PL46445B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 23 listopada 1962 r. « patEa, j^flyC/ E K Aj JUrjedu Pofenlo^esol POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46445 Instytut Przemyslu Organicznego*) Warszawa, Polska KI. 4*3 1, J/Ul KI. internat. A 01 n 45^ ^30 Sposób otrzymywania chlorowanej terpentyny o wlasciwosciach owadobójczych Patent trwa od dnia 11 marca 1051 r.Chlorowe pochodne dwucyklicznych terpenów stanowia wazna grupe srodków owadobójczych, posiadajacych te zalete, ze obok silnych wlasci¬ wosci toksycznych w stosunku do znacznej ilos¬ ci szkodników rolnych sa stosunkowo malo szkodliwe dla pszczól, dzieki czemu mozna je stosowac do zwalczania owadów w okresie kwitniecia roslin. Glównymi surowcami stoso¬ wanymi do wytwarzania teripenowych zwiaz¬ ków owadobójczych sa kamfen i alfa-pinen.Sa to surowce trudno dostepne i drogie i dla¬ tego próbowano je zastapic tansza terpentyna stanowiaca naturalne zródlo terpenów- Wedlug niemieckiego opisu patentowego nr 10S95 w celu otrzymania chlorowych pochodnych terpentyne *) Wlasciciel, .patentu oswiadczyl, ze wspóltwórcami wynalazku sa mgr inz. Hanna Kolodziejek, mgr inz.Anna Krasueka, mgr inz. Tadeusz Ostrowski i mgr inz.Witold Tomasik. balsamiczna poddaje sie wstepnie chlorowodo- rowaniu, a w dalszym etapie^ chloruje w roz¬ puszczalniku wobec swiatla ultrafioletowego.Do hydrochlorowania mozna stosowac chloro¬ wodór powstajacy w czasie chlorowania. Tak otrzymany produkt ma gorsze wlasciwosci owa¬ dobójcze od produktu otrzymanego z kamfenu.Jedynie w przypadku stosowania jako rozpusz¬ czalnika benzenu otrzymuje sie produkt o wy¬ sokiej skutecznosci, jednak równiez toksyczny dla pszczól. Stwierdzono, ze z terpentyny moz¬ na otrzymac produkt o dzialaniu owadobójczym, zblizony pod wzgledem aktywnosci wobec nie¬ których szkodników do chlorowanych pochod¬ nych kamfenu i malo toksyczny dla pszczól, znacznie ekonomiczniejsza metoda, jezeli ter- petyne, ewentualnie wzbogacona w pineny, chloruje sie w ukladzie bateryjnym przy zas¬ tosowaniu poroforu N jako katalizatora, reak¬ cji, wprowadzonego do srodowiska reakcjiw ostatnim etapie procesu w postaci roztworu w rozpuszczalnikach organicznych, n|. w chlo¬ roformie. Sposób wedlug wynalazku pozwala stosowac jako surowce terpentyne' posiarcza- nowa, lub lepiej terpentyne wzbogacona w pineny do zawartosci powyzej 60%, z których otrzymany produkt ma lepsze wlasciwosci owadobójcze niz przy zastosowaniu terpen¬ tyny balsamicznej. Czynnikiem chlorujacym moze byc okolo W/o-owy chlor gajowy, pow¬ stajacy ubocznie podczas skraplania chloru w procesie elektrolizy.Chlorowanie terpentyny sposobem wedlug wy¬ nalazku prowadzi sie systemem pólciaglym w urzadzeniu skladajacym sie z '2-"6 reaktorów polaczonych szeregowo.Sposób wedlug wynalazku pozwala na ma¬ ksymalne wykorzystanie chloru, zapewnia pelne przereagiowanie calej jego ilosci nawet przy du¬ zych przeplywach, skraca czas ireakcji o okolo 50P/o w porównaniu z czasem potrzebnym aa schlorowande terpentyny imanymi dotychczas sposobami, daje (pelnowartosciowy produkt uzyt¬ kowy. Uklad reaktorów pokazany jest na rysun¬ ku. W