ublikowano dnia 27 lutego 1963 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46510 KI. 57 c, 12 KI. internat. G 03 d Lew Polaków Warszawa, Polska Sposób szybkiego suszenia czarno-bialych i barwnych zdjec fotograficznych i wytwarzania na nich wysokiego polysku oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia 31 lipca 1962 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób suszenia i wytwarzania wysokiego polysku na czarno- -bialych i barwnych zdjeciach fotograficznych polegajacy w zasadzie na tym, ze zdjecia foto¬ graficzne dociskane za pomoca tasmy elastycz¬ nej do polerowanego bebna grzejnego nagrzewa sie z obydwóch stron plaszcza tego bebna, zwiek¬ szajac dzieki temu wielokrotnie predkosc odpa¬ rowywania wilgoci, zawartej w zdjeciach, bez uszkodzenia ich warstwy obrazowej. Dodatko¬ wo, gromadzace sie nad bebnem wilgotne po¬ wietrze, odprowadza sie za pomoca ukladu wen¬ tylacyjnego zapewniajacego optymalne warunki odprowadzenia tego wilgotnego powietrza, dla okreslonej predkosci parowania cieczy zawartej w zdjeciach fotograficznych. W zaleznosci od istniejacych warunków, wilgotne powietrze mo¬ ze byc odprowadzane z obszaru bebna badz tyl¬ ko za pomoca jednego lub ukladu wentylatorów, badz tez mozna ogrzane i suche powietrze na¬ dmuchiwac na obszar bebna powodujac usuwa¬ nie wilgotnego powietrza z nad bebna, co przy¬ spiesza osuszanie przycisnietych do niego zdjec fotograficznych i tasmy elastycznej.Znane sposoby suszenia zdjec fotograficznych na bebnie polerowanym polegaly tylko na jednostronnym ogrzewaniu docisnietych do beb¬ na zdjec. Najczesciej elementy grzejne znajdo¬ waly sie we wnetrzu bebna, jednak istnialy równiez urzadzenia wyposazone wylacznie w zewnetrzne grzejniki.Te znane sposoby suszenia i wytwarzania po¬ lysku na zdjeciach fotograficznych mialy wiele niedogodnosci powodujacych przede wszystkim mala wydajnosc urzadzen suszacych i uniemo¬ zliwiajacych jej praktyczne i oplacalne zwiek¬ szanie. Bylo to tym spowodowane, ze odparo¬ wywanie wilgoci nastepuje z zewnetrznej po¬ wierzchni tasmy dociskowej, gdzie cieplo musi dotrzec przez nasycone wilgocia warstewke obrazu, papier i tasme dociskowa. Energia ciepl¬ na musi zatem przedostac sie przez ciala o sto-sarrfcowo malej -przewodnosci cieplnej, co w po¬ laczeniu z zuzyciem ciepla na odparowywanie wilgoci z powierzchni tasmy dociskowej powo¬ duje znaczny spadek temperatury miedzy przy¬ cisnieta do powierzchni bebna grzejnego war¬ stewka obrazu a czynna powierzchnia parowa¬ nia. Proces suszenia hamuje ponadto znaczna zawartosc pary wodnej w powietrzu, otaczaja¬ cym tasme porowata.Przyspieszenie odparowywania wilgoci droga zwiekszenia mocy grzejników, znajdujacych sie wewnatrz bebna bylo niemozliwe do osiagnie¬ cia z uwagi na t okreslona odpornosc warstwy obrazowej na temperature. Równiez zwieksze¬ nie mocy grzejników zewnetrznych nie dawalo pozadanych rezultatów z uwagi na okreslona graniczna szybkosc dyfuzji zaleznej np. od ro¬ dzaju materialu i innych czynników. Ponadto gwaltowne podgrzewanie zdjecia fotograficzne¬ go .zarówno od strony warstwy obrazowej za pomoca grzejników wewnetrznych, jak równiez od' strony tasmy dociskowej, w przypadku uzy¬ cia grzejników zewnetrznych, pogarszalo w spo¬ sób widoczny jakosc powierzchni warstwy obra¬ zowej, oraz powodowalo nawet zmniejszenie predkosci parowania wilgoci i tym samym osu¬ szania zdjec.Okazalo sie, ze przyczyna tego niekorzystnego stanu rzeczy jest szybkie wytwarzanie sie od strony nagrzewania, izolacyjnej warstwy pe¬ cherzyków pary wodnej, która hamuje wydatnie dalsze przenikanie ciepla wglab materialu, zmniejszajac w ten