Opiibllkpwamwdplf 20 lipca 1963 r, Jy Ibibliotek a Urzedu Patentowego L.H.J «7ttnDirsnlrtet Mwj) POLSFaEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ ' OPIS PATENTOWY Wr Nr 47210 Wladyslaw Bartel Kraków, Polska KI. 37-ar* KI. internat. E 04 b Vhl 1 Sciana wykonywana bez uzycia srodków wiazacych oraz element budowlany stosowany przy jej wykonywaniu Patent trwa od dnia 19 lipca 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest sciana wykony¬ wana bez stosowania srodków wiazacych z ele¬ mentów zaopatrzonych w zaczepy ze skosnymi powierzchniami roboczymi, które powoduja po¬ wstawanie wewnatrz sciany naprezen skiero¬ wanych do jej srodka spelniajac role wiazania.Budowle bezcementowe posiadaja liczne za¬ lety polegajace przede wszystkim na zmniej¬ szeniu pracochlonnosci i kosztu wykonania, wy¬ eliminowaniu wielu czynnosci nie ujetych nor¬ mami niektórych maszyn budowlanych, na przyklad betoniarek.Wszystkie znane dotychczas elementy prefa¬ brykowane do budowli bezcementowych, za¬ opatrzone sa w róznego rodzaju wystepy, zacze¬ py i rowki, zabezpieczajace je od wzajemnego przesuniecia oraz powstawania momentów wy¬ wracajacych, przy czym ich powierzchnie ro¬ bocze (wspólpracujace) sa prostopadle wzgle¬ dem siebie, a po zestawieniu sciany — usy¬ tuowane w plaszczyznie poziomej lub pionowej, wskutek czego dla zapewnienia niezbednej sta¬ tecznosci sciany konieczne jest stosowanie sciagów, zapinek, klamer, klinów lub innych czesci laczacych i nosnych. W zwiazku z tym wszystkie znane dotychczas konstrukcje bu¬ dowli bezcementowych sa stosunkowo skompli¬ kowane i wykonywane z reguly z niejednorod¬ nych materialów (na przyklad betonu i stali) majacych rózne wlasnosci mechaniczne i ter¬ miczne.Powyzszych wad i niedogodnosci nie ma scia¬ na wykonywana z elementów budowlanych wedlug wynalazku, zaopatrzonych w zaczepy ze skosnymi powierzchniami roboczymi tak skie¬ rowanymi w przestrzeni, ze wewnatrz sciany ulozonej z tych elementów powstaja napreze¬ nia, skierowane do jej srodka i spelniaja role wiazania.Wynalazek jest wyjasniony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut aksonometryczny elementu od strony zaczepów, fig. 2 — jego rzut od strony zaczepów, fig. 3 — jego rzut z boku, fig. 4 — rzut z góry, fig. 5 —sciane wykonana z elementów w widoku z przodu, fig. 6 — te sama sciane w przekroju pionowym, fig. 7 — w przekroju poziomym, a fig 8 — fragment sciany w rzucie aksonome- trycznym.Element prefabrykowany sluzacy -do -wyko¬ nania sciany wedlug wynalazku stamowi prosto¬ katna plyte 1, zaopatrzona w uklad zaczepowy w postaci krzyzaka, zlozony z czterech zeber 2, 3, 4, 5 ustawionych wzdluz przekatnych plyty i powiazanych za pomoca przesla 6 tworzacego prtjstokatiiy kanal 7. W celu umozliwienia zes¬ tawienia zaczepów naprzeciw siebie usytuowa¬ nych plyt i tym samym utworzenia pionowych kanalów 7 szerokosc krzyzaka 2, 3, 4, 5 jest mniejsza od szerokosci plyty, sa „poszczególne zebra 2, 3, 4 i 5 sa zaopatrzone w miejscu pola¬ czenia ich z plyta w skosne sciecia 9, w które ^wchodza zebra naprzeciw siebie lezacych plyt.Plaska strona plyty tworzy pionowa powierzch¬ nie sciany zewnetrznej wzglednie wewnetrznej, natomiast .powierzchnie robocze 8 zeber 2, 3, 4, 5 krzyzaka stykajace sie z odpowiednimi po¬ wierzchniami stykowymi zeber przeciwleglych plyt, tworza plaszczyzny nachylone wzgledem powierzchni plyty i to zarówno w plaszczyznie przekroju pionowego jak i poziomego. Katy-na¬ chylenia sa przy tym tak dobrane, ze powierzch¬ nie styku wspólpracujacych .ze soba -zaczepów, naprzeciw siebie usytuowanych w scianieTplyt — scisle do siebie przylegaja, przy czym naciski ^ pionowe powoduja powstawanie sil skladowych skierowanych do wewnatrz sciany. Usytuowa¬ nie zaczepów po przekatnej plyty umozliwia powstawanie sil skladowych, dzialajacych :na powierzchnie robocze wspólpracujacych z nimi zaczepów czterech plyt i sciagajacych ,je do, sie¬ bie w laonowej plaszczyznie sciany, n*tom&ret odpowiednie nachylenie powierzchni roboczych zeber wzgledem plaszczyzn prostopadlych do powierzchni plyty i przechodzacych przez prze¬ katne plyty powoduje powstawanie sil sklado¬ wych, dzialajacych w kierunku poziomym — prostopadlym do powierzchni plyt i powodu¬ jacych wzajemne dociskanie naprzeciw aiebie lezacych plyt. W scianie zestawionej z elemen¬ tów wedlug wynalazku powstaja wiec sily dzia¬ lajace na plyty w kierunku do srodka grubosci sciany oraz prostopadle do poziomych i piono¬ wych powierzchni ich styków i spelniaja role wiazania sciany.Fig. 5, % 7 i 8 przedsforwiaja przykladowa konstrukcje wycinka sciany wedlug wynalazku.Sklada sie ona z dwóch naprzeciw siebie usy¬ tuowanych ukladów plyt polaczonych ze soba zaczepami w ten sposób, ze kazda plyta jednej strony sciany laczy sie z czterema naprzeciw usytuowanymi plytami drugiej strony sciany, 4*rfcy czym przeciecie spoin poziomych i piono¬ wych ftlyt jednej strony przypada w srodku geometrycznym plyty drugiej strony sciany i 3©$t przykryte przeslem 6 plyty. vW kanalach 7 utworzonej w ten sposób scia¬ ny moga byc wstawione prefabrykowane albo tez na mokro wykonane slupy zelbetowe two¬ rzace konstrukcje nosna stropów. Inne z kana¬ lów jnoga byc wykoray^tane do prowadzenia in¬ stalacji lub jafco kanaly wentylacyjne.Sciana wykonana z elementów wedlug wy¬ nalazku posiada ponadto te zalete, ze do zam¬ kniecia jej prostokatnej plaszczyzny sa potrzeb¬ ne tylko dwa rodzaje elementów: calkowity i-polówkowy. Przy jjpbraniu odpowiednich wy¬ miarów plyty (na przyklad 30 cm X 60 cm X X 90 cm X 5 cm) i Wysokosci zaczepów 1(20 cm) mozna opracowac tafca konstrukcje budowli, aby wszelkie wymiary jlcian, otworów itp. byly wie¬ lokrotnoscia przyjetego modulu (30 cm), co umozliwia wykonapie calej budowli wylacznie z tych dwóch rodzajów elementów. Równoczes¬ nie polówki kanalów 7 wystepujace na obrze¬ zach otworów ol$ennych i drzwiowych, sluza do osadzenia stojarki budowlanej eliminujac operacje kucia i 'jiopasowywania.*W celu równonjjernego rozlozenia docisku oraz uszczelnienia ppjaczen plyt, /wszystkie po¬ wierzchnie robocie 8 i 10 elementów a wiec za¬ równo powierzchnie 8 zaczepów jak i powierzch¬ nie boczne 10 plyt moga byc pokryte warstwa materialu elastycznego, na przyklad plastyfiko- wanego polichlorku -winylu. PL