Elektryczny luk swietlny, który sie u- zywa do reakcji o przebiegu endotermicz- nym oddzialywuje na ciala przeznaczone do reakcji nietylko termicznie, lecz zara¬ zem elektrycznie, wytwarzajac jonizacje i inne blizej nieokreslone i nieznane zja¬ wiska elektryczne.Przy reakcjach pomiedzy gazami, np. przy utlenieniu azotu, syntezie kwasu pruskiego i tym podobnych wypelniony mu¬ si byc warunek, by mieszanina gazów po nagrzaniu lukiem elektrycznym zostala jak najszybciej ochlodzona do niskich tem¬ peratur, oraz by reagujace gazy tylko raz i tylko tak dlugo przebywaly w strefie naj¬ wyzszego nagrzewania lukiem elektrycz¬ nym, jak to potrzeba do osiagniecia pola¬ czenia.Znane sa rozmaite sposoby i piece elek¬ tryczne, które atoli nie wypelniaja i nie odpowiadaja tym dwom warunkom jedno¬ czesnie. Np. przy pomocy silnych pól ma¬ gnetycznych wyciaga sie luk elektryczny do znacznych dlugosci, przyczem otrzymu¬ je sie gwaltowne drgania gazów, które po¬ woduja wielokrotne przemieszanie pro¬ duktów reakcji i uniemozliwiaja racjonal¬ ne ostudzenie takowych po dokonanej przemianie; albo rozszerzony luk elek¬ tryczny nie zajmuje ustalonej przestrzeni w piecu, lecz moze sie dowolnie w nim po¬ ruszac, co powoduje, ze wywolywane tern erupcyjne drgania gazów czesto gasza luk.Proponowano równiez juz z elektrodami, których wspóldzialajace powierzchnie nie wszedzie sa jednakowo oddalone od sie-bie, doprowadzac gazy pionowo ze wszyst¬ kich stron do slupa plomiennego, lecz w ten sposób nie osiaga sie umiejscowienia w piecu i strefa reakcyjna wedruje po roz¬ maitych miejscach.Niniejsza metoda ma za cel z jednej strony umiejscowienia wyladowania elek¬ trycznego w zupelnie okreslonej strefie pieca oraz osiagniecie równomiernego od¬ dzialywania tego rozszerzonego wylado¬ wania na cala mase materji reagujacej.Sposób postepowania polega na tern, ze na rozszerzony plomien elektryczny za¬ równo z jednej jak i z drugiej strony po¬ wierzchni plomiennej oddzialywuje bedacy w ruchu gaz, wskutek czego powstaje i u- trzymuje sie plomienny plaszcz o ksztal¬ tach okreslonych przez elektrody.Zaleznie od rodzaju przemiany, która sie zamierza przeprowadzic w piecu, ciala przeznaczone do reakcji moga byc podzie¬ lone na te, w których przemiana ma fak¬ tycznie nastapic i na takie, które sie wpro¬ wadza do pieca li tylko w celu spowodo¬ wania szybkiego ostudzenia tych pierw¬ szych do temperatur lezacych ponizej roz¬ kladu osiagnietych produktów reakcji.Doprowadzenie obydwóch kategorji tych cial do plaszcza plomiennego w pie¬ cu moze nastapic w ten sposób, ze kazda kategorje doprowadza sie do innej strony plomienia, przyczem materjaly studzace tworza sciane gazowa, na której ciala przeznaczone do reakcji rozplaszczaja plo¬ mien. Albo obie kategorje przeprowadza sie po jednej stronie plomienia, przyczem ciala przeznaczone do reakcji wchodza bezposrednio do strefy najwyzszego na¬ grzania i nastepnie zostaja wessane przez przeplywajace ciala studzace. Przebieg ten moze byc zastosowany z jednej lub tez z obydwóch stron plomienia, w ostatnim wypadku plomien uformowany jest pomie¬ dzy dwiema scianami gazowemi.Wdmuchiwane ciala studzace powodu¬ ja wysoki spadek temperatury pomiedzy strefa reakcji oraz strefa chlodzaca po jed¬ nej lub z obydwóch stron plomienia. 