PL48448B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20. IX. 1964 48448 KI. i 42 k, 46,10 MKP sofo Mjt$ UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Franciszek Kaluza, inz. Zygmunt Jakubowski Wlasciciel patentu: Instytut Spawalnictwa, Gliwice (Polska) Sposób wykrywania powierzchniowych pekniec stali i metali niezelaznych oraz badania szczelnosci polaczen metalowych za pomoca zestawu dwóch cieczy Przedmiotem wynalazku jest sposób wykrywania powierzchniowych pekniec stali i metali niezelaz¬ nych oraz badania szczelnosci polaczen metalo¬ wych, za pomoca zestawu dwóch cieczy, z których jedna jest intensywnie zabarwiona, a druga stano¬ wi biala zawiesine.Do wykrywania powierzchniowych pekniec stali i metali niezelaznych oraz do badania szczelnosci polaczen metalowych uzywano dotychczas kosztow¬ nych aparatów defektoskopowych, rentgenowskich, ultradzwiekowych i magnetycznych, co bylo dosc pracochlonne, wymagalo obslugiwania przez wyso¬ ko kwalifikowany personel inzynieryjny i bylo niebezpieczne dla zdrowia.Niedogodnosci te sa usuniete w przypadku stoso¬ wania sposobu wedlug wynalazku, poniewaz spo¬ sób ten jest nieskomplikowany, tani i skuteczny.Sposób wedlug wynalazku polega na zwilzaniu badanej powierzchni metalu ciemnoczerwonym roztworem barwników tluszczowych, rozpuszczo¬ nych w ksylenie z dodatkiem benzenu, a nastepnie powlekaniu tej powierzchni biala ciecza, która sta¬ nowi wywolywacz i jest zawiesina w alkoholu drobno sproszkowanej kredy i drobno sproszkowa¬ nego zelu krzemionkowego.Wykrywalnosc pekniec przy zastosowaniu sposo¬ bu wedlug wynalazku zalezna jest przede wszyst¬ kim od intensywnosci barwnego roztworu, od jego zwilzalnosci oraz od stopnia rozdrobnienia kredy i zelu krzemionkowego.Intensywnosc barwnego roztworu zalezy od ste¬ zenia roztworu i rodzaju uzytych barwników, na¬ tomiast zwilzalnosc barwnego roztworu jest limi¬ towana zwilzalnoscia rozpuszczalnika, w szczegól- 5 nosci zas mieszaniny benzenu i izomerów ksylenu.Barwny roztwór w ilosici 1 1 zawiera 900 g iksylenu, 100 g benzenu, 40 g kwasu olejowego, 10 g czer¬ wieni tluszczowej G i 10 g czerwieni tluszczowej BB oraz 10 g bordo alizarynowego. io Roztwór ten przygotowuje, sie w nastepujacy sposób: Odwazone w podanych wyzej ilosciach barwniki miesza sie z kwasem olejowym, dzieki czemu otrzy¬ muje sie olejany. Mieszanine te poddaje sie z kolei 15 ogrzaniu do temperatury 100°C, a nastepnie miesza ja przez trzy godziny, przestrzegajac, aby miesza¬ nina ta nie miala nizszej temperatury niz 100°C.Po zakonczeniu reakcji, olejany barwnikowe roz¬ puszcza sie w koncu w mieszaninie ksylenu z ben- 20 zenem. Przy tej operacji powstaje oprócz roztworu zawiesina, która oddziela sie od roztworu.Biala zawiesine otrzymuje sie natomiast przez zmieszanie 1 1 96%-towego alkoholu etylowego ze 150 g drobno zmielonego zelu krzemionkowego i 25 150 g drobno zmielonej kredy. Zawiesine te przy¬ gotowujecie w nastepujacy sposób.Najpierw miele sie na drobne czastki krede, a nastepnie odsiewa ja przez sito i suszy do calko¬ witej utraty wilgotnosci. Po wysuszeniu wsypuje 30 sie te krede do odmierzonej ilosci 96%-owego alko-3 holu etylowego i mieszanine te ciagle miesza.W analogiczny sposób miele sie z kolei, suszy i wsy¬ puje do tej mieszaniny zel krzemionkowy. W czasie wsypywania zelu krzemionkowego do uprzednio sporzadzonej zawiesiny kredowej, mieszanine te ciagle sie miesza.Wykrywanie powierzchniowych pekniec w ele¬ mentach stalowych i w elementach wykonanych z metali niezelaznych oraz badanie szczelnosci po¬ laczen metalowych za pomoca zestawu barwnego roztworu i bialej, zawiesiny wedlug wynalazku po¬ legna wykonaniu nastepujacych operacji.' Najpierw usuwa sie z badanej powierzchni me¬ talu rdze i warstwe zgorzeliny, za pomoca szczotki stalowej lub papieru sciernego. Odtluszczanie tej powierzchni przeprowadza sie natomiast