Pierwszenstwo: Opublikowano: 20. U. 1965 48798 SM 25/06 ki. **-*r39- MKP E 21 c UKD 2£/<# Wspóltwórcy wynalazku: mgr imz. Franciszek Halota, mgr imz. Wladyslaw Bogacki, mgr imz. Tadeusz Marcinów, inz. Marian Bolek, ifliz. Boigdam Soltys, Edward Kr?ini?irz Wlasciciel patentu: Kopalma Wegla Kaimeinnego „Siersza", Siersza k. Trzebimi, (Polska) Urzadzenie do urabiania wegla w pokladach o sredniej grubosci Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia do u- rabiania wegla metoda scianowa z podsadzka plynna w pokladach o sredniej grubosci (dwa do trzech metrów), zwlaszcza w pokladach o slabym, zawodnionym stropie, oraz urzadzenia do stoso¬ wania tego sposobu.Ogólna teindencija wjpriawadizairiia pelnej automa¬ tyzacji i machialnizaeji robót we wisizystkiioh plrze- myislach znalalzla równiez odbicie w górnictwie wegla i ruid przy urabianiu oraz ladlowamiu utnolb- ku zarówno w kopaJiriiaich odkrywkowych jak i ko- palmiiacn dolowych.Stosowane urzadzenia do mechainlicznego urabia¬ nia wegla z podsadzka plynna w pokladach gru¬ bych oraz sredniej grubosci nie gwarantujaca calkowitego ociosu sciany i na przyklad (podczas pracy znanych wreboladowarek scianowych lub innych urzadzen kombajnowych, zaopatrzonych w beben z nozami skrawajacymi sa pozostawione nieodclosane laty przyspagowe oraz przystropo¬ we, do usuniecia których potrzebna jest praca reczna, poprzedzona czynnosciami przygotowaw¬ czymi przy uzyciu mlotów periumatycznyoh, swidrów lub materialów wybuchowych.Dalsza wada tych znanych urzadzen, wynikaja¬ ca z wspomnianej niedogodnosci pozostawiania lat przyspagowyeh i przystropowyeh jest to, ze podczas usuwania nieociosanych lat urzadzenia sa unieruchomione. Jak wiadomo z ekonomiczne¬ go punktu widzenia, kazdy przestój maszyny lub urzadzenia wplywa ujemnie na wydajnosc pracy kazdego procesu produkcyjnego.Znany jest sposób urabiania i ladowania we¬ gla, na przyklad z polskiego opisu patentowego 5 nr 41803, który polega na tym, ze kombajn ura¬ biajacy sciane przesuwa sie po gietkim przenos¬ niku w kierunku do przodu i do tylu, przy czym podczas jazdy powrotnej ladowarka kombajnu zbiera mechanicznie odstrzelona late przystropo- io wa, która opada na spag. Sposób ten nie moze znalezc jednak zastosowania w pokladach o sla¬ bym, zawodnionym stropie ze wzgledu na mozli¬ wosc obsuwania sie go po wstrzasie wywolanym odstrzalem. 15 Znane jest równiez z polskiego opisu patento¬ wego nr 41139 urzadzenie, w którym pozostawio¬ na lata przyspagowa o nieznacznej grubosci jest usuwana plugiem stalowym o postaci klina.Urzadzenie to równiez nie znajduje szerszego za- 20 stosowania w pokladach o sredniej grubosci, gdyz jak wiadomo w najczesciej spotykanych niec¬ kach weglowych o takiej wlasnie grubosci scia¬ na jest bardzo trudna do urobku i jak wykazala praktyka laty przyspagowej nie mozna usunac za 25 pomoca pluga.Odrebnym zagadnieniem wystepujacym przy scianowym urobku wegla za pomoca mechanicz¬ nych urzadzen jest kwestia wlasciwej obudowy stropu, która powinna byc bezpieczna, a przy tym 30 jej konstrukcja nie powinna utrudniac manewro- 48798z wania urzadzeniami urabiajacymi oraz wycofy¬ wania ich z obudowanego chodnika bez koniecz¬ nego demontazu tych urzadzen.W tym. celu na przyklad znane z polskiego opi¬ su patentowego nr 43332 urzadzenie jest zaopa¬ trzone w beben frezujacy skladajacy sie z dwóch nierównych czesci skrecanych srubami. Przy zjezdzie tego urzadzenia pod obudowanym stro- < pem odkreca sie czesc bebna, która nie styka sie z piasta napedowa, wskutek czego uzyskuje sie wymagane obnizenie gabarytu urzadzenia.Urzadzenie do urabiania wegla wedlug wyna¬ lazku umozliwia prawie calkowicie zmechanizo¬ wana prace w pokladach o sredniej grubosci glównie dzieki jego konstrukcji stanowiacej ce¬ lowa odmiane polaczen znanych konstrukcji urzadzen wrebiajacych i urzadzen frezujacych, które to urzadzenie laczy zalety i dogodnosci zna¬ nych urzadzen do plytkich zabiorów w pokladach zarówno niskich jak i wysokich.Ponadto sposób urobku wegla przy uzyciu urza¬ dzenia wedlug wynalazku wskutek podwyzszenia wysokosci i dlugosci ociosywanej sciany umozli¬ wia kilkakrotne zwiekszenie wydobycia i wydaj¬ nosci z przodków scianowych przy zagwaranto¬ waniu znacznie lepszych warunków bezpieczen¬ stwa.Dzieki zastosowaniu wiezy zaopatrzonej w u- rzadzenie podnosnikowe dla ustalania polozenia wrebnika stropowego i niezaleznego ustalania po- . lozenia wrebnika srodkowego uzyskuje sie z jed¬ nego cyklu zabioru sciany potrójny asortyment wegla — przy czym podwójny asortyment gru¬ bego wegla, dowolnie regulowany zawiera sie w granicach 40 — 45% ogólnego urobku, co w po¬ równaniu ze znanymi urobkami jest niespotyka¬ nym osiagnieciem.Urzadzenie do urabiania wegla jest uwidocznio¬ ne w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do stosowa¬ nia sposobu wedlug wynalazku w widoku z góry, fig. 2 — to samo urzadzenie w widoku w kierun¬ ku strzalki A z fig. 1, fig. 3 — widok urzadzenia w kierunku strzalki B z fig. 1, fig. 4 — schema¬ tyczny uklad mechanizmów napedowych urza¬ dzenia, fig. 5 — schematyczny przebieg urabiania wegla, a fig. 6 — przekrój pionowy tego przebie¬ gu plaszczyzna C—C z fig. 5.Jak to uwidacznia fig. 1, 2 i 3 urzadzenie za¬ wiera szesc zespolów urabiajacych, a mianowicie beben frezujacy 1, podwójny wrebnik stropowy 2, srodkowy wrebnik 3 z górna tarcza podcinaja¬ ca 4 i dolna tarcza podcinajaca 5.Beben frezujacy 1, zestawiony z trzech segmen¬ tów la, Ib i lc zaopatrzonych w noze 11 jest osa¬ dzony obrotowo w korpusie 6 z wspornikami 11 wyposazonymi w kólka toczne 12, na których ca¬ le urzadzenie przemieszcza sie po torach przenos¬ nika 13. Wewnatrz korpusu 6 jest umocowany silnik elektryczny 7 z dwustronnym walem nape¬ dowym, który z jednej strony obraca beben fre¬ zujacy 1 za pomoca przekladni zebatych 20, 21, 22 i 23 (fig.4), a z drugiej strony poprzez prze¬ kladnie 24 napedza pompe olejowa 25 silownika hydraulicznego 26, wspólpracujacego z mechaniz- 4 mem napedowym 27 ukladu pociagowego 14, któ¬ ry to uklad za pomoca lancucha 15 przemieszcza w obu kierunkach cale urzadzenie po torach prze¬ nosnika. 13. 5 Uklad zawieszenia obrotowego bebna frezuja¬ cego 1 do korpusu 6 jest taki, ze w skrajnym po¬ ziomym polozeniu nozy 11 znajduja sie one w jednej plaszczyznie z podstawa toru przenosnika 13 wskutek czego podczas pracy urzadzenia eli- io minowana zostaje lata przyspagowa, wystepujaca w innych znanych urzadzeniach.Do korpusu tf jest zamocowana wieza 8 z pro¬ wadnicami 8a, wewnatrz której znajduje sie u- rzadzenie podnoszace 16 (fig. 3), przeznaczone do 15 ustalania polozenia glowicy napedowej 10 wraz z silnikiem elektrycznym 9 oraz z ukladem srod¬ kowego wrebnika 3 z tarczami podcinajacymi 4, 5. Uklad podnoszacy 16 umozliwia równiez usta¬ lanie polozenia podwójnego wrebnika stropowego 20 2 w sposób niezalezny od polozenia glowicy na¬ pedowej 10. Podwójny wrebnik stropowy 2 oraz wrebnik srodkowy sa zaopatrzone w lancuchy z nozami 18 natomiast tarcze podcinajace 4, 5 zawieraja klódki z osadzonymi w nich nozami 19. 25 Uklad napedowy zespolów wrebiajacych jest zilustrowany schematycznie na fig. 4. Silnik elek¬ tryczny 9 napedza przez przekladnie zebate 28, 29 i 30 pionowy wal 31, którego ruch obrotowy jest przenoszony na kola lancuchowe 32, 33, 30 osadzone suwliwie na tym wale 3)1. Z kola lancu¬ chowego 32 ruch obrotowy jest przenoszony za pomoca lancucha wrebowego 34 na walek piono¬ wy 35 napedzajacy przez kolo lancuchowe 36 lan¬ cuch górnego wrebnika stropowego 2. Kolo lan- 35 cuchowe 33 napedza lancuch wrebowy 38, który wspólpracuje z tarczami podcinajacymi 4, 5.Ponadto urzadzenie do urabiania wegla wedlug wynalazku jest wyposazone w znany elektryczny uklad ochronny, zabezpieczajacy przed przecia- 40 zeniem sMników i przed porazeniem obslugi oraz w uklad