0- chladzanie moze nastapic w kilku miej¬ scach jednoczesnie jako tez i produkty re¬ akcji moga byc odprowadzone z pieca w kilku miejscach.Do studzenia moga byc zastosowane gazy tego skladu, co gazy przeznaczone do reakcji, np. powietrze przy otrzymywa¬ niu tlenków azotu, albo tez takie, które zawieraja w swym skladzie w malej ilosci gazy, przeznaczone do reakcji np. gazy pozostale przy otrzymywaniu kwasu pru¬ skiego lub przy innych reakcjach o prze¬ biegu kolowym. Do studzenia moga byc takze uzyte materjaly sproszkowane, które sie wdmuchuje przy pomocy gazów. Proszki te moga sie chemicznie laczyc, z produkta¬ mi reakcji. Do studzenia nadaja sie rów¬ niez zwiazki halogenów, tlenki metalów i podobne zwiazki, które rozkladaja sie przy nagrzaniu, oddajac pozyteczne do reakcji gazy i wiazac cieplo.Urzadzenia nadajace sie do wykonania tego sposobu postepowania przedstawione sa na rysunku w kilku przykladach.Fig. 1 przedstawia pierwszy przyklad wykonania w pionowym przekroju po¬ dluznym; fig. 2 — schematycznie drugi przyklad wykonania w pionowym przekroju po¬ dluznym; fig. 3 — rozmieszczenie elektrod w rzu¬ cie poziomym przy trzecim przykladzie wykonania; fig. 4 — schematycznie czwarty przy¬ klad wykonania w pionowym przekroju podluznym.Na fig. 1 dwie pierscieniowe elektrody metalowe umieszczone sa koncentrycznie w pionowej plaszczyznie. Obie elektrody umieszczono pomiedzy dwiema okraglemi plytami 4, które wykonywuje sie z ce¬ gly ogniotrwalej i które umieszczone sa w komorze 11. Podlegajace reakcji ciala do¬ prowadza sie rura 5 do komory 11 z ze- — 2 —wnetrznej strony plyty 4; przeplywaja o- ne ^dyszami 6 do przestrzeni, lezace] we¬ wnatrz elektrody 1. Komora 11 lezy po¬ miedzy dwoma biegunami magnetycznemi 12, zaopatrzonemi kazdy w zwoje magne- tyzujace 13. Dwie rury 7 chlodzone woda prowadza do dysz 8, które zmieniaja sie z otworami dysz 6, przyczem otwory 8 mieszcza sie blizej elektrody 1 i prowadza do wewnetrznej przestrzeni 3 miedzy e- lektrodami 1, 2. Komora na swoim obwo¬ dzie posiada chlodzony woda plaszcz 14, zaopatrzony w rure odplywowa 9. Za¬ miast jednej, w plaszczu 14 moze byc rozmieszczonych kilka rur odplywo¬ wych 9.Urzadzenie pracuje w nastepujacy spo¬ sób: Najpierw, przy pomocy krótkiego spie¬ cia lub w inny sposób, zapala sie pomiedzy elektrodami 1 i 2 jeden lub kilka luków elektrycznych, które sie rozszerza elektro¬ magnesami 12, 13, wprowadzajacemi plo¬ mienie w szybki ruch obrotowy lub w wa¬ hania o duzej amplitudzie; mieszanine ga¬ zów przeznaczonych do reakcji doprowa¬ dza sie rura 5 do komory 11A w której sie podgrzewa i po przez dysze 6 prowadzi do przestrzeni wewnatrz pierscieniowej elek¬ trody ./, z której przeplywa