Pierwszenstwo: Opublikowano: 30 xii. 1964 48799 KI. 30 i, 3 MKP A 61 1 fójOO UKD Wspóltwórcy wynalazku: doc. dr Stefan Baczyk, mgr Benon Rychly, inz. Ireneusz Jaskiewicz Wlasciciel patentu: Wojewódzki Zwiazek Spóldzielni Pracy, Poznan (Polaka) j J^L Sposób wytwarzania srodka odkazajacego t.-:-ii Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania no¬ wego srodka odkazajacego typu jodoforcw.Znane sa mieszaniny odkazajace zawierajace wolny jod, takie jak jodyna, roztwór Lugola (roz¬ twór jodu wwodnym roztworze jodku potasowego) itp. Wada tego typu srodków odkazajacych byla ich znaczna toksycznosc. Przy stosowaniu ze¬ wnetrznym na organizmach zywych roztwory ta¬ kie powodowaly spalanie tkanek, a w przypadku odkazania metalowych przedmiotów — ich silna korozje.Znane sa równiez sposoby wytwarzania zawie¬ rajacych joJd srodków odkazajacych, w których jod jest chemicznie zwiazany i nie wykazujacych ujemnych cech wolnego jodu. Tego rodzaju zwiaz¬ kiem jest na przyklad jodoform.Odrebna grupe zwiazków stanowia tzw. jodofory, w których jod jest zwiazany w sposób mniej lub bardziej trwaly z wielkoczasteczkowym zwiazkiem, spelniajacym niejako role nosnika. Jako nosniki stosuje sie w jodoforach na przyklad poliwinylo- pirolidon, polietoksypolipropoksyetynol, kopolimery alkoholu winylowego z nienasyconymi kwasami, kopolimery bezwodnika maleinowego ze zwiazkami winylowymi itp.W tej grupie zwiazków znany jest zwiazek jodu i alkoholu poliwinylowego, otrzymany przez reak¬ cje alkoholu poliwinylowego i wielojodku potaso¬ wego. Stwierdzono przy tym, ze do wytworzenia tego zwiazku kompleksowego potrzebne jest zasto- 10 15 20 25 30 sowanie w mieszaninie reakcyjnej wyzszego od pewnego minimum, wynoszacego okolo 0,5% ste¬ zenia jodku potasowego, przy czym uzyskany pro¬ dukt jest rózny w zaleznosci od temperatury reak¬ cji. Stwierdzono równiez, ze zwiazki alkoholu po¬ liwinylowego i jodu sa trwale w temperaturze po¬ kojowej.Wiadomo, ze zwiazki alkoholu poliwinylowego i jodu wykazuja wlasciwosci odkazajace, jednakze ze wzgledu na ich stosunkowo nieznaczna trwalosc celowosc ich szerszego zastosowania w praktyce sanitarnej moze byc kwestionowana.Wedlug wynalazku stwierdzono nieoczekiwanie, ze mozna na podstawie jodu i alkoholu poliwiny¬ lowego wytworzyc trwaly srodek o silnych wlasci¬ wosciach odkazajacych, jezeli 1—2%-owy wodny roztwór alkoholu poliwinylowego (o ciezarze cza¬ steczkowym 30.000—100.000 otrzymanego z polioc¬ tanu winylu zawierajacego 2—8% pozostalych reszt octanowych) zadaje sie kwasem bonowym w ilos¬ ci wystarczajacej do zestryfikowania 30% grup wo¬ dorotlenowych alkoholu poliwinylowego, a tak uzy¬ skany produkt pozostajacy trwale w roztworze traktuje sie jodem w ilosci 0,05—0,30%, zwlaszcza w obecnosci jonów jodkowych, na przyklad jodku potasowego o stezeniu co najmniej 0,05% lub innych jodków alkalicznych. W procesie tym powstaje zwiazek addycyjny, pozostajacy w roztworze przez nieograniczony okres czasu. Okazalo sie przy tym, ze w przypadku przekroczenia wyzej podanych 487993 stezen reagentów otrzymuje sie ciagliwe, kauczu- kowate masy, nieprzydatne dla celów praktycznych.Stwierdzono równiez, ze pH srodka odkazajacego otrzymanego sposobem wedlug wynalazku korzyst¬ nie jest nastawic na wartosc 5,5—6,0. Powyzej pH = 7 zwiazek addycyjny rozklada sie tracac wlasciwosci odkazajace.Przy wartosciach pH nizszych niz 5,5 zwiazek ten jest trwaly, lecz dziala silniej korodujaco na me¬ tale, niz przy pH = 5,5—6,0. Z tego wzgledu sto¬ sowanie nizszych od 5,5 wartosci pH jest wpraw¬ dzie mozliwe, lecz nie jest wskazane.Srodek dezynfekcyjny uzyskiwany sposobem wedlug wynalazku wykazuje silne wlasciwosci od¬ kazajace. Moze on byc stosowany samodzielnie lub z innymi substancjami bakteriobójczymi, bakterio- statycznymi, grzybobójczymi itp. i/lub wraz z sub¬ stancjami powierzchniowo czynnymi, zapachowymi itp.Jako srodki powierzchniowo czynne korzystnie jest stosowac srodki anionoaktywne lub niejonowe.Przyklad. Do 70 ml wody dodaje sie mie¬ szajac 2 g alkoholu poliwinylowego o ciezarze cza¬ steczkowym 40.000 i zawierajacego 2% reszt octa¬ nowych, a mieszanine pozostawia sie w ciagu 12— 24 godzin w spokoju w celu specznienia, po czym ogrzewa sie ja na lazni wodnej az do rozpuszcze¬ nia sie alkoholu poliwinylowego. Po ochlodzeniu do temperatury pokojowej dodaje sie do tego roztworu 0,6 g kwasu borowego, rozpuszczonego w 20 ml wody i intensywnie miesza, a nastepnie ogrzewa 799 4 calosc do temperatury 70°C i dodaje 0,2 g jodu i 0,2 g jodku potasowego, rozpuszczone uprzednio w 3 ml etanolu.Po ochlodzeniu do temperatury pokojowej roz- 5 twór w ciagu 12 godzin przybiera barwe intensyw¬ nie niebieska. pH otrzymanego roztworu nastawia sie za pomoca wodnego roztworu wodorotlenku so¬ dowego do wartosci 5,5 po czym