PL47294B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania no¬ wych pochodnych tioksantenu o ogólnym wzo¬ rze 1, w którym R oznacza nizsza grupe alkilo¬ wa i ich soli addycyjnych z kwasami.W sposobie wedlug wynalazku otrzymuje sie te nowe zwiazki przez dzialanie substancjami odciagajacymi wode na pochodna tioksantenolu o ogólnym wzorze 2, w którym R posiada wyzej podane znaczenie, a otrzymane zwiazki prze¬ prowadza ewentualnie w sole addycyjne z kwa¬ sami.Substancje wyjsciowe o wzorze 2 sa substan¬ cjami nowymi. Wytwarza sie je przez reakcje tioksantonu ze zwiazkiem metalo-organicznym o ogólnym wzorze 3, w którym R posiada wyzej podane znaczenie, Me oznacza metal dwuwar- tosciowy, korzystnie magnez, a Hal — chlor, brom lub jod. Produkt reakcji hydrolizuje sie, a otrzymany zwiazek ewentualnie przeprowa¬ dza w sole addycyjne z kwasami.Proces prowadzi sie w ten sposób, ze pochod¬ na tioksantenolu o wzorze 2 poddaje sie reakcji przy podwyzszonej temperaturze z substancja¬ mi odciagajacymi wode, takimi jak tlenochlo¬ rek fosforu i po ewentualnym usunieciu w próz¬ ni nadmiaru srodka odwadniajacego, wylewa sie produkt reakcji na lód, alkalizuje za pomo¬ ca wodorotlenku alkaliów i ekstrahuje pochod¬ na tioksantenu rozpuszczalnikiem organicznym nie mieszajacym sie z woda, korzystnie chloro¬ formem. Po usunieciu rozpuszczalnika wydziela sie produkt koncowy za pomoca znanych metod i ewentualnie przeprowadza go w sole addycyj¬ ne z kwasami.Odszczepienie wody z pochodnej tioksanteno- lu-(9) mozna prowadzic korzystnie za pomoca stezonego kwasu solnego w temperaturze poko¬ jowej.Pochodne tioksantenu wytworzone sposobem wedlug wynalazku sa w temperaturze pokojo-wej substancjami krystalicznymi. Sa to polacze¬ nia zasadowe, które tworza trwale sole, krysta¬ lizujace w temperaturze pokojowej.Nieznane do tej pory pochodne tioksantenu wytworzone sposobem wedlug wynalazku nada¬ ja sie doskonale na skutek ich wlasnosci far- makodynamicznych jako srodki lecznicze. Dzia¬ laja one wzmagajaco na narkoze, adrenolitycz- nie i uspakajajaco. Ponadto dzialaja one hamu¬ jaco na histamine i wykazuja wlasciwosci anty- piretyczne i hypotermiczne.Uzywane jako substancje wyjsciowe pochodne tioksantenolu o wzorze 2 sa zwiazkami nowy¬ mi i otrzymuje sie je na przyklad w nastepu¬ jacy sposób: Nad aktywowane opilki magnezu wprowadza sie warstwe bezwodnego, lancuchowego lub cy¬ klicznego eteru np. czterohydrofuranu i wkrapla N-metylo-4-chloropiperydyne lub N-izopropylo- -4-chlortapiperydyne.Aktywowanie magnezu przeprowadza sie zna¬ nymi sposobami, np. jodem, bromem lub HgCl2.Zamiast czystego magnezu mozna stosowac rów¬ niez stop magnezu z miedzia (wedlug Gilmana).Tak przygotowany roztwór Grignarda zadaje sie tioksantonem, a mieszanine reakcyjna ogrze¬ wa w ciagu kilku godzin. Rozpuszczalnik usuwa sie pod zmniejszonym cisnieniem i dodaje roz¬ twór wodny chlorku amonowego do kompleksu metalo-organicznego. Pochodna tioksantenolu-(9) wydziela sie i oczyszcza znanymi metodami i ewentualnie przeprowadza w sól addycyjna z kwasami.W nizej podanych przykladach, które objas¬ niaja wynalazek, nie ograniczajac w jakiejkol¬ wiek mierze zakresu wynalazku, podane sa wszystkie temperatury w stopniach Celsjusza.Temperatury topnienia nie sa korygowane.Przyklad I. 9- -4')-tioksanten. a) 9-(N-metylopiperydylo-4,)-tioksantenol-(9).Celem wytworzenia substancji wyjsciowej tioksantonu-(9) (temperatura topnienia 207°) kondensuje sie kwas o-chlor©benzoesowy z tio¬ fenolem, a produkt reakcji cyklizuje sie za po¬ moca chlorku tionylu i chlorku glinu.W dobrze wysuszonej aparaturze na 8,77 g opilków magnezowych wprowadza sie warstwe czterohydrofuranu i dodaje krysztalek jodu i kilka kropel bromku etylu. Nastepnie wkrapla sie 48 g N-metylo-4-chloropiperydyny w ten tsposób, ze reakcja biegnie bez przerwy. Po za¬ konczeniu dodawania wyzej wymienionych rea¬ gentów ogrzewa sie mieszanine reakcyjna 10 godzin do wrzenia pod chlodnica zwrotna, przy czym magnez przereagowuje prawie calkowicie.Po przylaczeniu aparatury ekstrakcyjnej dodaje sie 16,4 g tioksantonu i ogrzewa nastepnie 20 godzin do wrzenia pod chlodnica zwrotna. Na¬ stepnie rozpuszczalnik usuwa sie pod próznia, a uzyskane polaczenie organiczne magnezu za¬ daje roztworem chlorku amonowego, przy czym wytraca sie 9-(N-metylopiperydylo-4,)-tioksan- tenol-(9). Zwiazek ten krystalizuje z etanolu.Temperatura topnienia 187,5—188,5°.Maleinian: 1,19 g otrzymanej zasady i 0,45 g kwasu maleinowego rozpuszcza sie w 30 ml absolutnego etanolu. Po oziebieniu wytraca sie krystaliczny maleinian, który przekrystalizowu- je sie z absolutnego etanolu. Temperatura top¬ nienia 194—195°. b) 9-(N-metylopiperydylideno-4,)-tioksanten. 