PL46731B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 25 nluca 1963 t. #?!¥, POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46731 KI. 18 c, 7/30 KI. internat. C 21 d Instytut Metalurgii Zelaza *) Im. Stanislawa Staszica Gliwice, Polska st8c, J/7f Sposób otrzymywania blach transformatorowych o malej stratnosci Patent trwa od dnia 2 lipca 1962 r.Blachy transformatorowe o malej stratnosci, zarówno goraco jak i zimnowalcowane, musza zawierac jak najmniejsze zawartosci domieszek (wegla, siarki, azotu) oraz niemetalicznych wtracen tlenkowych. W zwiazku z tym przy wytapianiu stali transformatorowej powszech¬ nie dazy sie do uzyskania materialu o jak naj¬ wiekszej czystosci chemicznej na przyklad o za¬ wartosci wegla ponizej 0,4%, siarki ponizej 0,006% itd. W tym celu stosuje sie przewaznie proces elektryczny wytapiania stali oraz spe¬ cjalne metody rafinacji i wykanczania (bialy zuzel, odlewanie w prózni itp.). Sposoby te, mi¬ mo ze drogie i pracochlonne, nie daja dobrych wyników. Nawet w zakladach specjalizujacych sie w produkcji blach transformatorowych uzy¬ skanie blach o malej stratnosci jest rzecza ra¬ czej przypadku i z reguly blachy takie stanowia jedynie pewien procent produkcji.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa doc. dr Mieczyslaw Markuszewicz, mgr inz. Jan Groyecki i mgr inz.Aleksander Zawada.Sposób wedlug wynalazku polega na uzyciu do produkcji blach i tasm transformatorowych stali o celowo zwiekszonej zawartosci domie¬ szek, wykorzystaniu tych domieszek do wywo¬ lania pozadanej rekrystalizacji wtórnej, warun¬ kujacej uzyskanie dobrych wlasnosci magne¬ tycznych i nastepnym usunieciu domieszek z gotowego wyrobu droga odpowiedniej obrób¬ ki cieplnej. Takie zadanie moga spelnic rózne domieszki, jak na przyklad wegiel, siarka, ar¬ sen, azot, tlen w ilosci do 0,1% poszczególnego pierwiastka.Obecnosc domieszek utrudnia rozrost ziarna w czasie calej przeróbki stali na blachy, co sprzyja rekrystalizacji wtórnej w czasie kon¬ cowej obróbki cieplnej gotowego wyrobu. Sama istota tego procesu nie jest jeszcze dostatecznie wyjasniona. Nalezy przypuszczac, ze glówna role odgrywa tutaj duza energia granic ziarn drobnoziarnistej osnowy, która jest sila nape¬ dowa rekrystalizacji wtórnej oraz zwiekszona dyfuzja atomów wegla, azotu i innych, zwiaza¬ na z przekrystalizowaniem materialu.Jezeli obróbce cieplnej poddaje sie rulony tasmy ciasno zwinietej lub blachy ulozone w stosach, usuniecie domieszek mozna ulatwic przez wstepne naniesienie na powierzchnie blach lub tasm warstwy tlenków oraz dodanie do proszku stosowanego dla ochrony materialu przed zgrzewaniem (MgO, A1203, talk) czynni¬ ka reagujacego w postaci sproszkowanego me¬ talu ziem alkalicznych na przyklad magnezu lub wapnia, wzglednie ich stopów z innymi me¬ talami na przyklad z aluminium. Tasmy lub blachy mozna latwo utlenic, przepuszczajac je przez piec przelotowy o temperaturze od 600 do 900°C w atmosferze wodoru, gazu obojetnego lub ich mieszaniny zawierajacej pare wodna.Sposób wedlug wynalazku wytwarzania blach transformatorowych o malej stratnosci, który opiera sie na celowym uzyciu stali o zwiekszo¬ nej zawartosci domieszek usuwanych nastepnie w stanie stalym, upraszcza w znacznym stopniu technologie wytapiania stali i umozliwia stoso¬ wanie do tego celu jakiegokolwiek pieca sta¬ lowniczego, na przyklad martenowskiego lub konwertora.Stosujac technologie wedlug wynalazku uzy¬ skano blachy transformatorowe o stratnosci przy 10 kGs P10 = 0,55 W/kg, przy 15 kGs P15 = 1,30 W/kg i indukcji B10 = 18400 Gs.W gotowych blachach uzyskano sladowe za¬ wartosci domieszek na przyklad wegla 0,003°/», siarki 0,002°/o. Fig. 1 ilustruje strukture tych blach, fig 2 — ich anizotropie magnetyczna. Na fig. 3 i fig. 4 przedstawiono strukture i anizo¬ tropie blach wykonanych ze stali o bardzo mi¬ lej zawartosci domieszek. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania blach transformatoro¬ wych o malej stratnosci, znamienny tym, ze stosuje sie stal o zwiekszonej zawartosci do¬ mieszek, jak na przyklad wegla, siarki, ar¬ senu, azotu, tlenu w ilosci do 0,019/« poszcze¬ gólnych pierwiastków, które nastepnie sa usuwane w stanie stalym w czasie obróbki cieplnej zwiazanej z rekrystalizacja wtórna i calkowitym przekrystalizowaniem mate¬ rialu.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w celu przyspieszenia usuwania domieszek i ulatwienia rekrystalizacji wtórnej w cza¬ sie koncowej obróbki cieplnej stosuje sie wstepne utlenienie blach lub tasm.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym,, ze w celu przyspieszenia usuwania domie¬ szek i ulatwienia rekrystalizacji wtórnej w czasie koncowej obróbki cieplnej do pro¬ szku stosowanego dla ochrony blach lub tasm przed zgrzewaniem dodaje sie sprosz¬ kowane metale ziem alkalicznych na przy¬ klad magnez lub wapn albo ich stopy z innymi metalami, na przyklad z alumi¬ nium. Instytut Metalurgii Zelaza im. Stanislawa Staszica 7—i—r"*"-" *—r -% $ f ¦*'¦¦¦* «'¦¦ | ZG „Ruch" W-wa, zam. 13, naklad 100 egz. PL