Przedmiotem niniejszego wynalazku jest malogabarytowy przelacznik obwodów wtór¬ nych, który przy nieznacznych zmianach kon¬ strukcyjnych stanowic moze rózna oclmiane lacznika tablicowego, jak na przyklad stero¬ wnika kwitujacego, trójpolozeniowego prze¬ lacznika obwodów do synchronizacji z odejmo¬ wanym kluczykiem, przelacznika zwrotnego lub tez jednego z wykonan znanych laczników pakietowych, stosowanych w skomplikowanych ukladach elektrycznych.Zmniejszenie gabarytu tego rodzaju laczni¬ ków, montowanych zazwyczaj na tablicach roz¬ dzielczych' zabudowanych wspólpracujaca apa¬ ratura kontrolna i pomiarowa, zwlaszcza w na¬ stawniach blokowych posiada zasadnicze zna¬ czenie przy ich wyborze do montazu, w dodatku przy zachowaniu niezmiennej pewnosci dziala¬ nia tych laczników.Malogabarytowy przelacznik obwodów wtór¬ nych wedlug wynalazku odróznia sie od zna¬ nych laczników pakietowych swymi minimal¬ nymi wyaniaiumi,. prostota;kons^ a prze¬ de wszystkim oryginalnoscia budowy zatrzasku, gwarantujacego pewne oraz lekkie manewro¬ wanie przelacznikiem. Zatrzask ten, wyposazo¬ ny w zebatke z utwardzonego steelonu o jed¬ nym kib dwóch wspólosiowych wiencach ze¬ bów — zaleznie od alternatywy wykonania przelacznika, napedzany jest spiralna sprezyna pracujaca na sciskanie i osadzona wspólosio¬ wo do pokretnej osi przelacznika. Zebatka za¬ trzasku o dwóch wspólosiowych wiencach ze¬ bów wspólpracujac z pokretna osia przelaczni¬ ka, umozliwia jej zajecie dwóch stalych polo¬ zen, przesunietych wzgledem siebie o 90° oraz dwóch polozen zwrotnych, przesunietych o dal¬ sze 45° w odpowiednich kierunkach, 'dzieki czemu mozna zastosowac odmiane przelacznika przeznaczonego do pracy zwrotnej.Inna istotna cecha nowosci przelacznika* we¬ dlug wynalazku, która rozszerza jego zakres stosowalnosci i odróznia go od znanych roz¬ wiazan konstrukcyjnych jest zastosowanie oprócz szeregu styków szczotkowych,, osadzo¬ nych w sposób trwaly na izolowanej ost^po-kretnej, styków dodatkowych, dzialajacych zwlocznie w stosunku do przesuniec katowych tej osi. Zrealizowane to jest za pomoca proste¬ go i pewnie dzialajacego elementu — izolacyj¬ nej wkladki sprzeglowej z osadzonym stykiem szczotkowym, wspólpracujacej z podtoczona w tym celu czescia pokretnej osi przelacznika, zaopatrzonej w odpowiedni kolek. Przez zasto¬ sowanie trzech wykonan wspomnianej wkladki sprzeglowej mozna uzyskac w prosty sposób przesuniecia katowe obracajacej sie pokretnej osi przelacznika, w stosunku do zakleszczo¬ nych na stykach stalych ruchomych styków szczotkowych, wynoszace w zaleznosci od po¬ trzeby 45°, 90° lub 135°. Zastosowanie izolacyj¬ nych wkladek sprzeglowych w przelacznikach obwodów wtórnych pozwala na zastosowanie ich w najbardziej skomplikowanych ukladach polaczen, przewidujacych sterowanie reczne i automatyczne, na przyklad przy zespole dwóch pomp z których jedna uruchamia sie recznie sterownikiem poprzez chwilowe poda¬ nie^Impulsu" na wlaczenie, to niezaleznie od tego, ze pokretna os sterownika samoczynnie powraca do polozenia stalego, cofajac sie o 46° — szczotka styku ruchomego pozostaje w pozy¬ cji zalaczonej podtrzymujac zamkniecie obwo¬ du dla sterowania automatycznego.Przez zastosowanie specjalnych trójramien- nych styków szczotkowych w przelaczniku wedlug wynalazku, uformowanych w ksztalcie litery Y, mozna dostosowac go do bezprzerwo- wych przelaczen, niezbednych przy przelacza¬ niu wtórnych obwodów przekladników prado¬ wych. Kazde ramie tego styku pracuje spre- zyscie, niezaleznie od innych ramion, eliminu¬ jac iskrzenia wystepujace podczas zestyku w znanych szczotkach o szerokim styku, które wystepuja wskutek malego nacisku jednostko¬ wego.Z przytoczonych przykladów róznych wyko¬ nan omawianego przelacznika obwodów wtór¬ nych, otrzymywanych przy uzyciu kilku nie¬ znacznie rózniacych sie konstrukcyjnie wspól¬ pracujacych czesci, wynika jego ogólna cechc istotna, polegajaca na ^uniwersalnosci w zasto- lowffnfotdp najbardziej .skomplikowanych ukla¬ dów polaczen, iV/^ . ^v^Pi^klad wykonania wynalazku jest blizej m^tmkrnmy na ayjBunku .na którym figJM przedstawia widok z boku^przelacznika w wy- Amaniu sterownika kwitujacego , fig. 2 — je- fr widok izprrodtt od atrooy tablicy, fig. 3 — ftridok z, ?tylu, fig. 4 — widok aksonometrycz- ny rozmontowanego zatrzasku z zebatka o dwóch wspólosiowych wiencach zebów, fig. 5 — odmiany wykonania ruchomych styków szczotkowych, a fig. 6 — odmiany wykonania izolacyjnych wkladek sprzeglowych.Pokretna os 1 przelacznika swym czopem la znajdujacym sie po stronie obtoczonego jej konca ulozyskowana jest w wystepie 7a oslo¬ ny zatrzasku 7 (fig. 4). Podczas obrotu osi 1 wraz ze stykami szczotkowymi 12, osadzonymi w sposób trwaly na przekladce izolacyjnej 2 wykonanej na przyklad przez zaprasowanie steelonu na profilowanej czesci tej osi, jej kol¬ ki 3 i 4 wspólpracujac z zebatka 5 ustalaja odpowiednie polozenia. Zebatka 5 dociskana do kolków 3 i 4 spiralna sprezyna 6, slizga sie swymi wglebieniami 5b w wystepach 7b oslo¬ ny zatrzasku 7 w kierunkach równoleglych do osi 1 uniemozliwiajac jej obrót wraz z osia.W przypadku innej alternatywy wykonania przelacznika z pojedynczym wiencem zebów, zebatka 5 zawiera dwa, cztery lub osiem sy¬ metrycznych zebów 5n i wspólpracuje tylko z jednym kolkiem 3 o dlugosci równej sredni¬ cy zebatki 5, osadzonym przelotów© w walku 1. Z rysunku na f*g. 4 wynika, ze oslona 7 poza jej ogólnym przeznaczeniem do wspólpra¬ cy zatrzasku posiada równiez charakter szczel¬ nej oslony tego zatrzasku, w polaczeniu ze skreconymi poszczególnymi pakietami 8. Plyt¬ ka czolowa 9 przelacznika, wykonana na przy¬ klad jako wypraska z melaminyy zawiera odpo¬ wiednie gniazdo orzeznaczone do umocowania dlawika uszczelniajacego 10 tworzac iym sa¬ mym calkowita szczelnosc przelacznika, zabez¬ pieczajaca zespól pakietów oraz zatrzask przed szkodliwym osadzeniem sie kurzu.Ruchome styki szczotkowe 12, wspólpracuja¬ ce ze stykami stalymi 11, wcisnietymi w wgle¬ bienia pakietów 8, posiadaja odpowiednio pro¬ filowane otwory, przesuniete o 22,5° w stosun¬ ku do przekatnej profilu osi pokretnej 1, któ¬ re umozliwiaja dla jednego wykonania styku 12 usytuowanie go w stosunku do tej osi w osmiu róznych polozeniach, przesunietych wzgledem siebie o 45°.Dzieki temu, trzy wykonania styków szczotko¬ wych 12, 12a i I2b uwidocznione na fig; 5 umozliwiaja zastosowanie ich w dwtidizfestu czterech alternatywach, co jest niewatpliwa do¬ godnoscia przy doborze odpowiedniego wyko¬ nania przelacznika obwodów wtórnych, przy czym styk 12b z dwoma rozchylonymi ramio- - 2 -oaiM w grandach 56°,do 60° przeznaczony jest do przelaczen bezprzerwowych.Zwloczne dzialanie styku ruchomego 12 w sto¬ sunku do obracajacej sie osi 1 zrealizowane jest przy pomocy izolacyjnej wkladki sprzeglo¬ wej 13, 13a lub 13b (fig. 6), wykonanej na przyklad ze steelonu, na której osadzany jest odpowiednio dobrany styk 12, przy cz£m wy¬ bór przesuniecia katowego styku nuchomego w stosunku do osi 1 w granicach 45°, 90° lub 135° uzalezniony jest od doboru wkladki 13. W tym celu podtacza sie dodatkowo czesc profi¬ lowanej osi 1 od strony zatrzasku i zaopatruje w odpowietini kolek, który wraz z obrotem osi 1 o kat 45°, 90° lub 135° — w zaleznosci od dobom wkladki 13 — popychajac wystep W (fig. 6) obraca te wkladke, a wraz z nia rucho¬ my styk szczotkowy 12, dzieki czemu rozcho¬ dzenie sie tego styku ze stykiem stalym jest odpwiednio opróznione w stosunku do styków umocowanych w sposób trwaly na osi 1.Malogabarytowy przelacznik obwodów wtór¬ nych wedhig wynalazku niezaleznie od uniwer¬ salnego zastosowania we wszystkich, nawet najbardziej skomplikowanych ukladach po¬ laczen, jest bardzo ekonomiczny i pewny w dzialaniu, przy czym jego zatrzask pracuje przy wyrównanych momentach, eliminujac tym szkodliwe wyboczenia czesci ruchomych i ich tarcia. PL