Wynalazek dotyczy sprzegla hydraulicznego, zwlaszcza do traktorów, z ruszaniem z miejsca przy malych obrotach i ze zmiennym momentem obrotowym.Znane sa sprzegla hydrauliczne w budowie pojazdów, które umozliwiaja ruszanie z miejsca ponizej obciazenia i oszczedzanie elementów me¬ chanizmu napedowego.Znane sa sprzegla hydrauliczne, które przy 100% zmniejszeniu ich napelnienia przenosza tak maly moment, zwany momentem bez obcia¬ zenia, ze nie zachodzi tak zwane dlawienie mo¬ cy silnika spalinowego. Sprzegla hydrauliczne, które wykazuja tego rodzaju wlasciwosci, nada¬ ja sie specjalnie do budowy traktorów.Ujemnym zjawiskiem jest przy tym to, ze te¬ go rodzaju wlasciwosci mozna osiagnac tylko *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Albert Rossi. przy uzyciu dodatkowych nakladów w mecha¬ nizmach.Znane sa jeszcze sprzegla hydrauliczne, które osiagaja te wlasciwosci przez stozkowe posze¬ rzenie komory z lopatkami turbiny.Tutaj wada jest to, ze w tym wykonaniu dlu¬ gosc wzdluz osi sprzegla staje sie za duza i przez to sprzeglo hydrauliczne nie nadaje sie do wbu¬ dowania do traktora.Ze wzgledu na te wady, sprzegla hydraulicz¬ ne nie zdolaly jeszcze przyjac sie dotychczas w decydujacej mierze w budowie traktorów.Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie sprzegla hydraulicznego o konstrukcji prostszej i zajmujacej mniej miejsca, a nadajacej sie do wbudowania do traktora.Zadanie to zostalo wedlug wynalazku rozwia¬ zane w ten sposób, ze komora umozliwiajaca zmniejszanie liczby obrotów zostala umieszczo¬ na w poblizu* piasty turbiny tak, ze jest onaograniczona w kierunku do pompy przez ukos¬ na scianke. Pompa jest przy tym jednoczesnie wykorzystana jako kolo zamachowe.Poza tym^ zostal zastosowany dodatkowy na¬ ped wtórny, zwlaszcza dla wtórnych walów na¬ pedowych silnika spalinowego do napedu odpo¬ wiedniego sprzetu przylaczonego do traktorów tak, ze moze on byc przeniesiony dowolnie po¬ przez osobny wal przed sprzeglem hydraulicz¬ nym lub za nim. Nastepnie osobny wal do na¬ pedu wtórnego walu napedowego silnika spali¬ nowego moze byc doprowadzony w takie po¬ srednie polozenie, ze równiez tarcza napedowa sprzegla mechanicznego moze byc napedzana bezposrednio z ominieciem sprzegla hydrauli¬ cznego.Wal dla lozysk turbiny jest polaczony z wa¬ lem korbowym silnika spalinowego za pomoca tych samych srub co pompa.Zaleta wynalazku polega na tym, ze przy naj¬ krótszej dlugosci wzdluz osi calej konstrukcji osiaga sie zadane wlasciwosci momentu bez obciazenia bez dodatkowych nakladów, a poza tym naped wtórnych walów napedowych silni¬ ka spalinowego, jak równiez naped pojazdu moze dowolnie omijac sprzeglo hydrauliczne.Ulozyskowanie kola turbiny jest przy tym tak wykonane, ze bez dodatkowego zwiekszenia cal¬ kowitej komory, komora umozliwiajaca zmniej¬ szanie liczby obrotów powstaje przez to, ze wieksze lozysko zostalo przystosowane do przej¬ mowania sil osiowych w kierunku pompy.Na rysunku jest przedstawiony przyklad wy¬ konania wynalazku.Rysunek pokazuje widok z boku sprzegla hy¬ draulicznego, czesciowo w przekroju.Pompa 1, stanowiaca jednoczesnie kolo za¬ machowe silnika, napedza kolo turbiny 2 w znany sposób za pomoca cietzy, najczesciej spe¬ cjalnego oleju. Kolo turbiny 2 napedza przez piaste 3 i tarcze 4 nieuwidocznione na rysunku sprzeglo mechaniczne znanej konstrukcji. Kolo turbiny 2 obraca sie wraz z piasta 3 na drazo¬ nym wale 5. Wal drazony 5 jest polaczony za pomoca tych samych srub co pompa 1, z nieuwi- docznionym walem korbowym silnika. Wal dra¬ zony 5 posiada w piascie klinowe wyciecie 7. Do tej piasty jest wpuszczony wal 6, z wycieciem na klin 13, do napedu przekladni 14. Tarcza 4 posiada w piascie podobne wyciecie 8 na klin tak, ze naped wtórnego walu napedowego silni¬ ka, poprzez przekladnie 14, moze odbywac sie dowolnie za pomoca walu drazonego 5, a wiec bezposrednio do silnika, albo za pomoca tarczy 4, a wiec poza sprzeglem hydraulicznym.Nastepnie wal 6 moze byc doprowadzony w takie posrednie polozenie, ze tarcza sprzeglo¬ wa 4 jest napedzana bezposrednio od silnika spalinowego poprzez wal drazony 5, wyciecie na klin 7 w piascie turbiny, wyciecie na klin 13 w wale i wyciecie na klin 8 w piascie tarczy 4.Ulozyskowanie kola turbiny 2 na wale drazo¬ nym 5 jest obecnie tak wykonane, ze lozysko 9 jest przystosowane do przejmowania sil osio¬ wych wystepujacych po uruchomieniu nieuwi- docznionego na rysunku sprzegla mechaniczne¬ go. Dlatego lozysko 9 musi byc wieksze od lo¬ zyska 10, i w ten sposób jest mozliwe takie wy¬ konanie piasty 3 turbiny, ze zostaje utworzona pierscieniowa komora 11, umozliwiajaca zmniej¬ szanie liczby obrotów, która od strony pompy 1 jest ograniczona scianka ukosna 12. Przy malej liczbie obrotów, to znaczy przy duzym zmniej¬ szeniu napelnienia sprzegla, strumien cieczy przeplywa w poblizu piasty 3 turbiny. Pierscie¬ niowa komora 11 odciaga czesc cieczy z obiegu, a ukosna scianka 12 hamuje natychmiastowy przeplyw cieczy do pompy 1. Przez to zdolnosc przenoszenia mocy przez sprzeglo zostaje znacz¬ nie zmniejszona. Przy wiekszej liczbie obrotów turbiny strumien cieczy ma wieksza srednice i komora 11 nie wywiera zadnego wplywu. PL