pa¬ zurów prowadzacych 12, prowadzonych w specjal¬ nie uksztaltowanych rowkach 7 wyfrezowanych 5 w obrotowej plycie górnej 8.Odpowiedni ksztalt rowków sterujacych umozli¬ wia dobranie pozadanej kolejnosci zamykania i otwierania sie styków, oraz szybkosci tych prze- i%* A* biegów na róznych etapach procesu przelaczania. 10 - v Plyty'dokia 6 zaopatrzona w promieniowe rowiki oraz górna 8 zaopatrzona w specjalnie uksztalto¬ wane rowki jednoczesnie napedzajace i sterujace, polaczone sa za pomoca walka napedowego 9, który jednym koncem ulozyskowany jest obrotowo w ply- 15 cie dolnej i polaczony sztywno z plyta górna a dru¬ gim koncem sprzezony jest w odpowiedni sposób z walkiem napedu. Plyta górna i dolna oraz zespól sterowanych styków sa z soba polaczone i tworza stabilny uklad przelacznikamocy. 20 ^ Opisane rozwiazanie w zastosowaniu do trójfazo¬ wego przelacznika czyli tzw. zerowego umozliwia latwa wymiane sprezyscie zamocowanych styczek.Dokonuje sie tego przez dogodne wyjecie styczek z rowków co stanowi wazna zalete ze wzgledu na 25 styki, które glównie ulegaja zuzyciu. Przelacznik mocy jest w prosty sposób przymocowany wewnatrz cylindra izolacyjnego i moze byc wyjety przez zlu¬ zowanie srub. W jego konstrukcji mozna zastoso¬ wac dla kazdej fazy cztery, szesc lub wiecej par 30 stykowych zaleznie od wykonania przelacznika mo¬ cy i sposobu laczenia. Przelacznik wykonany we¬ dlug wynalazku nadaje sie bez nadmiernego prze¬ wymiarowania do przelaczania stosunkowo duzych pradów. 35 Wszystkie styki stale sa wzgledem siebie oddzie¬ lone przez osloniecie kapturkami izolacyjnymi 10, które lacznie z odpowiednio uksztaltowanymi kra¬ wedziami 11 plyt górnej i dolnej przelacznika mo¬ cy tworza odpowiednik komór gaszeniowych, w 40 których kazdy styk ruchomy spelnia jednoczesnie role tloczka powodujac podczas procesu przela¬ czania szybki przeplyw oleju. W celu zmniejszenia oporów przeplywu oleju podczas ruchu przelacza¬ jacego, tylna suwakowa czesc styczek ruchomych 45 zaopatrzona jest w podluzne kanaliki, które umoz¬ liwiaja dodatkowy przeplyw oleju. Przy tym roz¬ wiazaniu pomimo stosunkowo malej odleglosci miedzy styczkami gaszenie luku jest skutecz¬ niejsze. 50 Szybkie i bezbledne gaszenie luku wydatnie zwieksza zywotnosc styczek co lacznie z samoczyn¬ nym dopasowywaniem sie styczek ruchomych pod¬ czas spalania nakladki spiekowej wplywa w istot¬ ny sposób na zwiekszenie trwalosci laczeniowej przelacznika mocy. PL