Najdluzszy czas trwania patentu do 29 grudnia 1940 r.Wynalazek dotyczy riur rentgenowskich z katoda zarowa* w igzczejgólnosci izas ta¬ kich, jakie opisano w zgloszeniu glównem, W rurach rentgemowtefeich podlug zglo- sizania glównego katoda zarowa umiesizczo- «ia jest wewnatrz naczynia metalowego, którego sciana tworzy ctoesciowo lub w ca¬ losci powloke zewnetrzna mury i które jest oddzielone od przeciwkatody .przez izola¬ cje, wytrzymujaca napiecie roboczo pomie- dizy katoda zarowa a ptfzeciwkatoda/ Na- czynilu temli i przeciwikatodzie nadaje sie poza tern taki kszitalt i takie wzajemne roz¬ mieszczenie, ze promienie katodiowe moga napotykac jedynie ograniczona cizesc po¬ wierzchni przeciwkatody. W tym wlasnie celta mnozna naczynie metalowe zwezic po stronie przeciwkatody tak, aby tworzylo ono otwór, przepuszczajacy promienie ka¬ todowe, i umiescic te czesc powierzchni przeciwkatody, na która padaja promienie katodowe, w tym wlasnie otfworze lub w jego bliskosci.Wynalazek niniejszy umozliwia nasta¬ wianie wielkosci wymienionego otworiu. Ze zmiana wielkosci otworu zmienia isie .wiel¬ kosc ogniska, t. j. tej czesci (powierzchni przeciwkatody, która napotykaja /promienie katodowe.Rury rentgenowskie podlug wynalazku mniejszego maja wiec te zalete, ze mozna ich uzywac do róznych celów. Tak np. tev:*sama runermozna ;stosowac do zdjec rent- gfenc*Iotograiicmy*cli (przy matem ognisku) * i dc "naswietlania fafazy wielkietn ognisku).Do nastawiania otworu, przeznaczonego ^ do przepuszczania promieni katodowych, mozna zastosowac rózne konistirukcje. Moz¬ na nip. na wewnetrznej scianie naczynia metalowego umiescic czesc obracalna, zao¬ patrzona w urzadzenie do nastawiania o- tworu. Do poruszania tej czesci obracalnej moze sluzyc zwiazana z nia czesc ruchoma, poruszana pod wjpllywem dlzialania magne¬ tycznego z zewnatrfz rury.Rysunek podaje dla przykladu jeden ze sposobów wykonania rury rentgenow¬ skiej podlug niniejlsizego wynalazku, a mianowicie: fig. 1 przedstawia przekrój ru¬ ry wzdluz osi, a fig. 2 prtzed&tawia w po¬ wiekszeniu cizesc urzadzenia do nastawia¬ nia otworu w naczyniu metalowem; Rura rentgenowska, przedstawiona na fig. 1, sklada sie z dwusciennej nury szkla- nej 1, w której jeden koniec jest szczelnie wtopiona przeciwkatoda 2, w drugi zas ko¬ niec naczynie metalowe 4. Naczynie to z drugiej strony laczy sie szczelnie przez wto¬ pienie ze szklana pokrywa 6. Przeciwkato¬ da 2 posiada rure metalowa 3, doprowa¬ dzajaca plyn chlodzacy, a naczynie meta¬ lowe 4 jest zaopatrzone w sciane cylin¬ dryczna 5, która chroni miejisce zlutowania rury szklanej 1 z nadzyniem metalowem 4.Katoda zarowa 7 jest (Umieszczona we¬ wnatrz naczynia metalowego 4 na wsporni¬ kach drucianych 8 i 10, ustawionych na pierscieniu metalowym 9. Wspornik 8 jest polaczony elektrycznie z pierscieniem me¬ talowym, natomiast' wspornik 10 jest izo¬ lowany przez galke 11 iz kwarcu lub po¬ dobnego matemjalu izolujacego. Prad do¬ prowadza sie do katody zarowej przez za¬ ciski 12 i 13. Do naczynia metalowego 4 przykrecono srubami 16 tarcze metalowa 14 z otworem 15, umieszczona tak, ze po¬ wierzchnia czynna przeciwkatody 2 znaj¬ duje sie wpoblizu otworu 15. Do nasta¬ wiania wielkosci tego oftiwtoru 15 zastoso¬ wano diafragme wachlarzowa*.Na, dolnej powierzchni tajrezy mietalo- • weij 14 umocowano srubami 21 i 22 (fig. 2), jbkwiacemi w tanczy 14, pierscien metalowy 18. Pierscien metailowy 18 daje sie obra¬ cac w obu kierunkach na pewien ka)t, ku czemu sluza dwie sizczelilriy koliste 19 i 20, przez które pFzediodza sruby 21 i 22. Pier¬ scien 18 posiada zazebienie 17, kitióre chwy¬ ta kolo zebate 23, osadzone -na koncu Wa¬ lu 30. Wal ten, obracajacy sie w lozyskach 31 i 32, ma na dirugitm koncu stozkowe ko¬ lo zebate 33, zktórem zazebia sie takiez kolo zebate 34, osadzone na wale 36, obra¬ cajacym sie w nurce szklanej 35. Wal 36 ma wystajaca zelazna czesc 37, skutkiem cze¬ go daje sie obracac w obu kierunkach pod dzialaniem magnetycznem z zewnatrz. Ob¬ rót wala 36 pociaga za soba obrót pier¬ scienia metalowego 18, przez do otwór 15 zwieksza sie lub zmniejsza. W tarczy bo¬ wiem 14 tkwia cwieczki 25, naokolo któ¬ rych obracaja sie lukowe paski 24, które w drugim koncu maja cwieczki 26, moga¬ ce sie przesuwac i obracac w zlobkach 27, zrobionych wj pierscieniu 18. Pierscien 18 przy swym obrocie pociaga wiec paski 24, pnzez co otwór 15 zwieksza sie lub zmniej¬ sza.Rure rentgenowsika .podlug wynalazku niiniejiszego mozna w znany sposób wypom¬ powac do wyaokieij prózni, lub wypelnic wodorem albo helenu pod tafciem cisnie¬ niem, które wyklucza pojawienie sie szko¬ dliwej jonizacji. Przy wodorze np, cisnienie to moze wynosic 0,01 mm slupa rteci.Podczas pracy ojpisanej rury rentge¬ nowskiej wysokie napiecie d.oprowadza sie pomiedzy naczynie metalowe 4 a przeciw- katode 2. Elektrony z katody zarowej pole elektryczne kieruje ku przeciwkatodzie, a skutkiem ispecj alnego ksztaltu naczynia metalowego 4, tarczy 14 i otworu 15 i u- mieszczenia czynnej powierzchni przeciw¬ katody wpoblizu tego otworu, promienie - 2 -katodowe padaja tylko na ograniczona czesc powierzchni przeciwkatody. Wielkoisc tej powierzchni zalezna jest od wielkosci otworu 15. Powstajace promienie rentge¬ nowskie przechodza przez otwór 15, przez otwór w pierscieniu 9 i przez pokrywe szklana 6 nazewnatrz. Niepotrzebne pro¬ mienie rentgenowskie pochlaniaja sciany naczynia metalowego 4, wykonanego naj¬ lepiej z zelazo-chromu. PL