Op:s wydano druktem dnia Z grudnia 1963 r. /tli *- UrlCe-ou rcfentowegoL Polfej Pzeczypospolitej hjm\l POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47757 KI. 21 f, 84/02 KI. internat. H 01 j Glóiuny Instytut Górnictiua*) Katowice, Polska Górnicza lampa swietlówkowa zasilana z przewodu trakcyjnego Patent trwa od dnia 22 marca 1963 r.Przedmiotem wynalazku jest górnicza lampa swietlówkowa zasilana pradem stalym z prze¬ wodu trakcyjnego.Zasilanie lamp górniczych z przewodu trak¬ cyjnego stosowane jest przede wszystkim w miejscach, gdzie doprowadzenie niezaleznego przewodu jest utrudnione znaczna odlegloscia od zródla pradu zmiennego. W takich przypad¬ kach dotychczas stosowano lampy zarowe, któ¬ rych jeden biegun przylaczony jest do przewo¬ du trakcyjnego, a drugi do szyn. Zaleta takie¬ go rozwiazania ito przede wszystkim ©sizezejd- nosci wynikajace ze zlikwidowania kosztow¬ nych przewodów zasilajacych i transformato¬ rów. Powazna wada jest natomiast niebezpie¬ czenstwo porazenia w przypadku przerwania polaczenia z szyna. Wówczas pelne napiecie przewodu trakcyjnego znajduje sie w urwanej ze wscól- inz. Tadeusz *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, twórcami wynalazku sa mgr Trzcina, mgr inz. Adam Peretiatkowicz i doc. dir Adam Macura. koncówce przewodu lampy i wszystkich ele¬ mentach z nim polaczonych. Dalsza niedogod¬ nosc to znaczne zmiany strumienia swietlnego i skrócenie trwalosci zarówek w wyniku du¬ zych wahan napiecia w przewodzie trakcyjnym.Trudnosci i powyzsze wady moglyby byc usuniete przez ^stosowanie w lampie swie¬ tlówek z ziiimnymi elektrodami o natychmiasto¬ wym zaplonie, W tym przypaclku przy uszko¬ dzeniu polaczenia z szyna, swietlówki gasna, obwód w lampie ulega przerwaniu i zostaje usuniete niebezpieczenstwo porazenia pradem.Poza tym wahania napiecia nie wplywaja uje¬ mnie na lampy zaopatrzone w swietlówki. I?o- tychozas talki? lampy.górnicze nie byly jecjnajk stasowane, z uwagi na trudnosci w uzyskaniu zaplona swietlówki z zimnymi elekrodami przy zasilaniu pradem stalym o napieciu nie prze¬ kraczajacym 260 V. Zastosowanie natomiast swfietlówek z podsrzewiainyimi elektrodami nie chroni obsluge przed porazeniem w przypadku przerwania polaczenia z szynami, poniewaz przy zwartych stykach zaplonnika przez pola-czone szeregowo wlókna swietlówek przeply¬ wa prad. * V..Górnicza lampa wedlug wyiraaiLazku wyposa¬ zona jest w uklad elektryczny powodujacy za¬ plon swietlówek przy jednoczesnym zapewnie¬ niu pelnego bezpieczenstwa obslugi przetl po¬ razeniem. Lampa ma dwie polaczone szerego¬ wo swietlówki, z których jedna jest swietlów¬ ka z zimnymi elekrodami, a druga z elektroda¬ mi podgrzewanymi. Zaplon swietlówki z zimny¬ mi elektrodami uzyskano dzieki zastosowaniu odpowiedniego obwodu rezonansowego oraz po¬ laczonego do niego równolegle i sprzezonego elektromagnetycznie obwodu zasilajacego, przy czym w obwód zasilajacy sa zalaczone szerego¬ wo dwie swietlówki, jedna z zimnymi i druga z podgrzewanymi elektrodami.Górnicza lampa wedlug wynalazku jest uwi¬ doczniona schematycznie na rysunku, na któ¬ rym linia przerywana zaznaczona jest przykla¬ dowo obudowa lampy a linia ciagla uklad elek¬ tryczny.Lampa jest wyposazona w dwie polaczone szeregowo swietlówki SI i S2, z których pierw¬ sza jest swietlówka z zimnymi elektrodami Wl i W2, a druga z podgrzewanymi elektrodami W3 i W4, w obwóti rezonansowy skladajacy sie z polaczonych szeregowo: uzwojenia pierwot¬ nego autc^aosiformatora Tr, obwodu RC (kon¬ densator C i wysokoomowy opornik Rl dla rozladowania kondensatora C), bezpiecznika B i z wylacznika K sprzezonego z pokrywa P obudowy lampy, oraz w obwód zasialajacy swietlówki SI i S2. Obwód ^ zasilajacy, który jest polaczony równolegle i jest sprzezony elektromagnetycznie z obwodem rezonansowym, Bklada sie z wtórnego uzwojenia autotaunsfar¬ matora Tr i z polaczonego z nim szeregowo stajhilizujacego opornika R2. W obwód ukladu zasilajacego sa wlaczone szeregowo swietlówki SI i S2 oraz zaplonnik termiczny Z.Zaplon swietlówki SI z zimnymi katodami Wl i W2 nastepuje natychmiast po zalaczeniu napiecia do zacisków lampy. W obwodzie rezo¬ nansowym wystepuja wówczas oscylacje napie¬ cia, które nastepnie transformowane jest za pOBtnóca autofaainstormatora Tr do wartosci na¬ piecia potrzebnego 'do zaplonu swietlówki SI.Zaplon drugiej swietlówki S2 nastepuje w dal¬ szej kolejnosci po wstepnym podgrzaniu jej elektrod W3 i W4 i uzyskaniu w znany sposób przepiecia w chwili rozwarcia styków zaplonni¬ ka Z. Gdy nastapi uszkodzenie polaczenia lam¬ py z szyna, swietlówki gasna, a urwana kon¬ cówka przewodu znajdujaca sie przy lampie nie stanowi niebezpieczenstwa porazenia pra¬ dem, gdyz w obwodzie zaisailianiia polaczonych szeregowo swietlówek SI i S2 znajduje sie swietlówka SI z zimnymi katodami, która za¬ myka obwód tylko wtedy, gdy sie swieci. W przypadku otwarcia pokrywy P lampy, wy¬ lacznik K przerywa polaczenie lampy z prze¬ wodem trakcyjnym, co pozwala na bezpieczne usuwanie ewentualnych uszkodzen wewnatrz jej obudowy. PL