PL48236B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15. VI. 1964 48236 tfirtfto KI. 39 MKP C 08 g UKD /7//0 BIBLIOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: Zbigniew Jedlinski, Helena Rakowska, Jerzy Paprotny Wlasciciel patentu: Politechnika Slaska (Katedra Technologii Powlok Organicznych), Gliwice (Polska) Urzedu Patentowego Polstiej RttapspolftBj laimr Sposób otrzymywania zywic poliestrowych wodorozpuszczalnych Wynalazek dotyczy sposobu otrzymywania zywic rozpuszczalnych w wodzie typu adduktów i estrów adiduktów kwasu fumiarowego lub izomerów tego kwasu ze zwiazkami, posiadajacymi wiazania nie¬ nasycone. Znane dotychczas zywice tego typu sa otrzymywane w ciparciu o reakcje Dielsa— Aldera, przy czym komponentami dla tych syntez sa zwiazki dienowe, zawierajace uklady wiazan sprzezonych; najbardziej podatne do reakcji sa zwiazki posiadajace konfiguracje trans —-trans.Dlatego tez uzywa sie do syntezy adduktów glów¬ nie oleje roslinne, posiadajace tego typu konfigu¬ racje wiazan nienasyconych, jak olej tungowy, kwasy zywiczne z kalafonii lub olej talowy.Sposobem wedlug .wynalazku mozna otrzymac ad- dukty i ich estry z wielowodorotlenowymi alkoho¬ lami bez koniecznosci uzycia trudno dostepnych i drogich komponentów z wiazaniami sprzezonymi, jezeli zastosowac zwiazki o wiazaniach podwójnych izolowanych. Stwarza to nowe perspektywy tech¬ nologiczne i pozwala na uzycie znacznie tanszych surowców, na przyklad olejów roslinnych ipólschna- cych jak sojowy, Iniankowy, tran wzglednie miesza¬ nin tych olejów z olejem lnianym lub dehydratyzo- wamym olejem rycynowym. Otrzymane aJddulkty po czesciowym zestryfikowaniu imaja wlasnosci zywic lakierniczych wodorozpuszczaUinych o bardtzo korzy¬ stnych wlasnosciach. Powloki wysychaja w tempe¬ raturze okolo 160°C w czasie do 30 minut. Odzna¬ czaja sie dobra adhezja, elastycznoscia — powloka nie peka przy zginaniu na sworzniu o grubosci 1 mm, twardosc otrzymanych powlok wynosi 0,6— 0,8 wzgledem szkla. 5 Sposobem wedlug wynalazku ogrzewa sie kwasy lub oleje, zawierajace podwójne wiazania, z bez- wodnjikiem .maleinowym, kwasem fumarowym, kwasem itakonolwym lub kwasem cytrakonowym do temperatury 220^230°C przez okres 2—6 godzin. io Ogrzewanie korzystnie jest prowadzic z dodatkiem niewielkich ilosci 0,05—0,3% katalizatorów takich jak tlenek cynku, tlenek cymawy,, chlorek cynawy.Szczególnie dobre efekty uzyskuje sie przy (stoso¬ waniu mieszaniny kwasów tluszczowych z olejów 15 schnacych i pólischnacych.Otrzymane addukty estryfikuje sie wielofunkcyj¬ nymi alkoholami, a nastepnie zobojetnia amonia¬ kiem wzglednie aiminaimi. 20 Przyklad: Mol kwasów tluszczowych oleju pólschnacego, ma przyklad sojowego, ogrzewa sie wstepnie z 0,05% tlenkiem cynawyim w ciagu 5 go¬ dzin w temperaturze 200°C, a nastepnie dodaje 0,35 mola bezwodnika maleinowego i ogrzewa w 220— 25 230^C przez 3 godziny. Obniza sie temperature do 180°C i wprowadza 1,5 mola trójmetylolopropanu, ogrzewajac mieszanine do liczby kwasojwej 50—80.Otrzymany produkt po zobojetnieniu amoniakiem jest rozpuszczalny w wodzie i daje powloki o wla- 30 snosciach fizykochemicznych podanych w opisie.48 236 3 4 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Siposób otrzymywania zywic poliestrowych wodo- rozpuszczalnych na drodze kondensacji typu Diels— Aldera oilejów nienasyconych ze zwiazkami dieno- filofwyimi a zwlaszcza bezwodnikiem mnaleJnoiwym i nastepujaca po tym estryfikacje alkoholami wie¬ lofunkcyjnymi i zobojetnienie produktu amonia¬ kiem lub aminami, znamienny tym, ze kwasy tlusz¬ czowe lub oleje roslinne o izolowanych wiazaniach podwójnych ogrzewa- isie z katalizatorem, zwlaszcza tlenkiem cyniku lub tlenkiem cynawym, i z bez- 5 wodnikiem maleinowym lub kwasami typu kwasu fumardweigo, a otrzymany produkt estryfikuje sie i zobojetnia w znany isposób. 732. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 250 egz. PL