przez jej przemycie benzyna,lub alkoholem. Z kolei zwilza sie odtluszczona powierzchnie roztworem czerwo¬ nego barwnika, za pomoca pedzelka lub waty. Po wykonaniu tej czynnosci pozostawia sie ten roz¬ twór na badanej powierzchni do wyschniecia, po czym usuwa sie z tej powierzchni barwny nalot przez przetarcie jej wata lub gabka.Bo usunieciu barwnika jnanosi sie na badana po¬ wierzchnie biala zawiesine stanowiaca wywolywacz, przy pcmocy pedzla, rozpylacza lub waty, przy czym warstwe wywolywacza naklada sie na po¬ wierzchnie równomiernie.Po wyschnieciu wywolywacza w okresie okolo jednej minuty, na badanej powierzchni pozostaje warstwa bialego osadu.Pod wplywem dzialania wywolywacza ujawnia sie w miejscu pekniecia na bialym tle wyrazny barwny kontur rysy.Sposób wykrywania powierzchniowych pekniec wedlug wynalazku ma szczególne zastosowanie w tych przypadkach, kiedy pekniecia te sa niewi¬ doczne golym okiem. Ma to zasadnicze znaczenie przy budowie maszyn i narzedzi oraz przy bada¬ niu jakosci odlewów istaHwny.cn lub zeliwnych.W celu zebrania odpowiednich materialów doku¬ mentacyjnych, powierzchniowe pekniecia stali i metali niezelaznych lub rysy ujawniane sposo¬ bem wedlug wynalazku moga byc bez ftrudu sfo¬ tografowane. Ulatwia to badania wymiarów, ro¬ dzajów pikniec i rys oraz umozliwia usuwania przyczyn ich powstawania.Przy badaniu szczelnosci polaczen metalowych, wykonanych przez nitowanie, zgrzewanie, lutowa¬ nie lub spawanie np. w sciankach zbiornika zwilza sie w kontrolnych miejscach wewnetrzna powierz¬ chnie scianki zbiornika roztworem barwników 1448 4 tluszczowych, a nastepnie nanosi na zewnetrzna jej powierzchnie wywolywacz. W przypadku nie- szczeiniosci ujawniaja sie na tle wywolywacza czerwone rysy lub plamy, które swiadcza o nie- s szczelnosci zbiornika.Stosowanie mieszaniny ksylenu i benzenu przy przyrzadzaniu barwnego roztworu, ma na celu zwiekszenie rozpuszczalnosci barwników tluszczo¬ wych, a przez uzycie ksylenu uzyskuje sie moznosc io wykrywania powierzchniowych pekniec lub bada¬ nia szczelnosci polaczen metalowych, w temperatu¬ rze ponizej 0°C. Ma to szczególne znaczenie w przy¬ padku koniecznosci przeprowadzania baclan w okresie zimowym. 15 Przez odpowiednie rozdrobnienie kredy i zelu krzemionkowego umozliwia sie z kolei uzyskanie optymalnego pokrycia badanej powierzchni metalu.Dzieki tym wlasnosciom uzyskuje sie w efekcie wyrazniejsze czerwone rysy, poniewaz sa one na 20 intensywnym bialym tle bardziej widoczne.Sposób wykrywania powierzchniowych pekniec stali i metali niezelaznych oraz badania szczel¬ nosci polaczen metalowych wedlug wynalazku jest szczególnie przydatny w metalurgii, spawal- 25 niictwie i odlewnictwie oraz przy badaniu maszyn i statków. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 30 1. Sposób wykrywania powierzchniowych pekniec stali i metali niezelaznych oraz badania szczel¬ nosci polaczen metalowych za pomoca zestawu dwóch cieczy, znamienny tym, 'ze badana po¬ wierzchnie metalu zwilza sie roztworem barwni- 35 ków tluszczowych, które otrzymuje sie przez zmieszanie 10 g czerwieni tluszczowej G, 10 g czerwieni tluszczowej BB i 10 g bordo alizary- nowego w 40 g kwasu olejowego i rozpuszczenie w 900 g ksylenu i 100 g benzenu, a nastepnie 40 nanosi sie biala zawiesine, stanowiaca wy¬ wolywacz, skladajacy sie ze zmielonych i wysu¬ szonych 150 g kredy i zelu krzemionkowego w 1 litrze 96% alkoholu etylowego. 45 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze oczyszczona powierzchnie badanego metalu zwilza sie roztworem barwników tluszczowych, pozostawia ten roztwór do wyschniecia, a na¬ stepnie usuwa sie nadmiar osadu barwnika, po 50 czym nanosi sie równomiernie na te powierzch¬ nie lub przy badaniu szczelnosci na przeciwlegla powierzchnie, biala zawiesine wywolywacza. 1170. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 300 egz. PL