zdalnego sterowania urzadzeniem. Idea ochrony przeciwpozarowej polega na tym, ze w obwody zasilajace silników 7, 9 sa wbudowane wylaczniki z wyzwalaczami termicznymi, chronia- 45 cymi silniki przed ich przegrzaniem i uszkodze¬ niem, natomiast idea ochrony przed porazeniem, polega na tym, ze w glówny obwód zasilajacy urzadzenie jest wbudowany wylacznik wspólpra¬ cujacy z zabezpieczeniem róznicowym, wylacza- 50 jacym cale urzadzenie z sieci w przypadku poja¬ wienia sie minimalnego pradu doziemnego o war¬ tosci niezagrazajacej zdrowiu ludzkiemu. Jedno¬ czesnie uruchomienie obu silników 1, 9, jest re-1 alizowane nieuwidocznionymi na rysunku przy- 55 ciskami, zabudowanymi na korpusie \6 urzadze¬ nia, przy czym niezaleznie od tego przyciski takie mozna dodatkowo zabudowac w dowolnym pul¬ picie sterowniczym dyspozytora. W tym celu prze¬ widziano w urzadzeniu krócce do laczenia elek- 60 trycznych przewodów wielozylowych.Opisane urzadzenie stanowi celowe polaczenie znanych ukladów wrebiajacych oraz ukladów frezujacych, przystosowane do urabiania wegla metoda scianowa w pokladach p sredniej grubosci. 65 Na fig. 5 uwidoczniono stan robót po dwóch5 6 kolejnych zbiorach, przy czym przy dlugosci sciany okolo 100 m w ciagu doby wykonuje sie ma trzy zmiany cztery takie cykle (zabiory), a przy dlugosci sciany wynoszacej okolo 200 m — trzy zabiory.Urabianie sciany opisanym wyzej urzadzeniem rozpoczyna sie od dowolnej wykutej w tym celu wmefci 39, 39a o wymiarach poziomego obrysu urzadzenia, które jest zaopatrzone w znana me¬ chaniczna ladowarke, nieuwidoczniona na rysun¬ ku, która laotuje urobek na przenosnik zgrzebel- kowy 40, skad urobek jest podawany na przenos¬ nik tasmowy 42 zabudowany na pochylni i kiero¬ wany dalej w kierunku strzalki D.Po wykonaniu pierwszego zabioru calizny 43 strop zostaje odsloniety na szerokosci nie przekra¬ czajacej 1,5 m. Zabudowanie stropnia 44 na pod¬ ciagach 41 rzedu obudowy rozpoczyna sie w cza¬ sie wykonywania przez urzadzenie drugiego za¬ bioru dokonywanego w kierunku przeciwnym od kierunku pierwszego zabioru, przy czym proces zabudowy rozpoczyna sie w tym czasie, kiedy u- rzadzenie znajdzie sie w odleglosci okolo 6 m od wneki 39 lub 39a — zaleznie od kierunku ruchu urzadzenia. Po wykonaniu okolo 30 m drugiego zabioru i przelozeniu czesci przenosnika 13 pod ocios (jak to uwidoczniono na fig. 5) nastepuje czynnosc podbijania stojaków 46 (fig. 6) pod strop¬ nice 44. Przy takim systemie pracy strop jest od¬ sloniety na niewielkiej dlugosci co wydatnie zwieksza bezpieczenstwo pracy, zwlaszcza w po¬ kladach o slabym stropie.Po dokonaniu kilku zabiorów, trwajacych okolo dwie doby, przy pracy na trzy zmiany i przy uw¬ zglednieniu robót remontowo-przygotowawczych nastepuje kolejna faza robót, a mianowicie pod¬ sadzanie wybranej przestrzeni plynna podsadzka 47. Czynnosci zwiazane z podsadzaniem wybranej przestrzeni jako powszechnie znane pominieto w opisie dla uiwypuklenia wlasciwej istoty wynalaz¬ ku.Jak to uwidoczniono na fig. 6 w czasie trwania jednego zabioru uzyskuje sie trzy asortymenty 9 wegla, a mianowicie wegla drobnego, frezowanego bebnem 1 oraz dwóch asortymentów wegla grube¬ go, powstalego z calizny 47a i 47b, przy czym gru¬ bosc obu tych asortymentów jest regulowana po¬ lozeniem wrebnika srodkowego 3 w stosunku do polozenia wrebnika stropowego lub tez bebna fre- zuj&jeetfo. 1.Regulacja polozenia wrebnika stropowego 2 u- mo&ferki stosowanie urzadzenia w róznych po¬ kladach niezaleznie od warunków geologicznych i struktury wegla w warstwach przystropowych, a ponadto obnizenie zarówno wrebnika stropowego 2 jak i wrebnika srodkdlwego 3 do ich skrajnego dolnego polozenia umozliwia wyprowadzenie urza¬ dzenia pod obudowanym stropem.Urzadzenie wedlug wynalazku zapewnia wyko¬ nanie równego stropu przy poprawieniu warun¬ ków 'bezpieczenstwa, które wynika miedzy innymi z wyeHmdnowani^ robót strzalowych. PL