z dwóch stron wzdluz plomieni.Gazy studzace doplywaja rurami 7 i zostaja wdmuchane z duza chyzoscia przez dysze 8 do komory reakcyjnej, zawartej pomiedzy plytami 4 w ten sposób, ze pra¬ dy tych gazów pokrywaja z zewnatrz gazy reakcyjne jakgdyby dwiema scianami.Przez wspóldzialanie tych dwóch rodza¬ jów gazów z polem magnetycznem osiaga sie rozplaszczenie plomieni elektrycznych w ksztalt cienkiej tarczy, która nie moze sie przesuwac w kierunku pionowym do pla¬ szczyzny elektrod.Zaleznie od rodzaju mieszaniny gazów, dysze 8 moga byc rozmieszczone na wiek¬ szym lub mniejszym obwodzie. Piec elek¬ tryczny moze pracowac pod cisnieniem lub ponizej cisnienia atmosfery.Na fig. 2 wytwarza sie pozioma tarcza plomienna pomiedzy pierscieniowemi elek¬ trodami 15, 16, 17, 18 polaczonemi z kil- kufazowym generatorem 19. Schematycznie przedstawiona rura 20 doprowadza do dy¬ szy 21 podgrzane gazy uzytkowe, które przeplywaja po obu stronach wewnetrznej elektrody 15. Gazy studzace doprowadza sie przewodnikami 22 do rozmieszczonych na obwodzie kola dyszy pierscieniowych lub pojedynczych 23. Oznaczone przery- wanemi linjami strzalki 24 pionowo do plaszczyzny elektrod wskazuja kierunek stalego lub zmiennego pola magnetycz¬ nego.Fig. 3 przedstawia wykonanie rózniace sie tern, ze trzy elektrody 25, 26, 27 maja ksztalt tego rodzaju, ze wzajemne odle¬ glosci tych elektrod sa wszedzie jednako¬ we. Elektrody te moga byc umieszczone w plaszczyznie poziomej. Pod wplywem po¬ la magnetycznego i doprowadzenia gazów uzytkowych oraz gazów chlodzacych w ten sposób, jak przedstawiono na fig. 2, w pie¬ cu utrzymuje sie stale zwarta tarcza plo¬ mienna.Urzadzenia wedlug fig. 2 i 3 moga byc zastosowane w kilku kondygnacjach, two¬ rzac piec duzej energji z jednego bloku z materjalu ogniotrwalego. Gazy chlodzace w piecach wedlug fig. 1 do 3 moga byc wdmuchiwane w kierunkach przeciwnych i skosnie polozonych. Dysze do tych gazów moga byc umieszczone na zewnetrznym obwodzie zamiast na wewnatrz, a gazy mozna prowadzic w kierunku przeciwnym do gazów uzytkowych.Urzadzenie na fig. 4 posiada elektrode 29 w ksztalcie sztaby oraz jej przeciwle¬ gla elektrode pierscieniowa 30. Gazy u- zytkowe wchodza przewodem 31 do komo¬ ry 32, w której zostaja wysoko podgrzane i przez odpowiednio rozmieszczone otwo¬ ry 33 przeplywaja do otaczajacej komore — 3 —32 przestrzeni reakcyjnelj 34. Gaz chlo¬ dzacy wdmuchuje sie przez pierscieniowa dysze 35, umieszczona wokolo elektrody 29 do przestrzeni reakcyjnej 34.Przy pomocy niewidocznego na rysun¬ ku elektromagnesu plomien elektryczny poddaje sie dzialaniu pola magnetycznego uwidocznionego strzalkami 36. Jednak linje magnetyczne we wszystkich wykona¬ niach moga miec dowolny kierunek; waz- nem jest, by krajaly plaszcz plo¬ mienny.Urzadzenie podlug fig. 4 moze byc rów¬ niez wykonane z trzema elektrodami na prad trójfazowy, przyczem moga byc uzy¬ te 2 elektrody sztabowe i jedna pierscie¬ niowa, albo jedna sztabowa z dwiema pier- scieniowemi. PL