ukladzie przedstawionym na fig. 1 chlor doprowadza sie do reaktora 1, w którym znajdu¬ je sie najbardziej schlorowana terpentyna. Gazy odlotowe z reaktora 1 chloruja terpentyne o nizszym stopniu schlorowania, znajdujaca sie w reaktorze 2, a z reaktora 2 w reaktorze 3 itd. Do ostatniego reaktora dochodza gazy odlo¬ towe, skladajace sie prawie wylacznie z chloro¬ wodoru, który na poczatku reaguje z terpen¬ tyna. Z ostatniego reaktora odprowadza sie chlorowodór, który nadaje sie do wyrobu kwasu solnego- Po schlorowaniu terpentyny w reaktorze 1 przelacza sie 'doprowadzenie chloru do reaktora 2, w którym znajduje sie terpentyna o kolejno najwyzszym stopniu schlorowainia, reaktor 1 po opróznieniu napelnia sie terpentyna i podla¬ cza do ukladu jako ostatni (fig. 2).Zamiast przelaczania doprowadzenia chloru mozna po opróznieniu reaktora 1 napelnic go terpentyna chlorowana z reaktora 2, a reaktor 2 terpentyna chlorowana z reaktora 3 itd.Swieza terpentyne wprowadza sie do reaktora ostatniego w szeregu. Uklad reaktorów pokaza¬ ny na fig. 1 jest niezmienny.Przyklad. Chlorowanie terpentyny prowadzi sie w ukladzie 4 reaktorów emaliowanych o po¬ jemnosci HO litrów kazdy, polaczonych szere¬ gowo, jak to wyjasnione jest schematycznie na rysunku. Do reaktorów laduje sie po 4,5 kg terpentyny. Chlor gazowy o stezeniu WYo obje¬ tosciowych czystego chloru wprowadza sie przez belkotke do reaktora 1 z szybkoscia 125 litrów na godzine. Gazy odlotowe z reaktora 1 chloruja terpentyne w reaktorze 2, a z reaktora 2 w reaktorze 3 itd.Z ostatniego reaktora odprowadza sie chlo¬ rowodór wolny od chloru. W pierwszym etapie chlorowania jest reakcja egzotermiczna i reak¬ tory nalezy chlodzic woda tak, aby utrzymac temperature imasy w granicach 3IOi—4'0°C. Po za¬ konczeniu okresu egzotermicznego mase reak¬ cyjna ogrzewa sie do temperatury 70—9iO'°C i prowadzi sie w tej temperaturze drugi etap procesu.Gdy szybkosc reakcji zaczyna malec, to zna¬ czy gdy wzrost gestosci produktu jest juz nie¬ znaczny, rozpoczyna sie trzeci etap chlorowania.W ostatnim stadium chlorowania do reaktora wkrapla sie porofor N, rozpuszczony w chloro¬ formie jako katalizator- Chlorowanie prowadzi sie do chwili, gdy produkt zawiera powyzej 16W0 chloru zwiazanego, a gestosc produktu wy¬ nosi powyzej 1,610. Po schlorowaniu terpentyny reaktor 1 opróznia sie, zapelnia swieza terpen¬ tyna i podlacza do ukladu jako ostatni.Czas cyklu chlorowania, liczony od chwili za¬ ladowania do rozladowania tego samego reak¬ tora, za wyjatkiem czterech pierwszych roz¬ ladunków, wynosi 220 godzin. Schlorowana ter¬ pentyne przedmuchuje sie suchym powietrzem lub azotem w celu odkwaszenia oraz stabilizuje niewielkim dodatkiem swiezej terpentyny. Z je¬ dnego reaktora otrzymuje sie okolo 12 kg schlorowanej terpentyny. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania chlorowanej terpentyny o wlasciwosciach owadobójczych, znamienny tym, ze terpentyne ewentualnie wzbogacona w pineny chloruje sie w ukladzie bateryjnym w obecnosci porotforu N jako katalizatora. Instytut Przemyslu OrganicznegoDo opisu patentowego nr 45445 Fig. 1 Fia.% WDA 2016 17.9.62 100 B-5 PL