Wynalazek dotyczy dwuczesciowego przeciw¬ wybuchowego lacznika sprzegowego, zaopatrzo¬ nego w przesuwny osiowo element stykowy znajdujacy sie we wnetrzu obudowy jednej czesci lacznika, przeznaczony do zamykania i otwierania wielu obwodów elektrycznych w odizolowanej od zewnetrznej atmosfery ko¬ morze stykowej.Znane konstrukcje tego typu laczników za¬ wieraja komore stykowa o ksztalcie zachodza¬ cych na siebie rur, w której znajduja sie elementy laczace obwody elektryczne bez prze¬ plywu pradu. Zalaczenie nastepuje dopiero po sprzezeniu elementów lacznika stykajacych sie z zewnetrzna atmosfera przez osiowe przesu¬ niecie elementu stykowego. Aby osiagnac od¬ powiednia szczelnosc komory stykowej, wzgle¬ dem zewnetrznej atmosfery, elementy o ksztal¬ cie zachodzacych na siebie rur musza byc wy¬ konane bardzo dokladnie i dokladnie do siebie dopasowane. W lacznikach tego typu stosuje sie urzadzenie blokujace, lezace we wnetrzu przestrzeni ograniczonej elementami rurowy¬ mi, które umozliwia rozlaczenie obu polówek lacznika dopiero po otwarciu obwodów w ko¬ morze stykowej. Urzadzenie blokujace umiesz¬ czane przewaznie po jednej stronie styków laczacych obwody, powoduje powiekszenie sredniej lacznika zwlaszcza przy duzej ilosci obwodów. Ponadto znane urzadzenia blokujace zbudowane sa w dosc skomplikowany sposób.Celem wynalazku jest zbudowanie lacznika sprzegowego, który w stosunku do dotychczas znanych bylby skonstruowany w sposób pro¬ stszy i którego dzialanie byloby pewniejsze.Istotna cecha wynalazku jest to, ze komora stykowa jest wykonana w znany sposób bar¬ dzo szczelnie za pomoca elastycznej sciankii ze stosuje sie tuleje prowadzaca z prowadze¬ niem obrotowym, sluzaca do sprzegania obu czesci lacznika z zastosowaniem urzadzenia blokujacego wzdluzne ruchy elementu styko¬ wego. Urzadzenie blokujace zwalnia sie do¬ piero po sprzezeniu obu czesci lacznika. Ela¬ styczna scianka zastosowana zamiast znanych polaczen rurowych .pozwala na tansza konstruk¬ cje lacznika, a ponadto zapewnia gazoszczel¬ nosc komory stykowej i wieksza pewnosc dzia¬ lania lacznika. Urzadzenie blokujace w postaci obrotowej tuleji, calkowicie obejmujacej ela¬ styczna scianke, zapewnia dogodne poslugi¬ wanie sie lacznikiem. Korzystne jest równiez, ze lacznik wedlug wynalazku ma ksztalt wy¬ smukly. Dalsza istotna cecha wynalazku jest /to, ze pomiedzy tuleja prowadnicza jednej czesci lacznika, a obudowa drugiej czesci zastosowano polaczenie skladajace sie z srubowej szczeliny i odpowiedniego sworznia prowadzacego. Ze¬ spól sworzen-szczelina powoduje obrotowe pro¬ wadzenia tuleji w czasie sprzegania obu czesci lacznika. Najkorzystniej jest, gdy srubowa szczelina jest wykonana w tulei prowadzacej.Wedlug wynalazku urzadzenie blokujace skla¬ da sie z co najmniej jednego wystepu bloku¬ jacego tuleje prowadzaca. Do strony czolowej tego wystepu przylega w polozeniu zabloko¬ wania czlon polaczony z elementem stykowym.Urzadzenie blokujace blokuje element stykowy az do chwili, gdy w czasie laczenia obydwu czesci lacznika nastapi skrecenie tuleji pro¬ wadzacej.W laczniku wedlug wynalazku elastyczna scianka siega od przesuwnego osiowo w ko¬ morze stykowej elementu stykowego do oby¬ dwu kranców obudowy. Elastyczna scianka moze skladac sie z kilku membran o ksztalcie mieszków.Dalsze cechy wynalazku wynikaja z nizej podanego opisu i rysunku. Na rysunku przed¬ stawiono przykladowo jedno z wykonan lacz¬ nika sprzegowego wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny obydwu rozlaczonych czesci lacznika, fig. 0 — lacznik wedlug fig. Jl po zewnetrznym pola¬ czeniu obydwu czesci lacznika, a fig. B — lacznik wedlug fig. 1 i 2 po osiowym przesu¬ nieciu elementu stykowego, a wiec po pola¬ czeniu obwodów elektrycznych we wnetrzu szczelnej komory stykowej.Lacznik wedlug wynalazku, skladajacy sie z dwóch czesci 112 sluzy do polaczenia obwo¬ dów elektrycznych — przewodów zasilajacych 2 i 4. Przewód 4 wprowadzony jest do kon¬ cówki 5 wykonanej z odpowiedniego odlewu.Koncówka ta zaopatrzona jest w zespól sty¬ kowy 6 z pretami stykowymi 7. Koncówka 5 polaczona jest z obudowa 9 o ksztalcie rury za posrednictwem tuleji 8. Do wolnego konca obudowy 9 dolaczony jest trwale zespól styko¬ wy 10, zaopatrzony w prety stykowe 11, przy czym zespól ten siega do wnetrza obudowy.We wnetrzu obudowy 9 umieszczony jest prze¬ suwnie element stykowy 12, który na obydwu stronach czolowych zaopatrzony jest w tuleje stykowe 13 i 14. W uwidocznionym na fig. 1 polozeniu elementu stykowego 12, prety sty¬ kowe 7 wprowadzone sa do tulei stykowych 13, natomiast tuleje stykowe 14 oddalone sa od pretów stykowych U o pewien odstep. Zwró¬ cone ku przesuwnemu elementowi stykowemu odcinki zespolów stykowych 6 i 10 zaopa¬ trzone sa w cylindryczna scianke zewnetrzna o równej srednicy zewnetrznej. Od elementu stykowego 12 ponad cylindrycznymi odcinkami zespolów stykowych 6 i 10 umieszczone sa rur¬ ki prowadzace 16 i 17, majace na celu do¬ kladne ustawienie tuleji stykowych 13 i 14 wzgledem pretów stykowych 7 i 11 przy osio¬ wym przesunieciu elementu stykowego 12. Po¬ miedzy zespolem stykowym 10 a obudowa lacz¬ nika 9 umieszczona jest tuleja 18. Na zew¬ netrznej stronie elementu stykowego 12 po¬ miedzy polaczonymi z elementem stykowym rurami prowadzacymi 16 i 17 a obudowa 9 jest umieszczony pierscien prowadzacy 19. Od pier¬ scienia 19 do tulei 18 i 8 siegaja mieszki 20 i 21, z którymi sa one trwale polaczone, w celu za¬ pewnienia odpowiedniej szczelnosci komory sty¬ kowej. Na przeciwleglych miejscach obudowy sprzegu umieszczone sa szczeliny prowadzace 22 i 23, przez które przechodza elementy pro¬ wadzace 24 i 25 polaczone z pierscieniem 19 i wystajace promieniowo. Osiowo przesuwny element stykowy 12 zabezpieczony jest w ten sposób przed skrecaniem sie. Aby komora sty¬ kowa posiadala jak najmniejsze wymiary, na stronie zewnetrznej obudowy 9 jest umiesz¬ czona tuleja prowadzaca 26, zabezpieczona przed przesuwaniem osiowym, która moze byc obracana. Po stronie wewnetrznej tulei pro¬ wadzacej 26 zamocowano za pomoca spawania punktowego jeden lub kilka elementów prowa¬ dzacych 27. Elementy te sa prowadzone w row¬ ku 28, znajdujacym- sie po stronie zewnetrznej tulei 18. Pierscien prowadzacy 27 i rowek 28 stanowia zabezpieczenie tulei prowadzacej 26 przed osiowym przesunieciem wzgledem obu¬ dowy 9 lacznika. Na koncu tulei prowadzacej26, który zwrócony jest w strone wejscia dla przewodu zasilajacego, wykonane sa wystepy blokujace 29 i 30, do których strony czolowej przy przedstawionym na fig. 1 polozeniu tulei prowadzacej przylegaja elementy prowadzace 24 i 25 elementu stykowego 12. W ten sposób uniemozliwione zostaje przesuniecie elementu stykowego w kierunku zespolu stykowego 10.Nakretka uchwytowa 31 otacza obudowe 9 oraz tuleje prowadzaca 26. Po stronie we¬ wnetrznej nakretki uchwytowej jest wykonany rowek 43, do którego sa wprowadzone elemen¬ ty prowadzace 24 i 25 elementu stykowego 12.Aby umozliwic wyrównanie cisnien przy osio¬ wym przesunieciu elementu stykowego 12 w komorze stykowej, w lezacych po obydwu stronach tego elementu