PL47833B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy nowego, skutecznego, la¬ two dostepnego srodka owadobójczego, zawie¬ rajacego substancje czynna o wzorze przedsta¬ wionym na rysunku. Jak wiadomo, latwo do¬ stepny chlorek nitrylu, otrzymany przez wkro- plenie kwasu chlorosulfonawego do chlodzonej mieszaniny oleum i stezonego kwasu azotowe¬ go, reaguje bardzo latwo w nizszych tempera¬ turach z olefinami z wytworzeniem biologicz¬ nie czynnych zwiazków chloronitrowycth (opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki Nr 2.511.915/1950 t. J. Amer. chem. Soc. 74, 3052/1952; Dl. 1956, 804; J. chem. Soc. (London) 1958, 438, 1955).Zwiazki te nie wykazuja jednak bardzo sil¬ nego dzialania owadobójczego.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa: dr Zaki El-Hewehi i Manfred Born.Obecnie stwierdzono, ze doskonalymi srod¬ kiem owadobójczym jest srodek zawierajacy jako substancje czynna produkt, otrzymany przez wprowadzenie gazowego chlorku nitry¬ lu do chlodzonego roztworu fosforanu dwume- tylodwuchiorowinylowego w obojetnym, 'bez¬ wodnym rozpuszczalniku jak eter, chloroform albo czterochlorek wegla i nastepnie przemy¬ cie woda i usuniecie rozpuszczalnika w próz¬ ni. Produktem tym jest fosforan dwumetylo- trójchloronitroetylowy q wzorze przedstawio¬ nym na rysunku. Jako produkt uboczny otrzy¬ muje sie przy tym fosforan 1, 2, 2'-trójchloro- winyilowy, który tworzy sie przez czesciowe odszczepienie HN02 z fosforanu dwumetylo- trójchloronitroetyiowego. Srodek wedlug wy¬ nalazku odznacza sie bardzo silnym dzialaniem owadobójczym.W nizej podanych przykladach opisano naj¬ pierw sposób wytwarzania substancji czynnej(przyklad I) a nastepnie opisano wyniki do¬ swiadczen, w których porównywano dzialanie srodku wedlug wynalazku z dzialaniem zna¬ nych srodków owadobójczych.Przeklad I. 300 g 20%-owego odeuim wkra- pla sie: do 250 g stezonego kwasu azotowego (D = 1,495). Do tej mieszaniny wkrapla sie w temperaturze od —5° do 0'C 4&Q\'g kwasu chlo- rosulfonowego w ciagu 2 i 3^4 godzin. Uchodza¬ cy gazowy chlorek nitrylu wprowadza sie do roztworu, zawierajacego 221 g fosforanu dwu- metylodwuchlorowinylowego (DDVP) w 250 ml absolutnego eteru, ochlodzonego do tempe- iraitury od —10° do —5°C. Po odstaniu przez 30 godzin w temperaturze pokojowej przemywa sie brunatny roztwór 5 litrami wody i oddziela zielona eterowa warstwe, suszy za pomoca bezwodnego siarczanu sodowego i po oddzie¬ leniu od: soli przesacz uwalnia od rozpuszczal¬ nika przez destylacje w temperaturze 20°C w prózni i* przez kilkugodzinne przedmuchiwa¬ nie powietrzem.Otrzymuje sie 190 g fosforanu dwumetylo- trójchloronitroetylwego (63,3% wydajnosci teoretycznej).Wlasciwosci: zielonozólty olej; D2o = 1,565; n^ : 1,465. Produkt mozna destylowac w próz¬ ni. Otrzymuje sie zóltawa ciecz; temperatura wrzenia' 110—12©°C/2 mm; n ^ = 1,472.Przyklad II. 1%-owym roztworem srodka jczymnego w ilosci 0,3 ml traktuje sie saczek c fcgdnicy 