PL48605B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób laczenia ciagników, zaopatrzonych w przestawialne zwolnice, w uklad posobny (tandem) oraz urzadze¬ nie zaczepowe i sprzegajace do stosowania tego sposobu.W celu zmniejszenia kosztów produkcji rolnej dazy sie do maksymalnego wykorzystania rozpo- rzaczalnej mocy ciagników. Wiadomo jednak, ze w zaleznosci od warunków glebowych i uzytego narzedzia wymagane sa ciagniki o róznej mocy.Analiza wykazala, ze te rodzaje prac w rolnictwie, które wymagaja ciagników o duzej mocy, na przy¬ klad orka na glebach ciezkich, stanowia zaledwie 10 do 15% ogólnego bilansu prac ciagnikowych, natomiast wszystkie pozostale prace moga byc wy¬ konane przy uzyciu ciagników o sredniej mocy.W celu wyeliminowania kosztownych ciagników o duzej mocy, które z reguly nie sa w gospodar¬ stwach rolnych w okresie poza orka nalezycie wy¬ korzystywane dazy sie do laczenia ciagników o sredniej mocy (na przyklad 25KM) w celu uzyska¬ nia zespolu o mocy podwojonej, umozliwiajacego wykonywanie orki nawet w trudnych warunkach glebowych.Doswiadczenie wykazalo, ze najwlasciwszym sposobem laczenia ciagników jest uklad posobny (tandem) polegajacy na tym, ze przód jednego ciagnika jest polaczony z tylem drugiego, przy czym z obydwu ciagników7 zdjete sa osie pdzednie z ko¬ lami. 15 20 30 Stosowane dotychczas próby takiego laczenia ciagników polegajace na dobudowaniu do czesci tylnej przedniego ciagnika konstrukcji nosnej u- kladu zaczepowego, a do czesci przedniej tylnego ciagnika obudowy z urzadzeniem skretnym wiazaly sie z tak znacznymi zmianami ich konstrukcji, ze ciagniki nadawaly sie tylko do pracy w ukladzie posobnym tracac charakter pojedynczych urzadzen.Stosowano równiez próby laczenia ciagników polegajace na nadbudowaniu konstrukcji nosnej urzadzenia zaczepowego na ciagniku tylnym i la¬ czeniu jej z dodatkowa konstrukcja dobudowana do tylu przedniego ciagnika, jednak ze wzgledu na wystepowanie znacznych momentów gnacych od sil statycznych polaczonych ciagników konstrukcje te wymagaly stosowania odpowiednio duzych prze¬ krojów elementów i byly bardzo ciezkie, nie nada¬ jac sie do praktycznego zastosowania.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób la¬ czenia ciagników zaopatrzonych w przestawialne zwolnice, w uklad posobny (tandem), wedlug wy¬ nalazku, polegajacy na obróceniu osi kól tylnych ciagnika przedniego lacznie ze zwolnica wokól osi mechanizmu róznicowego do przodu, dzieki czemu uzyskuje sie zmniejszenie odleglosci srodka ciez¬ kosci ciagnika od osi kola tylnego, a takze na la¬ czeniu obydwu ciagników w tym przekroju, w któ¬ rym wystepuja zerowe momenty gnace pochodzace od sil statycznych obydwu ciagników. Przesuniecie srodka ciezkosci przedniego ciagnika powoduje przy 48605"4T605' tym, ze przekrój ten znajduje sie w poblizu belki jego podnosnika hydraulicznego, która moze byc wskutek tego wykorzystana jako konstrukcja nos- na urzadzenia zaczepowego. Dzieki temu, uzyskuje sie wyeliminowanie wystepnych naprezen gnacych i zmniejszenie przelfrojów elementów tego urzadze¬ nia, a takze zmniejszenie sily niezbednej do skretu polaczonych ciagników. Ponadto, sposób laczenia ciagników wedlug wynalazku nie wymaga prze¬ róbki konstrukcyjnej ciagników, a przez to umoz¬ liwia stosowanie ich zarówno w ukladzie indywi¬ dualnym, jak i w polaczonym (tandem).Urzadzenie sluzace do polaczenia ciagników w uklad posobny wedlug wynalazku jest zaopatrzone w zaczep dwuprzegubowy (ze swoboda ruchu w dwóch plaszczyznach wzajemnie prostopadlych) i sklada sie z czopa mocowanego w otworze wspor¬ nika osi