sposób jego przewodowosc cieplna. Przy ogrzewaniu za pomoca grzejni¬ ków wewnetrznych, warstwa pecherzyków pary uszkadza dodatkowo polysk warstwy obrazowej.Te niekorzystne zjawiska uniemozliwialy wzrost wydajnosci droga zwiekszania mocy jednostronnych; grzejników,.' przeto zachowujac grzejniki o stosunkowo; malej mocy i stosujac mala predkosc obrotowa- bebna suszacego sta¬ rano sie-zwiekszyc szybkosc odparowywania cieczy badz przez zastapienie latwo brudzacej sie lnianej tasmy dociskowej tasma perforowa¬ na, nvykonana z tkaniny metalowej, badz przez próby wytwarzania rozrzedzonego powietrza nad: pracujacymi zdjeciami.- W praktyce okazalo sie jednak, ze stosowa¬ nie tasmy- metalowej jest bardzo niedogodne, a wytwarzanie prózni bardzo uciazliwe i wyma¬ gajace'specjalnych i drogich urzadzen. Jedno¬ czesnie w. obydwóch przypadkach zwiekszenie wydajnosci urzadzen suszacych bylo znikome, zatem uwzgledniajac konieczne zwiekszenie wkladu pracy i kosztów czynilo dazenie to prak¬ tycznie nieoplacalnym. Poniewaz przy suszeniu fotografii czarno-bialych temperatury po¬ wierzchni bebna grzejnego nie mozna podnosic ponad 100° C bez obawy uszkodzenia wysokiego polysku/ badz zniszczenia (roztopienia) warstwy obrazowej, a przy suszeniu fotografii barwnych temperatura- ta nie moze przekroczyc 80°C, prze¬ to wydajnosc stosowanych do suszenia urza¬ dzen bebnowych musiala byc bardzo mala.Chcac zatem wprzegnac w jeden ciag roboczy tasmowa aparature do kopiowania i wywolywa¬ nia zdjec z urzadzeniem suszacym, trzeba bylo ograniczyc wydajnosc tego pierwszego urzadze¬ nia.Wszystkich podanych niedogodnosci znanych sposobów i urzadzen do suszenia zdjec fotogra¬ ficznych mozna calkowicie uniknac stosujac sposób suszenia i wytwarzania polysku na zdje¬ ciach fotograficznych zgodnie z wynalazkiem.Okazalo sie bowiem nieoczekiwanie, ze ogrze¬ wajac dwustronnie zdjecia docisniete za pomoca tasmy do polerowanego bebna, mozna przy uzy¬ ciu grzejników o stosunkowo malej mocy zwiek¬ szyc co najmniej dwukrotnie proces osuszania tych zdjec. Nalezy zaznaczyc, ze osiaga sie to, bez potrzeby zwiekszania powierzchni roboczej bebna grzejnego, oraz nadmiernego podwyzsza¬ nia temperatury. Dzieki zastosowaniu ogrzewa¬ nia dwustronnego mozna latwo dostosowac optymalna moc , grzejników uzytych po oby¬ dwóch stronach scianki bebna zarówno do od¬ pornosci warstwy obrazowej na dzialanie tem¬ peratury jak i predkosci dyfuzji, oraz przewod¬ nictwa cieplnego zdjec fotograficznych i tasmy dociskowej.Zgodnie z wynalazkiem, ogrzewajac dwustron¬ nie zdjecia fotograficzne utrzymujersie tempe¬ rature plaszcza bebna polerowanego zasadniczo ponizej 100° C (wewnatrz bebna panuje zwykle temperatura wyzsza), przy czym jednoczesnie zwieksza sie obroty tego bebna, zapewniajac prawidlowe wysuszenie fotografii i nadanie ich warstwie obrazowej pozadanego polysku, ewen¬ tualnie pozadanej powierzchni innego rodzaju.-Moc pojedynczych grzejników, zwlaszcza grzej¬ ników zewnetrznych celowe jest dostosowac do stopnia zawilgocenia znajdujacych sie przy tych grzejnikach zdjec fotograficznych i wycinków tasmy dociskowej, zatem moc - ustawionych wzdluz obwodu bebna grzejników^ moze malec w kierunku obrotu bebna. Oczywiscie mozna za¬ stosowac równiez wszystkie grzejniki o takiej samej mocy lub tez w innym ukladzie'od poda¬ nego uprzednio. ^^Urzadzenie do stosowania sposobu suszenia wedlug wynalazku moze byc wyposazone w do¬ wolnego rodzaju elementy grzejne przystosowa¬ ni do tego celu. Przykladowo moga nimi byc promienniki,- oporowe grzejniki elektryczne, grzejniki indukcyjne, gazowe lub parowe itp. dowolne urzadzenia. Mozna równiez