4,0 g 9-(N-metylopiperydylo-4,)-tioksanteno- lu-(9) (temperatura topnienia 187,5—188,5°) ogrzewa sie do wrzenia pod chlodnica zwrotna z 25 ml tlenochlorku fosforu w ciagu 5 godzin.Nadmiar tlenochlorku fosforu usuwa sie na¬ stepnie w prózni i rozpuszcza pozostalosc w 40 ml wody z lodem. Z wodnego roztworu zalkali- zowanego za pomoca 20 ml stezonego lugu so¬ dowego ekstrahuje sie zwiazek chloroformem.Po odparowaniu rozpuszczalnika krystalizuje z ligroiny 9-(N-metylopiperydylideno-4,)-tiok- santen. Temperatura topnienia 120—120,5°.Maleinian: 1,10 g otrzymanej zasady i 0,44 g kwasu maleinowego rozpuszcza sie w 30 ml bez¬ wodnego alkoholu. Po oziebieniu roztworu wy¬ traca sie 9-(N-metylopiperydylideno-4,)-tioksan- ten w postaci krysztalów. Po przekrystalizowa- niu z bezwodnego etanolu uzyskuje sie anali¬ tycznie czysty maleinian, o temperaturze top¬ nienia 183—184°.Chlorowodorek: temperatura topnienia 162— —165° z wody.Winian: temperatura topnienia 192—194° z etanolu.Octan: temperatura topnienia 103—105° z eteru.\ Przyklad II. 9-(N-izopropylopiperydylide- no-4')-tioksanten. a) 9-(N-izopropylopiperydylo-4')-tioksantenol-(9).W dobrze osuszonej aparaturze na 3,2 g akty¬ wowanych jodem opilków magnezu wprowadza sie warstwe 10 ml czterohydrofuranu. Dodaje sie kilka kropel bromku etylenu i wkrapla pod- _ 2 —czas jednej godziny 22,0 g N-izopropylo-4- chlo- ropiperydyny, rozpuszczonej w 30 ml czterohy- drofuranu. Mieszanine ogrzewa sie do wrzenia 3 godziny pod chlodnica zwrotna, przy czym magnez rozpuszcza sie praktycznie calkowicie.Tak przygotowany roztwór Grignarda poddaje sie tpo zalozeniu aparatury ekstrakcyjnej reakcji z 6,0 g tioksantonu (temperatura topnienia 207°) i nastepnie ogrzewa mieszanine reakcyjna do wrzenia podczas 14 godzin.Po usunieciu rozpuszczalnika pod próznia za¬ daje sie organiczny zwiazek magnezu roztwo¬ rem chlorku amonowego i ekstrahuje produkt reakcji chloroformem.Po odparowaniu rozpuszczalnika chromato¬ grafuje sie pozostalosc na tlenku glinu, przy czym eluuje sie chloroformem gesty, jasnozólty olej 9-(N-izopropylopiperydylo-4'(-tioksanteno- lu-(9). b) 9-(N-izopr,opylopiperydylideno-4,)-/tioksanten.Roztwór 9-(N-izopropylopiperydylo-4,)-tio- ksantenolu-(9) w 10 ml chloroformu wytrzasa sie trzykrotnie z 30 ml stezonego kwasu solnego.Roztwór w kwasie solnym, który posiada ciem¬ noczerwone zabarwienie, rozciencza sie po go¬ dzinnym odstaniu, alkalizuje weglanem sodo¬ wym i ekstrahuje chloroformem. Po kilkugo¬ dzinnym odstaniu otrzymuje sie, po przekrysta- lizowaniu z metanolu, analitycznie czysty 9-(N- -izopropylopiperydylideno-4*)-tioksanten o tem¬ peraturze wrzenia 109—110°.Maleinian: temperatura topnienia 190—192°. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych tioksantenu o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza nizsza grupe alkilowa, znamienny tym, ze pochodna tioksantenolu o ogólnym wzorze 2, w którym R posiada wyzej poda¬ ne znaczenie, traktuje sie zwiazkami odciaga¬ jacymi wode, a otrzymane zwiazki ewentual¬ nie przeprowadza w sole addycyjne z kwa¬ sami.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie tioksantenol o wzorze 2, wytwo¬ rzony przez reakcje tioksantonu ze zwiaz¬ kiem metaloorganicznym o ogólnym wzorze 3, w którym R posiada wyzej podane zna¬ czenie, Me oznacza dwuwartosciowy metal, a Hal oznacza chlor, brom lub jod i wytwo¬ rzony produkt reakcji hydrolizuje sie.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 9 - (N-izopropylopiperydylo-4,)-tioksantenol- -(9) traktuje sie srodkami odciagajacymi wode.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze tioksanton poddaje sie reakcji ze zwiazkiem chlorku magnezu z N-izopropylopiperydy- lem-4 i otrzymany produkt reakcji poddaje hydrolizie. San doz A. G. Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowyDo opisu patentowego 47294 H2C/CxCH2 H2C CH, R h/zóH HO"" ^CH I I ' I R HzólZ H2C^ NjTH2 H,CN^2 R A/2 BIBLIOTEKA V.. ,,. *¦:;¦.: owego) jpolS'- • '•'woiitej lu^cwejl ZG „Ruch" W-wa, zam. 691-63 naklad 100 egz. PL