calosc dopelnia sie woda do 100 ml. io Uzyskuje sie trwaly srodek dezynfekcyjny, nie zmieniajacy swych wlasciwosci przez okres co naj¬ mniej trzech miesiecy w temperaturze pokojowej. PLPreference: Published: 30 xii. 1964 48799 KI. 30 i, 3 MKP A 61 1 fójOO UKD Contributors to the invention: doc. Dr. Stefan Baczyk, MSc Benon Rychly, Eng. Ireneusz Jaskiewicz Patent owner: Wojewódzki Zwiazek Spóldzielni Pracy, Poznan (Polish) j J ^ L Method of producing a decontaminant, t. Disinfectant mixtures containing free iodine are known, such as iodine, Lugol's solution (iodine solution in an aqueous potassium iodide solution), etc. The disadvantage of this type of disinfectants was their considerable toxicity. When applied externally to living organisms, such solutions caused the burning of tissues, and in the case of decontamination of metal objects - their strong corrosion. There are also methods for the production of iodine-containing disinfectants in which iodine is chemically bound and does not show the negative properties of free iodine. This type of compound is, for example, iodoform. A separate group of compounds is the so-called iodophores in which iodine is bound in a more or less stable way with a large-molecular compound, which serves as a carrier. The carriers used in iodophores include, for example, polyvinylpyrrolidone, polyethoxypolipropoxyethinol, copolymers of vinyl alcohol with unsaturated acids, copolymers of maleic anhydride with vinyl compounds, etc. In this group of compounds, the compound of iodine and polyvinyl alcohol obtained by the reaction of polyvinyl alcohol and polyvinyl alcohol is known. potassium. It has been found that in order to prepare this complex compound, it is necessary to use a potassium iodide concentration higher than a certain minimum in the reaction mixture, with the resulting product varying depending on on the reaction temperature. It has also been found that polyvinyl alcohol and iodine compounds are stable at room temperature. Polyvinyl alcohol and iodine compounds are known to have deteriorating properties, however, due to their relatively low persistence, the desirability of their wider use in sanitary practice may be questioned. According to the invention, it has surprisingly been found that it is possible to produce a stable agent with strong detoxifying properties on the basis of iodine and polyvinyl alcohol, if a 1-2% aqueous solution of polyvinyl alcohol (molecular weight 30,000-100,000 made from polyacetate of vinyl containing 2-8% of the remaining acetate residues) is treated with sufficient bonic acid to esterify 30% of the polyvinyl alcohol hydroxyl groups, and the thus obtained product, remaining in a stable solution, is treated with iodine in an amount of 0.05-0 , 30%, especially in the presence of iodide ions, for example potassium iodide with a concentration of at least 0.05% or other iodine alkali. This process creates an adduct that remains in solution for an unlimited period of time. It turned out that when the above-mentioned 487,993 concentrations of the reactants are exceeded, tough, rubbery masses are obtained, unsuitable for practical purposes. It has also been found that the pH of the disinfectant obtained according to the invention is preferably adjusted to a value of 5.5 to 6.0. Above pH = 7, the additive decomposes losing its disinfecting properties. At pH values lower than 5.5, this compound is stable, but is more corrosive to metals than at pH = 5.5-6.0. For this reason, the use of pH values lower than 5.5 is possible, but not advisable. The disinfectant according to the invention has strong detoxifying properties. It can be used alone or with other bactericidal, bacteriostatic, fungicidal substances etc. and / or together with surfactants, fragrances etc. As surfactants it is preferred to use anionic or nonionic agents. To 70 ml of water is added 2 g of polyvinyl alcohol with a molecular weight of 40,000 and containing 2% of vinegar residues with mixing, and the mixture is allowed to coalesce for 12 to 24 hours and then heated to a in the water bath until the polyvinyl alcohol dissolves. After cooling to room temperature, 0.6 g of boric acid, dissolved in 20 ml of water, is added to this solution and stirred intensively, then heated to 70 ° C and 0.2 g of iodine and 0.2 g of iodide are added. potassium salt, previously dissolved in 3 ml of ethanol. After cooling to room temperature, the solution turned intensely blue in 12 hours. The pH of the solution obtained is adjusted to a value of 5.5 with an aqueous sodium hydroxide solution, and then it is made up with water to 100 ml. io A stable disinfectant is obtained which does not change its properties for a period of at least three months at room temperature. PL