przedniej ciagnika oraz z osadzonej obro¬ towo na tym czopie tulei widelkowej polaczonej z belka przytwierdzona do podn«sn4ka-l*ydraulicz- nego, przy czym miedzy tuleja i czopem zastoso¬ wano pierscien kulkowy, sluzacy zarówno^ do prze¬ noszenia sil osiowych jak i zmniejszenia darcia przy wzajemnym obrocie czopa i tulei, uzyskujac moz¬ liwosc wyeliminowania lozysk tocznych, które zwiekszylyby wymiary gabarytowe urzadzenia i skomplikowaly jego konstrukcje.Badania wykazaly, ze ciagniki polaczone sposo¬ bem wedlug wynalazku tworza zespól o zupelnie nowych wlasnosciach trakcyjnych, charakteryzu¬ jacy sie zmniejszonymi poslizgami wskutek napedu na wszystkie cztery kola oraz lepszym wykorzysta¬ niem ciezaru ciagników, umozliwiajacym znaczne zwiekszenie sily i mocy uciagu, a tym samym uk¬ lad znacznie korzystniejszy dla orki w porównaniu do pojedynczego ciagnika. Ponadto zespól moze byc w latwy -sposób laczony i rozlaczany na indywidu¬ alne ciagniki, umozlwiajac lepsze wykorzystanie parku maszynowego w gospodarstwach rolnych.Urzadzenie jest ponadto zaopatrzone w zespól laczacy sprzegla i uklady sterowania silników oby¬ dwu ciagników oraz w zespól sprzegajacy obydwa uklady kierownicze w ten sposób, ze ramiona uk¬ ladu kierowniczego ciagnika tylnego sa polaczone za pomoca- drazków • kierowniczych ze specjalna belka osadzona na osi belki zaczepowej, a równo¬ czesnie za pomoca ukladu linkowego z belka za- czepowa, dzieki czemu uzyskuje sie zmiane kie¬ runku obrotu belki zaczepowej w stosunku do kie¬ runku obrotu kierownicy, a równoczesnie zwiek¬ szenie kata skretu tej belki.Na rysunku fig. 1 przedstawia uklad . posobny, polaczenia dwóch ciagników, zaopatrzonych w prze- .stawialne zwolnice — wedlug wynalazku — w wi- ,doku z boku, fig. 2 — ten sam uklad w widoku z góry, fig. 3 — schemat zespolu zaczepowego slu¬ zacego do laczenia; ciagników, fig. 4 — zaczep obro¬ towy tego zespolu w przekroju, fig. 5 — schemat zespolu kierowniczego, fig. 6 — zespól do polacze¬ nia sprzegiel ukladu, a fig. 7 — zespól do polacze¬ nia pomp wtryskowych uklactu.. Sposób polaczenia ciagników wedlug wynalazku polega na przestawieniu osi 1 kól napedowych 2 ciagnika przedniego A w kierunku do przodu przez obrócenie zwolnic 3 z polozenia normalnego (w któ- 30 35 50 55 60 65 rym sa one uwidocznione w ciagniku tylnym B), w polozenie przednie oraz na polaczeniu obydwu ciagników za pomoca zespolu zaczepowego osadzo¬ nego na usztywnionym za pomoca zastrzalów 4 ze¬ spole podnosnika hydraulicznego ciagnika A, przy czym os zespolu zaczepowego znajduje sie w prze¬ kroju, w którym wystepuja zerowe momenty gnace, pochodzace od sil statycznych obydwu ciagników.Dzieki przemieszczeniu osi 1 kól napedowych 2 ciagnika przedniego A uzyskuje sie przesuniecie srodka ciezkosci tego ciagnika w stosunku do osi kól 2, wskutek czego przekrój zerowych momentów gnacych wystepuje w poblizu belki 5 tego podnos¬ nika hydraulicznego ciagnika A, umozliwiajac wy¬ korzystanie tego podnosnika jako konstrukcji nos¬ nej zespolu zaczepowego.Zespól zaczepowy ukladu ciagników (fig. 3 i 4) .sklada sie z czopa 6 wzmocnionego za pomoca ra¬ mienia 7 i przytwierdzonego do wspornika 8 wyje¬ tej uprzednio osi przedniej ciagnika tylnego1 B oTSz z tulei 9 'osadzonej obrotowo na tym czopie i pola¬ czonej z widelkami, 10. które sa osadzone obrotowo za pomoca sworznia 11 w belce 5, zamocowanej na ciegnach dolnych 12 podnosnika hydraulicznego ciagnika A. Tuleja 9 i czop 6 sa zaopatrzone w pier¬ scieniowe wyciecia, w których jest osadzony uklad kulek 13, sluzacych do przenoszenia sil osiowych z tulei na czop, a