pomieszczeniach zasto¬ sowano kanal powietrzny 44 przebiegajacy w kierunku psi lacznika.Druga czesc 1 lacznika jest dostosowana kon¬ strukcyjnie do ksztaltu czesci 2 lezacej po stronie zespolu stykowego 10. Poszczególne przewody 3 polaczone sa z pretami stykowy¬ mi 32, które moga zostac wprowadzone do tulei stykowych 33 zespolu stykowego 10, po¬ laczonych z pretami stykowymi 11. Prety sty¬ kowe 32 otoczone sa tuleja 34, która umiesz¬ czona jest w sposób trwaly w czesci 1 lacz¬ nika. W .tulei 34 wykonane sa prowadzenia 35 przebiegajace równolegle do osi tej czesci lacz¬ nika, srednica tulei 34 dopasowana jest do pierscieniowej przestrzeni 36, usytuowanej po¬ miedzy zespolem stykowym 10 a tuleja 18.Przestrzen ta sluzy do umieszczania w niej tulei 34 przy polaczeniu obydwu czesci lacz¬ nika 1 i 2. Aby zagwarantowac prawidlowe polozenie wzgledem siebie obydwu czesci lacz¬ nika, tuleja 18 jest zaopatrzona na stronie wewnetrznej w nieuwidoczniony na rysunku wystep, który w czasie laczenia obydwu cze¬ sci lacznika wprowadza sie w rowek prowa¬ dzacy 35 tulei 34. Wspólsrodkowo w stosunku do tulei 34 i na zewnatrz od niej jest umiesz¬ czona w sposób trwaly inna tuleja 37, która po stronie wewnetrznej jest zaopatrzona w wy¬ step prowadzacy 38. Srednica cylindrycznego konca tulei 37, zwróconego w kierunku czesci 2 lacznika odpowiada srednicy przestrzeni zawar¬ tej pomiedzy tuleja prowadzaca 26 a nakretka uchwytowa 31. Srubowa szczelina 40, o sze¬ rokosci odpowiadajacej szerokosci wystepu pro¬ wadzacego 38, wykonana w tulei prowadzacej 26 i przebiegajaca przez czesc obwodu tej tulei, sluzy wraz z wystepem 38 do samoczynnego skrecania tulei prowadzacej w czasie laczenia czesci lacznika 1 i 2 i tym samym do przesu¬ niecia wystepów blokujacych 29 i-30' w stosun¬ ku do elementów prowadzacych 24 i 25. Po stronie zewnetrznej tulei 37 umieszczony jest gwint 41 odpowiadajacy gwintowi 42 we wne¬ trzu nakretki uchwytowej 31.Lacznik sprzegowy wedlug wynalazku dzia¬ la w nastepujacy sposób. Przy uwidocznionym na fig. 1 polozeniu obydwu czesci 1 i 2 lacz¬ nika, wystepy blokujace 29 i 30 tulei prowa¬ dzacej 26 zapobiegaja osiowemu przesunieciu elementu stykowego 12 we wnetrzu komory stykowej, a tym samym zapobiegaja zwarciu pretów stykowych 11 z pretami stykowymi 7.W czasie zewnetrznego laczenia obydwu czesci 1 i 2 lacznika przez wprowadzenie pretów stykowych 32 do tulei stykowych 33 zespolu stykowego 10 nastepuje przekrecenie tulei pro¬ wadzacej 26 po stronie zewnetrznej obudowy 9, przy równoczesnym zabraniu wystepów bloku¬ jacych 29 i 30 (fig. (2). Polaczenie jto na skutek rozlaczenia obwodu elektrycznego we wnetrzu komory stykowej polówki 2 przebiega bez prze¬ plywu pradu, a wiec bez iskrzenia, to jest w sposób nie dopuszczajacy do powstawania wybuchów. Na skutek cofniecia wystepów blo¬ kujacych 29 i 30 elementy prowadzace 24 i 25, a wiec i element stykowy 12 zostaja zwolnione.Przy wkrecaniu nakretki uchwytowej 31 na gwint 41 tulei 37 czesci 1 lacznika przesunie¬ ty zostaje osiowo element stykowy 12 za po¬ srednictwem rowka wykonanego po stronie wewnetrznej nakretki uchwytowej 31, do któ¬ rej wprowadzone sa elementy prowadzace 24 i 25. (fig. 3). Podczas tej czynnosci zamkniete zostaja obwody elektryczne we wnetrzu komory stykowej przez wprowadzenie pretów styko¬ wych 11 do tulei stykowych 14. Ewentualne iskrzenie wystepuje podczas takiego laczenia we wnetrzu szczelnie zamknietej komory lacz¬ nika, a wiec nie moze ono doprowadzic do zapalenia gazów znajdujacych sie na zewnatrz lacznika. PL