stosowac ogrzewanie pneumatyczne.Praktyka wykazala, ze zwlaszcza na grzejniki zewnetrzne bardzo celowe jest zastosowanie promieników podczerwonych, które mozna la¬ two ustawic wzdluz bebna w pozadanym ukla¬ dzie, i których sumaryczna moc mozna dogodnie zmieniac w celu uzyskania najlepszej spraw¬ nosci calego ukladu ogrzewczego. Ponadto pro¬ mienniki podczerwone zapewniaja stosunkowo dobre warunki bezpieczenstwa pracy.Zastosowanie jako grzejników promienników podczerwonych ma te dodatkowa zalete, ze po¬ chloniete przez wode i material tasmy promie¬ niowanie powoduje wydatne podniesienie tem¬ peratury przede wszystkim zewnetrznej wars¬ twy tasmy dociskowej, przyspieszajac znacznie szybkosc parowania zawartej w niej cieczy, bez podnoszenia w sposób wyrazny temperatury su¬ szonych obrazów fotograficznych znajdujacych sie glebiej. Unika sie w ten sposób przegrzania warstwy obrazowej zdjecia fotograficznego.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocz¬ nione w przykladowym wykonaniu na przed¬ stawionym schematycznie rysunku, gdzie cyfra 1 jest oznaczony beben grzejny, któty napedza¬ ny w znany sposób obraca sie na osi 2. Zew¬ netrzny plaszcz 3 bebna 1 zbudowany jest z od¬ pornego na czynniki chemiczne i temperature twardego materialu, np. blachy, powleczonej chromem i wypolerowanej. Zdjecia fotograficz¬ ne 9 umieszczone sa na odcinku 1^1 ruchomej tasmy 4, poruszajacej sie w kierunku strzalek i prowadzonej na walkach 5, 5a—5d. Tasma jest sporzadzona z dowolnego materialu porowatego, chlonacego wode i odpornego na temperature, np. z plótna lnianego, filcu, ewentualnie z in¬ nych tworzyw odpowiadajacych wspomnianym warunkom.Zdjecie 9, poruszajac sie razem z tasma 4 w kierunku bebna 1, dostaje sie miedzy walek dociskowy 6 i powierzchnie 3 bebna grzejnego, skutkiem czego zostaje do niej mocno przycis¬ niete, zas resztki plynów, przylegajacych do obu powierzchni fotografii po wycisnieciu przez walek 6 wsiakaja do tasmy. Fotografia 9 przy¬ kleja sie do powierzchni 3 bebna i obraca razem z nim. Aby zapobiec przedwczesnemu oderwa¬ niu sie- fotografii od powierzchni wsie*ogrzej- nego, tasma 4 przyciska- i« na calej drodze w trakcie procesu sussenia; Wysuszone pijecie od- kleja sie od powierzchni bebna i wpada do ry¬ nienki 7. Na zewnatrz obwodu bebna 3 znaj¬ duje sie Jedno lub wiecej zródel energii fr, Ba, 8b, 8c, najkorzystniej zródla energii swietlnej o znacznej zawartosci promieniowania podczer¬ wonego, które naswietlaja zewnetrzna po¬ wierzchnie tasmy dociskowej 4, co podwyzsza jej temperature w miejscu styku z otaczajacym powietrzem i przyspiesza proces parowania za¬ wartej w niej wilgoci. Ponadto opisywana su¬ szarka zawiera jedno lub wiecej urzadzen wen¬ tylacyjnych 10 o dowolnej znanej konstrukcji, które tlocza powietrze, najkorzystniej uprzed¬ nio odwodnione i podgrzane, na tasme docisko¬ wa, np. wzdluz powierzchni walcowej bebna grzejnego w kierunku równoleglym do jego osi obrotu. Dzieki temu, wilgotna tasma dociskowa znajduje sie w stalym styku z powietrzem o znacznej zdolnosci wchlaniania wilgoci, co wplywa na dalsze skróoenie procesu suszenia.Jak we wszystkich podobnych urzadzeniach, przez umieszczenie zdjecia warstwa obrazowa w kierunku tasmy mozna osiagnac naturalna powierzchnie warstwy zelatynowej bez wyso¬ kiego polysku. Ponadto powierzchnia plaszcza bebna grzejnego moze posiadac dowolny wy¬ grawerowany wzór, rysunek lub strukture, któ¬ ra odbijac sie bedzie na suszonych zdjeciach fotograficznych.Wynalazek moze miec zastosowanie równiez w przypadkach suszenia przedmiotów innego ro¬ dzaju posiadajacych zdolnosc przepuszczania cial plynnych. PL