równoczesnie zmniejszajacych tarcie ich wzajemnego obrotu.Sworzen 11 laczacy widelki 10 z belka zaczepo- wa 5 jest ponadto polaczony za posrednictwem górnego ciegna 14 podnosnika hydraulicznego ciag¬ nika A z jego korpusem, usztywniajac polaczenie ukladu w plaszczyznie pionowej i umozliwiajac wykorzystanie nakretki rzymskiej ciegna 14 do re¬ gulacji wzajemnego ustawienia obydwu ciagników A i B.Zespól sprzegajacy uklady-kierownicze obydwu ciagników A i B jest przedstawiony schematycznie na fig. 5. Sklada sie on ze specjalnej belki 15, po¬ laczonej obrotowo za pomoca sworznia 11 z belka ^zaczepowa 5, a ponadto za pomoca drazków kie¬ rowniczych 16 z ramionami 17 ukladu kierowni¬ czego ciagnika B oraz z ukladu linkowego laczacego belki 15 i 5 w ten sposób, ze obrót belki 15 w jed¬ nym kierunku powoduje równoczesny obrót belki 5 w kierunku odwrotnym zwiekszajac równoczes¬ nie przelozenie kata obrotu.W przykladowym rozwiazaniu przedstawionym na fig. 5 uklad linkowy .sklada sie z linki 18, któ¬ rej jeden koniec 19 jest przytwierdzony do korpusu ciagnika B, a drugi koniec 20 — do belki zaczepo¬ wej 5 oraz z zespolu krazków, z których krazek 21 jest przymocowany do belki 15 zespolu kierowni¬ czego, a krazek 22 do korpusu ciagnika B.Zespól laczacy sprzegla obydwu ciagników A i B ukladu sklada sie z linki Bowdena 23, która .fest przymocowana z jednej strony do pedalu 25 sprzeg¬ la ciagnika A, a z drugiej do pedalu 24 sprzegla ciagnika B, którygest w celu zmniejszenia niezbed¬ nej sily nacisku' dluzszy w stosunku do pedalu 25, umozliwajac wylaczanie obydwu sprzegiel. Ponadto linka 23 jest przerzucona przez krazek ruchomy 26 osadzony obrotowo w ramieniu 27 dzwigni katowej 27 i 28, której ramie 28 jest zakonczone rekojescia48605 6 29 i zaopatrzone' w /wylacznik- wciskowy 33 oraz zapadke 30 wspólpracujaca z kólkiem zapadkowym 31. Miedzy ciagnikami A i B linka jest umieszczona wewnatrz pancerza* 36, a w celu nadania jej wlas¬ ciwego kierunku przerzucona przez dwa nierucho¬ me krazki 34 i 35, przymocowane do obudowy ciagników A i B. Z obudowa ciagnika B jest .po¬ nadto polaczony zderzak 37, który slusy $oCOgra¬ niczenia ruchu pedalu 24, a .równoczesnie^o .ka¬ sowania jego luzu. ;.'j { .."; : .Zespól laczacy pompy wtryskowe objydwu ciag¬ ników A i B z p-ecjalem 44 przyspiesznika ciagnika ^tylnego B sklada sie.z linki Bowdena^ft laczacej dzwignie 39 pomip wtryskowych 38 obydwu ciagni¬ ków-A i B, umieszczonej miedzy obydwoma ciag¬ nikami A i B w pancerzu 41 oraz ze sprezyny 42 laczacej koncówke tej linki 40 z obudowa ciagnika A -w celu przesuniecia jej w polozenie pierwotne po zwolnieniu pedalu 44. Dzwignia 39 pompy 38 ciag¬ nika tylnego B jest ponadto polaczona w znany sposób za pomoca ukladu dzwigni 43 z pedalem przyspiesznika 44 zaopatrzonego w sprezyne po-, wrotna 45. - - -Dzialanie i opisanego wyzej ukladu t ^osobnego ciagników jest nastepujace. Zespól zaczepmy; u- mozliwia wzajemny skret ciagników A i B w plasz¬ czyznie poziomej wokól sworznia 11, a równoczes¬ nie ich .wzajemny obrót w plaszczyznie pionowej, spowodowany na przyklad nierównosciami-'terenu ¦— wokól osi czopa 6. Sily osiowe sa przenoszone z ciagnika A na ciagnik B za posrednictwem ukla¬ du kulek 13, który spelnia równoczesnie role lozy¬ ska tocznego. Zespól zaczepowy umozliwia równiez usztywnienie obydwu ciagników w plaszczyznie rysunku na fig. 1, które uzyskuje sie dzieki pola¬ czeniu sworznia 11 z korpusem ciagnika A za po¬ moca górnego ciegna 14 podnosnika hydraulicznego.Dzieki wyeliminowaniu momentów gnacych pocho¬ dzacych od sil statycznych wskutek umieszczenia