5,5 cm i w kolbie stozkowej o po- J^Otnosci 100 ml styka z muchami (Musca do- mestica).Niezdolnosc do lotu ipó czasie w min.Substancja czynna Smiertelnosc w proc. po 3 godz. 5 godz. 24 godz.Substancja czynna Este* dwumetylowy kwasu l^oksy- *2, 2, 2-trójchloroetylofoslonowego 20,3 fosforan dwumetylo-a, p-dwubrorno- etylowy 4,7 fosforan dwumetylodwuchlorowinylowy 3,0 fosforan dwumetylotrójcMoronitTO- etylowy 7,2 Przyklad III. Saczek o srednicy 9 cm za¬ daje sie 0,8 ml 1%-owego roztworu srodka czynnego i na plytkach Petriego styka z wol¬ kiem zbozowym (Calandra granaria).Ester dwumetylowy kwasu l-oksy-2, 2, 2-trój¬ chloroetylofosfonowego fosforan dwumetylo-a, p-dwubromoetylowy fosforan dwumetylodwu- chlorowinylowy (DDVP) fosforan dwumetylotrój- chloronitroetylowy 49,2 65,3 77;5 75,0 75,0 77.7 75,0 75,2 79,3 75,0 75,8 80,8 Przyklad IV. Make pszenna miesza sie do¬ kladnie z substancja czynna uzyta w ilosci 0,01 i 0,005% i umieszcza w miseczkach porcelano¬ wych, do (których wprowadza sie chrzaczcza ryzowego (tribolium confusum). Badanie smier¬ telnosci przeprowadzono w ciagu dziesieciu dni, przy czym wartosc poczatkowa wedlug tabli¬ cy oznacza przecietna smiertelnosc po 1-szym i 2-gim dniu badan a wantosc koncowa — smiertelnosc po ostatnim 10-tym dniu badan.Substancja czynna Stez. w % Smiert. w% wart. wart. pocz. konc.Fosforan dwumetylo-a, jl-dwubromoetylowy fosforan dwumetylodwu- chlorowinylowy (DDVP) . fosforan dwumetylotrój- chloroniitroetylowy 0,001 21,2 27,5 0,005 75,9 100,0 0,001 73,8 97,5 0,005 76,7 100,0 0,001 76,3 100,0 0,005 78,3 99,2 Przyklad V. Saczek o srednicy 5 cm trak¬ tuje sie 0,2 ml 10%-owego roztworu substan¬ cji czynnej w miseczkach na owady styka z bezskrzydlowymi mszycami (Aphis fabae).Preparat Stez. w % Smiert. w % po 2 4 6 godz.Fosforan dwumetylotrój- chloronitroetylowy (10%-owy roztwór sub¬ stancji czynnej) 0,025 81,0 97,0 99,4 0,05 89,1 99,7 99,7 0,1 98,3 100,0 100,0 Przyklad VI. Rosliny Phaseolus vulgaris, Senecio cruentus, Solanum lycopersicum, Sola- num tuberosum, Tradescantia fluminensis oraz Vicia faiba spryskano w szklarni 10%-owym roztworem substancji ciynnej w ilosci 0,025, 0,05, 0,1 i 0,2%. W 10-tym dniu po spryskaniu nie stwierdzono zadnych uszkodzen roslinnych. - 2 - PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek owadobójczy w postaci emulsji, za¬ wiesin plynów do rozpylania, aerozoli, srod¬ ków do spryskiwania, posypywania luib napy¬ lania, znamienny tym, ze jako substancje czyn¬ na zawiera fosforan dwumetylo-a, p, p-trój- cliloro-p-nitroetylowy otrzymany na przyklad przez reakcje chlorku nitrylu z fosforanem dwumetylodwuchiorowinylowym przy niskich temperaturach, zwlaszcza w temperaturach od —10 5°C w srodowisku obojetnych i bez¬ wodnych rozpuszczalników, takich jak • eter, chloroform i czterochlorek wegla. VEB Farbenfabrik Wolfen Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 47833 CH3°\ \p _ 0__CH — c^Ct ch3ox ce 2071. RSW „Prasa",Kielce f \ PL