osi sworznia 11 w plaszczyznie, w której momenty pochodzace od obydwu ciagników równowaza sie, uzyskuje sie znaczne zmniejszenie przekrojów ele¬ mentów ukladu zaczepowego, a ponadto mozli¬ wosc wykorzystania podnosnika hydraulicznego jako konstrukcji nosnej tego zespolu.Uklad posobny obsluguje kierowca siedzacy na ciagniku tylnym B. Obrót kierownicy tego ciagnika B w kierunku przedstawionym na fig. 5 strzalka I powoduje obrót ramion 17 ukladu kierowniczego oraz polaczonej z nimi za pomoca drazków 16 belki 15 — w kierunku oznaczonym strzalka II o wiel¬ kosci kata ót. Równoczesnie jednak przesuniecie zwiazanych z belka 15 krazków 21 powoduje obrót polaczonej z koncami 20 linki 18 belki zaczepowej 5 ukladu w kierunku strzalki I, a wiec zgodnie z kierunkiem obrotu kierownicy. Kat (3 obrotu bel¬ ki 5 zalezy przy tym od przelozenia ukladu lino¬ wego i w przykladowym rozwiazaniu przedstawio¬ nym na fig. 5 jest przeszlo dwukrotnie wiekszy od kata a. Dzieki temu, uzyskuje sie odpowiednie zmniejszenie promienia skretu ukladu.Wlaczanie sprzegla obydwu ciagników odbywa sie w sposób nastepujacy. Ciagnik przedni A ma stale wlaczony bieg odpowiadajacy optymalnej pra¬ cy ukladu w czasie ciezkiej orki (na przyklad bieg IV). W czasie jazdy uklada tandem do miejsca pra¬ cy, ramie 28 dzwigni katowej 28, 21 obrócone jest w kierunku strzalki III, w polozenie, w którym za¬ padka 30 zazebia sie z odpowiednim zebem wy- 5 cinka. zapadkowego 31, a ramie 27 dzwigni znajdu¬ je sie w polozeniu uniesiony^. Wskutek tego, kra¬ zek 26 jest przesuniety da gmr » polaczony z nim za pomoca linki 23 pedal 25 sprzegla ciagnika A znajduje; sie w polozeniu, wylaczenia pierwszego io stopnia (to znaczy rozlacza, skrzynie biegów ciag¬ nika A z jego silnikiem). Nacisniecie w tym po¬ lozeniu dzwigni 28 pedalu 24 sprzegla ciagnika tyl¬ nego B w polozenie wylaczenia pierwszego stopnia, powoduje wylaczenie sprzegla tego ciagnika i rów- 15 noczesnie przesuniecie linki 23, odpowiadajace ob¬ rotowi pedalu 25 sprzegla ciagnika A w polozenie odpowiadajace wylaczeniu drugiego stopnia (to znaczy wylaczeniu walka przekaznikowegctj. W tym polozeniu, obydwa sprzegla sa wylaczone, umozli- 20 wiajac nastawienie odpowiedniego dla jazdy za¬ danego biegu ciagnika tylnego B oraz przestawie¬ nie biegów.^'*, W celu nastawienia ukladu tandem na prace, wylacza sie za pomoca wylacznika 33 zapadke 30 25 i obraca sie ramie 28 dzwigni katowej 2.7 w kierun¬ ku strzalki IV w polozenie przedstawione na fig. 6, jednoczesnie naciskajac pedal 24 sprzegla'ciagnika B, po czym wlacza sie odpowiedni bieg pracy cia¬ gnika, (taki sam jaki wlaczony jest w ciagniku A) 30 i powoli zwalnia sie pedal 24, wskutek tego na¬ stepuje równoczesne % wlaczenie sprzegla ciagnika A oraz polaczonego z pedalem 24 za pomoca lin¬ ki 23 — sprzegla ciagnika B.W celu wylaczenia sprzegiel obydwu ciagników 35 naciska sie pedal 24, przesuwajac równoczesnie za pomoca linki 23 pedal 25 w polozenie wylaczenia.Po zakonczeniu pracy ciagnika przesuwa sie ramie 28 dzwigni katowej 28, 27 po uprzednim nacisnie¬ ciu wylacznika 33 w kierunku strzalki III, powo- 40 dujac stale wylaczenie sprzegla ciagnika A, co umozliwia dowolna zmiane biegów ciagnika B w czasie jazdy.Sterowanie przyspiesznikiem (gazem) ukladu 45 ciagników odbywa sie w sposób nastepujacy. Na¬ cisniecie pedalu 44 przyspiesznika ciagnika B po¬ woduje obrót dzwigni 39 pompy wtryskowej 38 tego ciagnika w kierunku na lewo i przesuniecie w znany sposób polaczonej z nia i nieuwidocznio- 50 nej na rysunku zebatki oraz obrót tloczków wtrys¬ kowych a w wyniku tego zwiekszenie dawki pali¬ wa podawanego przez pompe 38 do silnika ciagnika B. Równoczesnie polaczona za pomoca linki 40 dzwignia 39 ciagnika A powoduje odpowiednie 55 przestawienie pompy wtryskowej 38 tego ciagnika oraz zwiekszenie dawki paliwa podawanego do je¬ go silnika. Po zwolnieniu pedalu 44 powraca on w ipolozenie pierwotne wskutek oddzialywania spre¬ zyny 45, natomiast sprezyna 42 wciaga zwolniona 60 linke 40, wskutek czego dzwignie 39 obydwu pomp wtryskowych 38 wracaja w polozenie odpowiada¬ jace zwalniioneniiu polozeniu pedalów przyspiesz¬ ników. , Urzadzenie do laczenia ciagników w uklad po- 65 sobny wedlug wynalazku moze znalezc zastosowa-48 7 . . nie do wszelkiego rodzaju ciagników z przesta¬ wianymi zwolnicami. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób laczenia ciagników z przestawialnymi zwolnicami w uklad posobny, znamienny tym, ze osie (1) kól napedowych (2) ciagnika przed¬ niego (A) ukladu przestawia sie w kierunku do przodu przez obrócenie zwolnic (3) (fig. 1), przy czym obydwa ciagniki laczy sie za pomoca zespolu zaczepowego, zamocowanego na usztyw¬ nionej konstrukcji podnosnika hydraulicznego ciagnika (A), przy czym os pionowa (11) tego zespolu umieszcza sie w przekroju, w którym wystepuja zerowe momenty gnace pochodzace od sil statycznych obydwu ciagników. 2. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jest zaopatrzone w zespól zaczepowy zlozony z czopa (6), przy¬ twierdzonego do wspornika (8) osi przedniej ciagnika tylnego (B) oraz z osadzonej obrotowo na tym czopie tulei (9), polaczonej z widelkami (10) przymocowanymi obrotowo za pomoca pio¬ nowego sworznia (11) w belce zaczepowej (5), zamocowanej na cieglach dolnych (12) podnos¬ nika hydraulicznego ciagnika (A), przy czym sworzen (11) jest ponadto polaczony za pomoca górnego ciegna (14) podnosnika hydraulicznego z korpusem ciagnika (^l). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze tuleja (9) i czop (6) zespolu zaczepowego sa zaopatrzone w pierscieniowe wyciecia, w któ- 605 8 rych jest osadzony uklad kulek (13), sluzacych do przenoszenia sil osiowych i zmniejszenia tar¬ cia obrotu tych elementów. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, 5 ze jest zaopatrzone w zespól laczacy uklady kierownicze obydwu ciagników, zlozony z belki (15), polaczonej obrotowo za pomoca sworznia (11) z belka zaczepowa (5) a ponadto za po¬ moca drazków kierowniczych (16) z ramiona- 10 mi (17) ukladu kierowniczego ciagnika (B) oraz z ukladu linowego' laczacego te belke (15) z belka zaczepowa (5) w ten sposób, ze obrót belki (15) w jednym kierunku powoduje równo¬ czesny obrót belki (5) w kierunku odwroitnym, 15 zwiekszajac jednoczesnie przelozenie kaita obrotu. 6, Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze jest zaopatrzone w zespól laczacy sprzegla oby¬ dwu ciagników (A i B) zlozony z dzwigni kato- 20 wej (28, 27), unieruchamianej w dwóch poloze¬ niach za pomoca ukladu zapadkowego (30, 31) . i zaopatrzonej w krazek ruchomy (26), przez który jest przerzucona linka (23) laczaca pe¬ daly (24, 25) sprzegiel obydwu ciagników (A 25 i B). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamiene tym, ze jest zaopatrzone w zespól laczacy przyspieszniki obydwu- ciagników (A i B), zlozony z linki (4f), 41) laczacej dzwignie (39) obydwu pomp wtrys- 30 kawyeh (38) oraz ze sprezyny powrotnej (42), laczacej koncówke tej linki (40) z obudowa ciag¬ nika (A).48 605 '7777777777777777777777777777777777777's Fig. 1 Fig.

2. Fig.

3. Fig. 548 605 A 30 36 34 3Z o-- r ~ Fig. 6 Fia.7 1609. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 350 egz. PL